نبض قیمت میوه و سبزی در هفته پایانی بهمن؛ بازار زیر فشار نوسان عرضه و تقاضا

رصد هفتگی بازار میوه، صیفی‌جات و سبزیجات در روزهای منتهی به ۲۷ بهمن ۱۴۰۴ تصویری روشن از وضعیت عرضه، تقاضا و نوسان قیمت‌ها در بازار خرده‌فروشی شهر ارائه می‌دهد. بررسی‌ها نشان می‌دهد بازار همچنان با دامنه قیمتی گسترده روبه‌رو است؛ دامنه‌ای که از تفاوت کیفیت، نوع مصرف، داخلی یا وارداتی بودن محصول و همچنین نقش واسطه‌ها در زنجیره توزیع تأثیر می‌پذیرد. این شرایط باعث شده مصرف‌کنندگان با انتخاب‌های متنوع اما بعضاً سردرگم‌کننده مواجه باشند و تصمیم‌گیری برای خرید به شدت وابسته به سطح درآمد و محل خرید شود.

بازار میوه؛ اختلاف قیمت از کف تا سقف

در بازار میوه مناطق مرکزی و رو به پایین شهر، قیمت‌ها نشان می‌دهد که برخی اقلام پرمصرف همچنان در بازه قابل دسترس‌تری قرار دارند، اما میوه‌های خاص‌تر یا با کیفیت بالاتر جهش‌های قیمتی قابل توجهی را تجربه کرده‌اند. انار در این هفته با دامنه قیمتی ۹۸ تا ۲۷۰ هزار تومان در هر کیلوگرم عرضه شده و پرتقال، به عنوان یکی از اصلی‌ترین میوه‌های فصل، از حدود ۵۹ هزار تومان تا ۲۹۸ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. این اختلاف شدید قیمتی بیش از هر چیز به نوع پرتقال، محل کشت و کاربرد آن برای مصرف تازه یا آب‌گیری بازمی‌گردد.

سیب قرمز و زرد نیز با وجود وفور نسبی، بازه‌ای بین ۸۵ تا بیش از ۲۱۰ هزار تومان را ثبت کرده‌اند که نشان‌دهنده تفاوت کیفی و درجه‌بندی در بازار است. کیوی، نارنگی و لیمو شیرین هم در محدوده قیمتی میانه قرار دارند، اما همچنان نسبت به ماه‌های گذشته رشد قیمت را حفظ کرده‌اند. در این میان، میوه‌هایی مانند گلابی و خرمالو با قیمت‌های بالاتر از ۳۰۰ هزار تومان در برخی نمونه‌ها، بیشتر به کالاهای نیمه‌لوکس در سبد خانوار تبدیل شده‌اند.

میوه‌های وارداتی؛ بازار لوکس با تقاضای محدود

میوه‌های وارداتی همچنان در صدر قیمت‌های بالا قرار دارند و مصرف آن‌ها برای بخش بزرگی از جامعه محدود شده است. موز با وجود واردات گسترده‌تر نسبت به برخی اقلام دیگر، در بازه ۱۳۶ تا ۱۸۸ هزار تومان به فروش می‌رسد. آناناس با نرخ ۶۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم، عملاً کالایی لوکس محسوب می‌شود و نارگیل نیز چه به صورت دانه‌ای و چه کیلویی، قیمت‌هایی فراتر از بسیاری از میوه‌های داخلی دارد.

این وضعیت نشان می‌دهد که بازار میوه‌های وارداتی بیش از آنکه تابع نیاز مصرفی باشد، به تقاضای خاص و توان خرید اقشار محدود وابسته است و نوسان نرخ ارز و هزینه‌های واردات نقش مستقیمی در تثبیت قیمت‌های بالا دارد.

تنوع قیمت؛ انتخاب یا سردرگمی مصرف‌کننده

یکی از ویژگی‌های برجسته بازار میوه در این هفته، وجود نرخ‌های متعدد بین کف و سقف قیمت است. به عنوان نمونه، پرتقال در بازار با قیمت‌هایی از حدود ۶۵ هزار تومان برای مصرف آب‌گیری تا نزدیک ۳۰۰ هزار تومان برای نمونه‌های خاص عرضه شده و در این میان، نرخ‌های متنوع دیگری نیز در دسترس است. این تنوع اگرچه امکان انتخاب را افزایش می‌دهد، اما از سوی دیگر نشان‌دهنده نبود یک نظام شفاف و قابل پیش‌بینی در قیمت‌گذاری است که می‌تواند اعتماد مصرف‌کننده را تحت تأثیر قرار دهد.

