زولبیا و بامیه گران می‌شود؟

با نزدیک شدن به ماه مبارک رمضان، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خانوارها و فعالان صنفی، تعیین تکلیف قیمت زولبیا و بامیه است؛ شیرینی سنتی و پرمصرفی که هر ساله نقش پررنگی در سبد خرید مردم دارد و تغییرات قیمتی آن به‌طور مستقیم بازتابی از شرایط اقتصادی و هزینه‌های تولید محسوب می‌شود. در همین چارچوب، اظهارات تازه رئیس اتحادیه قنادان، شیرینی‌فروشان و کافه‌قنادی‌های تهران نشان می‌دهد که نرخ نهایی زولبیا و بامیه برای رمضان پیش رو هنوز به تصویب نرسیده و بازار در حالت انتظار به سر می‌برد.

علی بهره‌مند، رئیس این اتحادیه، با اشاره به فرآیند قانونی تعیین قیمت‌ها اعلام کرده است که اگرچه بررسی‌های کارشناسی درباره قیمت تمام‌شده انجام شده، اما اعلام رسمی نرخ جدید منوط به تصویب در کمیسیون نظارت استان تهران است. به گفته او، جلسه رسمی این کمیسیون برای صبح روز چهارشنبه در نظر گرفته شده و پس از آن، نرخ مصوب به‌صورت رسمی اعلام خواهد شد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که بازار شیرینی‌فروشی‌ها به‌ویژه در روزهای منتهی به رمضان، نیازمند شفافیت قیمتی برای برنامه‌ریزی تولید و عرضه است.

قیمت زولبیا و بامیه و سازوکار تصمیم‌گیری

تعیین قیمت زولبیا و بامیه هر ساله بر اساس یک سازوکار مشخص انجام می‌شود که در آن اتحادیه صنفی، گزارش‌های کارشناسی مربوط به هزینه‌های تولید را تهیه و به کمیسیون نظارت ارائه می‌کند. این کمیسیون که متشکل از نمایندگان دستگاه‌های نظارتی و صنفی است، پس از بررسی مستندات، نرخ نهایی را تصویب می‌کند. به همین دلیل، اتحادیه پیش از اعلام رسمی، امکان ارائه عدد یا درصد دقیق افزایش قیمت را ندارد.

رئیس اتحادیه قنادان تأکید کرده است که بررسی‌های کارشناسی به پایان رسیده، اما تصمیم نهایی باید در چارچوب قانونی و با نظر کمیسیون اتخاذ شود. این رویکرد، اگرچه ممکن است موجب تأخیر در اعلام قیمت‌ها شود، اما از منظر صنفی و نظارتی، تضمین‌کننده یک نرخ رسمی و واحد برای کل بازار است و از بروز قیمت‌گذاری‌های سلیقه‌ای جلوگیری می‌کند.

افزایش هزینه‌های تولید؛ عامل اصلی رشد قیمت

آنچه بیش از هر عامل دیگری بر قیمت زولبیا و بامیه اثر گذاشته، افزایش محسوس هزینه‌های تولید است. علی بهره‌مند در توضیح این موضوع به صراحت اعلام کرده که مواد اولیه اصلی این محصول شامل روغن، شکر و تخم‌مرغ در مقایسه با سال گذشته با رشد قابل توجه قیمت مواجه شده‌اند. این مواد، ستون فقرات تولید زولبیا و بامیه محسوب می‌شوند و هرگونه نوسان در قیمت آن‌ها به‌طور مستقیم بر هزینه تمام‌شده اثر می‌گذارد.

در شرایطی که قیمت روغن خوراکی و شکر در بازار با افزایش روبه‌رو بوده و تخم‌مرغ نیز نوسانات قیمتی متعددی را تجربه کرده است، انتظار ثابت ماندن قیمت نهایی زولبیا و بامیه چندان واقع‌بینانه نیست. رئیس اتحادیه قنادان نیز با اشاره به همین واقعیت اقتصادی تأکید کرده است که رشد هزینه‌ها به‌صورت طبیعی منجر به فشار بر قیمت نهایی می‌شود و نمی‌توان این افزایش را نادیده گرفت.

انتظار بازار و مصرف‌کنندگان برای اعلام نرخ نهایی

بازار شیرینی‌فروشی‌ها در آستانه ماه رمضان معمولاً با افزایش تقاضا مواجه می‌شود و زولبیا و بامیه در صدر این تقاضا قرار دارد. در چنین فضایی، عدم اعلام نرخ رسمی می‌تواند موجب سردرگمی هم برای فروشندگان و هم برای مصرف‌کنندگان شود. فعالان صنفی ترجیح می‌دهند پیش از شروع موج اصلی خرید، از قیمت مصوب اطلاع داشته باشند تا بتوانند برنامه‌ریزی دقیق‌تری برای تأمین مواد اولیه، تولید و عرضه انجام دهند.

