روایت دبیر شورای عالی امنیت ملی از پشت‌پرده مذاکره و مهار جنگ

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین،

گفت‌وگوی علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، با شبکه الجزیره را می‌توان یکی از شفاف‌ترین و در عین حال صریح‌ترین روایت‌های رسمی ایران از وضعیت کنونی مذاکرات هسته‌ای و معادلات امنیتی منطقه دانست. این گفت‌وگو نه‌تنها تصویری روشن از مواضع تهران در قبال آمریکا و مذاکرات هسته‌ای ارائه می‌دهد، بلکه ابعاد گسترده‌تری از تحولات منطقه‌ای، نقش کشورهای همسایه و رفتار ماجراجویانه رژیم صهیونیستی را نیز در بر می‌گیرد.

دیپلماسی منطقه‌ای؛ مسقط و دوحه در کانون رایزنی‌ها

لاریجانی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به سفرها و مذاکرات انجام‌شده در عمان و قطر تأکید کرد که ایران در موضوعات اقتصادی، سیاسی و منطقه‌ای با این کشورها گفت‌وگوهای جدی داشته و مسئله هسته‌ای نیز یکی از محورهای مهم این رایزنی‌ها بوده است. به گفته او، فضای منطقه‌ای نشان می‌دهد بسیاری از کشورهای همسایه به‌دنبال موفقیت مذاکرات هستند و ایران نیز با رویکردی مثبت از این روند حمایت می‌کند. این سخنان بیانگر آن است که تهران مسیر حل‌وفصل مسائل هسته‌ای را صرفاً در چارچوب گفت‌وگو با قدرت‌های فرامنطقه‌ای نمی‌بیند و نقش دیپلماسی منطقه‌ای را تعیین‌کننده می‌داند.

مذاکرات هسته‌ای بدون پاسخ رسمی آمریکا

دبیر شورای عالی امنیت ملی صراحتاً اعلام کرد که با وجود ردوبدل شدن موضوعات و تداوم بحث‌ها، ایران تاکنون هیچ پاسخ رسمی از سوی آمریکا دریافت نکرده است. لاریجانی تأکید کرد که مذاکرات همچنان ادامه دارد و جزئیات آن در حال پیگیری است. این اظهارات نشان می‌دهد که برخلاف برخی فضاسازی‌های رسانه‌ای، هنوز نمی‌توان از ورود مذاکرات به مرحله نهایی سخن گفت و توپ همچنان در زمین واشنگتن قرار دارد.

شرط ایران؛ مذاکره منصفانه و بدون وقت‌کشی

لاریجانی در بخش مهمی از گفت‌وگو به تجربه گذشته ایران در مذاکرات با گروه ۱+۵ اشاره کرد و یادآور شد که توافقی با چارچوب مدنی وجود داشت که در حال اجرا بود، اما آمریکا آن را کنار گذاشت و همین رفتار، ریشه بسیاری از مشکلات کنونی شد. او با اشاره به جنگ تحمیلی هفت تا هشت ماه اخیر علیه ایران توسط اسرائیل و آمریکا تصریح کرد که این جنگ نه‌تنها به نتیجه مطلوب آنها نرسید، بلکه مسائل را پیچیده‌تر کرد. از نگاه ایران، مذاکره تنها زمانی معنا دارد که منصفانه، معقول و بدون تبدیل شدن به ابزاری برای فشار یا اقدامات دیگر باشد.

هدف مشترک اعلامی؛ عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای

دبیر شورای عالی امنیت ملی با اشاره به مواضع اعلامی دونالد ترامپ گفت هدفی که از سوی آمریکا مطرح شده، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای است؛ موضوعی که ایران نیز با آن مخالفتی ندارد. لاریجانی تأکید کرد این نقطه اشتراک می‌تواند مبنای گفت‌وگو باشد، مشروط بر آنکه سایر مطالبات فرابرجامی به مذاکرات تحمیل نشود.

خط قرمز تهران؛ برنامه موشکی خارج از مذاکره

یکی از بخش‌های کلیدی این گفت‌وگو، موضع‌گیری صریح لاریجانی درباره برنامه موشکی ایران بود. او با رد ادعاها درباره طرح موضوع موشکی در مذاکرات، تصریح کرد که تنها درباره مسئله هسته‌ای گفت‌وگو می‌شود و ورود موضوعات دیگر، مذاکرات را مختل می‌کند. به گفته او، برنامه موشکی جزو مسائل امنیت ملی ایران است و قابل مذاکره نیست. این موضع‌گیری، بار دیگر خطوط قرمز تهران را برای طرف‌های مقابل شفاف کرد.

نقش آژانس؛ ابزار اعتمادسازی نه فشار سیاسی

لاریجانی با تأکید بر عضویت ایران در معاهده NPT، یادآور شد که ایران چارچوب نظارتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را پذیرفته و آماده همکاری برای رفع نگرانی‌هاست. او تصریح کرد که اگر ایران بپذیرد به سمت سلاح هسته‌ای نمی‌رود، می‌توان این اصل را به‌عنوان چارچوب اصلی توافق در نظر گرفت. از نگاه او، نظارت‌های متنوع آژانس، حتی در سطح روزانه، می‌تواند نشان دهد که فعالیت‌های هسته‌ای ایران صلح‌آمیز است.