بازار سبزیجات؛ ثبات نسبی با نقاط التهاب

در بخش سبزیجات، بررسی‌ها از ثبات نسبی قیمت‌ها در برخی اقلام پرمصرف حکایت دارد، هرچند برخی محصولات همچنان با قیمت‌های بالا عرضه می‌شوند. بادمجان، خیار، کاهو، کدو و گوجه‌فرنگی در بازه‌هایی قرار دارند که برای بخش زیادی از خانوارها قابل تهیه است، اما اقلامی مانند سیر، لیمو ترش، فلفل و برخی سبزیجات خاص قیمت‌های بالاتری را تجربه می‌کنند.

سیر با نرخ‌هایی تا نزدیک ۶۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم یکی از گران‌ترین اقلام این بخش محسوب می‌شود و لیمو ترش نیز با عبور از مرز ۲۵۰ هزار تومان فشار بیشتری بر سبد خرید خانوار وارد کرده است. قارچ، لوبیا سبز و فلفل دلمه رنگی نیز در رده سبزیجات نسبتاً گران قرار گرفته‌اند که مصرف آن‌ها در برخی خانوارها به صورت محدودتر انجام می‌شود.

سیب‌زمینی و پیاز؛ اقلام استراتژیک سفره مردم

سیب‌زمینی و انواع پیاز به عنوان اقلام پایه‌ای در سبد غذایی خانوار، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. در این هفته، سیب‌زمینی با قیمت حدود ۳۷ تا ۴۷ هزار تومان عرضه شده و پیاز سفید، زرد و قرمز نیز در بازه ۲۶ تا حدود ۴۰ هزار تومان به فروش رسیده است. این ارقام نشان می‌دهد که اگرچه قیمت این محصولات نسبت به برخی دوره‌های بحرانی آرام‌تر شده، اما همچنان نسبت به سال‌های گذشته در سطح بالاتری قرار دارد و هرگونه نوسان در عرضه می‌تواند به سرعت بر بازار اثر بگذارد.

نقش میادین میوه و تره‌بار در مهار قیمت‌ها

بر اساس گزارش بانک مرکزی، میادین میوه و تره‌بار همچنان نقش مهمی در تعدیل قیمت‌ها ایفا می‌کنند. داده‌ها نشان می‌دهد در هفته منتهی به ۱۷ بهمن ۱۴۰۴، انواع میوه به طور متوسط ۳۹ درصد و سبزیجات ۲۶ درصد ارزان‌تر از میوه‌فروشی‌های سطح شهر در این میادین عرضه شده‌اند. این اختلاف قابل توجه بار دیگر اهمیت سیاست‌های حمایتی و تقویت شبکه توزیع مستقیم را برجسته می‌کند؛ سیاستی که می‌تواند فشار تورمی بر خانوارها را تا حدی کاهش دهد.

جمع‌بندی

رصد بازار میوه و سبزیجات در هفته پایانی بهمن ۱۴۰۴ نشان می‌دهد بازار همچنان با نوسان و اختلاف قیمت چشمگیر روبه‌رو است. از یک سو، تنوع عرضه و دامنه قیمتی امکان انتخاب را برای مصرف‌کننده فراهم کرده و از سوی دیگر، همین وضعیت به افزایش سردرگمی و فشار بر سبد معیشت منجر شده است. در این میان، میادین میوه و تره‌بار به عنوان یکی از ابزارهای مؤثر در کنترل قیمت‌ها و حمایت از قدرت خرید مردم، نقشی کلیدی دارند. استمرار نظارت، بهبود نظام توزیع و کاهش واسطه‌گری می‌تواند مسیر ثبات نسبی بازار و دسترسی عادلانه‌تر شهروندان به اقلام اساسی را هموارتر کند.