از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان نیز چشم‌انتظار اعلام قیمت هستند تا بتوانند تصمیم‌گیری بهتری درباره خرید خود داشته باشند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هرگونه تأخیر در اعلام نرخ، زمینه را برای انتشار گمانه‌زنی‌ها و شایعات درباره افزایش شدید قیمت فراهم می‌کند؛ موضوعی که می‌تواند بر انتظارات تورمی جامعه نیز اثر بگذارد.

مروری بر قیمت زولبیا و بامیه در رمضان سال گذشته

برای درک بهتر روند قیمتی، نگاهی به نرخ مصوب سال گذشته زولبیا و بامیه در ماه رمضان ضروری است. بر اساس تصمیم کمیسیون نظارت در سال قبل، قیمت این شیرینی سنتی بر مبنای کیفیت و درجه‌بندی واحدهای صنفی تعیین شده بود. به این ترتیب، هر کیلوگرم زولبیا و بامیه در واحدهای درجه یک با قیمت ۲۵۵ هزار تومان و در واحدهای درجه دو با قیمت ۲۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسید.

این درجه‌بندی با هدف ایجاد شفافیت و رعایت عدالت قیمتی انجام شد تا تفاوت در کیفیت مواد اولیه، مهارت تولید و هزینه‌های واحدهای صنفی در قیمت نهایی لحاظ شود. اکنون نیز انتظار می‌رود که در نرخ‌گذاری جدید، همین منطق حفظ شود و قیمت‌ها بر اساس سطح کیفی واحدها تعیین گردد.

احتمال افزایش قیمت در رمضان امسال

اگرچه رئیس اتحادیه قنادان از اعلام درصد دقیق افزایش قیمت پیش از تصویب رسمی خودداری کرده، اما تأکید او بر رشد هزینه‌های تولید نشان می‌دهد که افزایش نرخ در ماه رمضان امسال دور از انتظار نیست. شرایط تورمی حاکم بر اقتصاد، افزایش بهای مواد اولیه و هزینه‌های جانبی تولید، همگی عواملی هستند که احتمال رشد قیمت زولبیا و بامیه را تقویت می‌کنند.

در عین حال، تصمیم نهایی کمیسیون نظارت می‌تواند نقش تعدیل‌کننده‌ای ایفا کند و مانع از جهش ناگهانی قیمت‌ها شود. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که این کمیسیون تلاش می‌کند میان منافع تولیدکنندگان و توان خرید مصرف‌کنندگان تعادل برقرار کند، هرچند تحقق این هدف در شرایط تورمی کار ساده‌ای نیست.

نقش نظارت در آرامش بازار رمضان

اعلام به‌موقع و شفاف قیمت زولبیا و بامیه می‌تواند نقش مهمی در آرامش بازار ماه رمضان ایفا کند. نرخ مصوب، مبنای نظارت بازرسان و دستگاه‌های مسئول قرار می‌گیرد و از تخلفات احتمالی جلوگیری می‌کند. به همین دلیل، فعالان صنفی نیز خواستار تسریع در اعلام نرخ هستند تا فعالیت خود را در چارچوب مشخص و قانونی ادامه دهند.

از منظر اجتماعی نیز زولبیا و بامیه صرفاً یک کالا نیست، بلکه بخشی از فرهنگ غذایی ماه رمضان محسوب می‌شود و هرگونه افزایش قیمت آن حساسیت عمومی ایجاد می‌کند. به همین دلیل، تصمیم کمیسیون نظارت استان تهران از اهمیت مضاعفی برخوردار است و می‌تواند بازتاب گسترده‌ای در افکار عمومی داشته باشد.

جمع‌بندی

در مجموع، قیمت زولبیا و بامیه برای ماه رمضان امسال هنوز در مرحله نهایی تصمیم‌گیری قرار دارد و به گفته رئیس اتحادیه قنادان، نرخ رسمی پس از جلسه کمیسیون نظارت استان تهران اعلام خواهد شد. افزایش هزینه‌های تولید به‌ویژه در حوزه مواد اولیه، مهم‌ترین عامل فشار بر قیمت نهایی این محصول پرمصرف است و احتمال رشد نرخ را تقویت می‌کند. با این حال، سازوکار قانونی تعیین قیمت و نقش کمیسیون نظارت می‌تواند از بروز نوسانات شدید جلوگیری کند. اکنون بازار و مصرف‌کنندگان در انتظار تصمیم نهایی هستند؛ تصمیمی که نه‌تنها بر قیمت زولبیا و بامیه، بلکه بر فضای روانی بازار رمضان نیز تأثیرگذار خواهد بود.