غنی‌سازی برای نیازهای واقعی

دبیر شورای عالی امنیت ملی ادعای توقف کامل غنی‌سازی یا انتقال اورانیوم غنی‌شده را بی‌معنا دانست و گفت کشوری که به فناوری دست یافته، نمی‌تواند غنی‌سازی صفر داشته باشد. او با اشاره به نیاز رآکتور تهران به اورانیوم ۲۰ درصد برای تولید داروهای بیماران سرطانی تأکید کرد که این فعالیت‌ها شفاف است و آژانس می‌تواند آن را بررسی کند. این بخش از سخنان لاریجانی، پاسخ مستقیمی به فشارهای رسانه‌ای و سیاسی غرب درباره سطح غنی‌سازی ایران بود.

رژیم صهیونیستی؛ بازیگر مخرب مذاکرات

لاریجانی بارها در این گفت‌وگو نقش رژیم صهیونیستی را در تخریب فضای مذاکرات برجسته کرد. به گفته او، ایران با آمریکا مذاکره می‌کند، نه با اسرائیل، اما این رژیم به‌صورت ماجراجویانه وارد شده و تلاش دارد روند گفت‌وگوها را به شکست بکشاند. او تأکید کرد که بسیاری از کشورهای منطقه، از جمله قطر، عربستان و ترکیه، به‌خوبی می‌دانند که برنامه‌های اسرائیل صرفاً محدود به ایران نیست و هدف آن برهم زدن ثبات منطقه است.

پاسخ به اتهام حمله به قطر

در بخش دیگری از گفت‌وگو، لاریجانی به‌صراحت اتهام تجاوز ایران به قطر را رد کرد و گفت هدف ایران پایگاه‌های آمریکا بوده است، نه خاک قطر. او تصریح کرد پایگاه‌های آمریکا در منطقه بخشی از سرزمین آمریکا محسوب می‌شوند و ایران پیش‌تر اعلام کرده در صورت تجاوز، پاسخ خواهد داد. در عین حال، لاریجانی بر روابط دوستانه تهران و دوحه تأکید کرد و گفت ایران هرگز قصد آسیب به قطر را نداشته است.

احتمال جدایی منافع آمریکا و اسرائیل

دبیر شورای عالی امنیت ملی با اشاره به اختلاف منافع بالقوه میان واشنگتن و تل‌آویو گفت بعید است آمریکا حیثیت و منافع خود را فدای اغراض خاص رژیم صهیونیستی کند. او احتمال داد که آمریکایی‌ها در نهایت منافع مستقل خود را در مذاکرات در نظر بگیرند، هرچند اتحاد میان دو طرف همچنان برقرار است. این تحلیل نشان‌دهنده امیدواری محتاطانه تهران به عقلانیت طرف آمریکایی است.

جنگ؛ گزینه‌ای پرهزینه برای همه

لاریجانی در پاسخ به نگرانی‌ها درباره احتمال جنگ، این احتمال را پایین دانست و گفت تجربه جنگ اخیر نشان داد که نه به نفع آمریکا و نه اسرائیل است. او تأکید کرد ایران در ماه‌های اخیر آمادگی خود را افزایش داده و نقاط ضعف را شناسایی کرده، اما به‌دنبال آغاز جنگ نیست و مسیر حل مسئله را صلح‌آمیز می‌داند.

نفوذ و انسجام داخلی

در بخش پایانی گفت‌وگو، لاریجانی به موضوع نفوذ رژیم صهیونیستی در داخل ایران پرداخت و گفت این نفوذ آن‌قدر که تبلیغ شد گسترده نبود. به گفته او، برخی بی‌احتیاطی‌ها وجود داشت، اما شبکه‌های جاسوسی ضربه خوردند و حمله اسرائیل در نهایت به شکل‌گیری یک اتحاد گسترده در داخل کشور منجر شد. او افزود حتی معارضان خارج از کشور نیز نسبت به این رژیم بدبین هستند و این موضوع یک دستاورد مهم برای ایران بود.

روابط منطقه‌ای؛ اختلاف نظر به‌معنای دشمنی نیست

لاریجانی با مرور روابط ایران با ترکیه، عربستان و مصر تأکید کرد که اختلاف نظر در برخی موضوعات، از جمله فلسطین، به‌معنای دشمنی نیست. او یادآور شد ایران در بحران کودتای ترکیه به دولت اردوغان کمک کرد و همواره تلاش داشته روابط محترمانه‌ای با کشورهای بزرگ منطقه حفظ کند، هرچند فشارهای آمریکا بر برخی از این کشورها وجود دارد.

جمع‌بندی

گفت‌وگوی علی لاریجانی با الجزیره تصویری جامع از رویکرد کنونی ایران در قبال مذاکرات هسته‌ای و تحولات منطقه‌ای ارائه می‌دهد. تهران بر مذاکره منصفانه، تمرکز صرف بر پرونده هسته‌ای، حفظ خطوط قرمز امنیت ملی و همکاری با آژانس برای اعتمادسازی تأکید دارد و در عین حال، نقش مخرب رژیم صهیونیستی را عامل اصلی بی‌ثباتی و تنش می‌داند. این مواضع نشان می‌دهد ایران ضمن آمادگی کامل برای دفاع، مسیر دیپلماسی و توافق پایدار را همچنان بهترین گزینه برای آینده منطقه می‌داند.