دعوت سپاه به حضور ملی؛ اربعین شهدای فتنه فقط یک مراسم نیست

اربعین شهدای حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در بیانیه اخیر سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، نه به‌عنوان یک آیین صرفاً سوگواری، بلکه به‌مثابه یک رخداد معنادار سیاسی، امنیتی و اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. در این بیانیه، اربعین شهدا به‌عنوان نقطه تمرکز یک بازخوانی کلان از تقابل جمهوری اسلامی ایران با پروژه‌های بی‌ثبات‌ساز خارجی معرفی می‌شود؛ تقابلی که در ادبیات رسمی از آن با عنوان جنگ اراده‌ها و جنگ ترکیبی یاد می‌شود. این نگاه، نشان می‌دهد که روایت سپاه از وقایع دی‌ماه، فراتر از توصیف یک بحران مقطعی است و در چارچوب یک نبرد مستمر برای حفظ انسجام ملی و اقتدار حاکمیتی تحلیل می‌شود.

اربعین شهدای فتنه به‌مثابه یک نقطه عطف راهبردی

در متن بیانیه، تأکید اصلی بر این گزاره است که اربعین شهدای مظلوم حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست. این تعبیر، حامل یک پیام روشن است؛ سپاه تلاش دارد این اربعین را به یک نقطه عطف در حافظه جمعی جامعه تبدیل کند. از منظر تحلیلی، چنین رویکردی در امتداد سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی برای معنادار کردن زمان و مناسبت‌ها در راستای تقویت هویت ملی و انقلابی قابل ارزیابی است. اربعین در این روایت، فرصتی برای بازخوانی یک تقابل عمیق با آنچه فتنه بزرگ و پیچیده امریکایی صهیونی خوانده می‌شود، به شمار می‌رود؛ فتنه‌ای که هدف نهایی آن، بی‌ثبات‌سازی، ایجاد آشوب سازمان‌یافته و فراهم‌سازی زمینه‌های تجاوز خارجی و فروپاشی نظام اسلامی عنوان شده است.

جنگ ترکیبی و الگوی آشوب سازمان‌یافته

یکی از محورهای کلیدی بیانیه سپاه، تحلیل حوادث دی‌ماه در چارچوب الگوی جنگ ترکیبی است. بر اساس این تحلیل، اعتراضات صنفی و مطالبات به‌حق بخشی از جامعه، به‌عنوان بستری برای اجرای یک سناریوی پیچیده مورد سوءاستفاده قرار گرفت. در این سناریو، عملیات میدانی عناصر خشونت‌طلب و تروریست‌های مسلح، همزمان با جنگ روانی، عملیات رسانه‌ای و تحریک احساسات اجتماعی پیش رفت. این هم‌افزایی میان میدان و رسانه، از نگاه سپاه، با هدایت مستقیم نهادهای اطلاعاتی امریکا و رژیم صهیونیستی صورت گرفته و هدف آن، اخلال در چرخه حکمرانی و تضعیف سرمایه اجتماعی بوده است.

در این چارچوب، فتنه دی‌ماه نه یک رخداد خودجوش، بلکه بخشی از یک طراحی چندلایه توصیف می‌شود؛ طراحی‌ای که می‌کوشید از شکاف‌های اجتماعی و اقتصادی برای القای گسست میان مردم و حاکمیت بهره ببرد. تأکید بر این نکته، نشان‌دهنده حساسیت سپاه نسبت به پیوند میان امنیت سخت و امنیت نرم و نقش افکار عمومی در معادلات ثبات ملی است.

راهبردهای فتنه؛ از رعب‌آفرینی تا کشته‌سازی

بیانیه سپاه با تشریح جزئیات بیشتری از آنچه راهبردهای فتنه نامیده می‌شود، تلاش می‌کند تصویر روشنی از ابعاد تهدید ارائه دهد. رعب‌آفرینی، تخریب زیرساخت‌ها، کشته‌سازی، توهین به نمادها و اماکن مقدسه و تحریک هیجانات عمومی، به‌ویژه در میان نسل جوان، از جمله مؤلفه‌هایی است که به‌عنوان ابزارهای اصلی این پروژه معرفی شده‌اند. در این روایت، هدف نهایی، وارد کردن کشور به چرخه‌ای از آشوب مستمر و فرسایشی بوده است؛ چرخه‌ای که می‌توانست زمینه‌ساز مداخله خارجی و تضعیف تمامیت سرزمینی ایران شود.

با این حال، سپاه در مقابل این تصویر تهدیدمحور، بر عامل خنثی‌کننده اصلی یعنی هوشیاری مردم تأکید می‌کند. این تقابل میان طراحی دشمن و واکنش جامعه، هسته اصلی مفهوم جنگ اراده‌ها را شکل می‌دهد؛ جایی که پیروزی نه صرفاً در میدان نظامی، بلکه در عرصه آگاهی و تصمیم جمعی رقم می‌خورد.

نقش مردم در شکست پروژه بی‌ثبات‌سازی

یکی از برجسته‌ترین بخش‌های بیانیه، اشاره به خیزش آگاهانه و حضور معنادار مردم در دفاع از آرامش و ثبات کشور است. قیام ۲۲ دی‌ماه به‌عنوان نماد این حضور، در متن بیانیه جایگاهی ویژه دارد. از منظر سپاه، این حضور نشان داد که امنیت ملی در ایران، پدیده‌ای صرفاً نهادی و وابسته به ساختارهای رسمی نیست، بلکه ریشه در اراده جمعی و پیوند عمیق مردم با سرنوشت میهن دارد.

تحلیل این بخش از بیانیه نشان می‌دهد که سپاه تلاش دارد مفهوم امنیت را از سطح یک امر حاکمیتی به یک ارزش اجتماعی ارتقا دهد. در این چارچوب، مردم نه مخاطب منفعل سیاست‌های امنیتی، بلکه بازیگران اصلی صیانت از ثبات معرفی می‌شوند. این نگاه، همزمان کارکردی مشروعیت‌بخش برای نظام سیاسی و کارکردی بسیج‌کننده برای آینده دارد.

اربعین شهدا و بازتولید مفاهیم بنیادین انقلاب

در ادامه، بیانیه اربعین شهدای فتنه را فرصتی برای تجدید میثاق با مفاهیمی چون اطاعت از رهبری، امنیت پایدار، همبستگی اجتماعی، تاب‌آوری ملی و صیانت از استقلال و تمامیت سرزمینی کشور معرفی می‌کند. این مفاهیم، ستون‌های اصلی گفتمان انقلاب اسلامی به شمار می‌روند و بازخوانی آن‌ها در قالب یک مناسبت آیینی، به تقویت پیوند عاطفی و ارزشی جامعه با این گفتمان کمک می‌کند.

اشاره به رشادت و حماسه‌آفرینی شهدای فتنه‌های زنجیره‌ای گذشته، نشان می‌دهد که سپاه در حال ایجاد یک پیوست تاریخی میان حوادث اخیر و تجربه‌های پیشین جمهوری اسلامی است. این پیوست، وقایع دی‌ماه را در امتداد یک مسیر طولانی از تقابل با دشمنان خارجی و داخلی تعریف می‌کند و از این طریق، به آن معنا و عمق تاریخی می‌بخشد.

خون شهدا و پیام هوشیاری دائمی

در بخش دیگری از بیانیه، خون شهدای حوادث دی‌ماه به‌عنوان سند مظلومیت ملت ایران و نشانه رسوایی طراحان خشونت و تروریسم توصیف می‌شود. این تعبیر، کارکردی دوگانه دارد؛ از یک سو، بر حقانیت روایت رسمی تأکید می‌کند و از سوی دیگر، پیام هوشیاری دائمی در برابر سناریوهای پیچیده آینده را به جامعه منتقل می‌سازد. جبهه امریکایی صهیونیستی در این چارچوب، به‌عنوان دشمنی معرفی می‌شود که روش‌های خود را به‌طور مستمر به‌روزرسانی می‌کند و نیازمند مراقبت و آمادگی دائمی است.

دعوت به حضور ملی و تقویت سرمایه اجتماعی

بیانیه سپاه در نهایت با دعوت رسمی از اقشار مختلف مردم برای حضور در آیین بزرگداشت اربعین شهدای فتنه اخیر در مصلای بزرگ امام خمینی تهران، به اوج پیام خود می‌رسد. این دعوت، صرفاً برای ابراز همدردی با خانواده‌های شهدا نیست، بلکه تلاشی برای نمایش همدلی ملی و تقویت سرمایه اجتماعی به‌عنوان مهم‌ترین مؤلفه خنثی‌سازی تهدیدات آینده است. تأکید بر هدایت‌های فرماندهی معظم کل قوا، این پیام را تکمیل می‌کند که انسجام ملی در چارچوب رهبری واحد، ضامن ثبات و پیشرفت کشور خواهد بود.

جمع‌بندی

بیانیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی درباره اربعین شهدای حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴، متنی صرفاً مناسبتی نیست، بلکه یک سند تحلیلی از نگاه حاکمیت به تحولات اخیر محسوب می‌شود. در این روایت، اربعین شهدا به بستری برای بازخوانی جنگ ترکیبی، تبیین نقش مردم در امنیت ملی و بازتولید مفاهیم بنیادین انقلاب اسلامی تبدیل شده است. سپاه با برجسته‌سازی مفهوم جنگ اراده‌ها، تلاش دارد نشان دهد که پیروزی جمهوری اسلامی نه تنها در گرو توان نظامی، بلکه وابسته به سرمایه اجتماعی، هوشیاری عمومی و پیوند مستحکم میان مردم و نظام است؛ پیوندی که به‌زعم این بیانیه، همچنان می‌تواند دشمنان امریکایی و صهیونیستی را در دستیابی به اهداف خود ناکام بگذارد.