رویترز افشا کرد: ایران با «پیشنهادهای جدی» پای میز ژنو آمد

آغاز دور دوم گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو، در شرایطی که تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی به‌شدت بر معادلات دیپلماتیک سایه انداخته، بار دیگر توجه محافل سیاسی و رسانه‌ای جهان را به پرونده روابط تهران و واشنگتن معطوف کرده است. این مذاکرات که امروز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ۱۴۰۴ برابر با ۱۷ فوریه ۲۰۲۶ کلید خورده، ادامه روندی است که پیش‌تر در مسقط آغاز شد و از نگاه ناظران، اکنون به مرحله‌ای تعیین‌کننده و حساس رسیده است. اهمیت این دور از گفت‌وگوها نه‌تنها به دلیل تداوم کانال ارتباطی غیرمستقیم میان دو کشور، بلکه به سبب نشانه‌هایی است که از عبور مذاکرات از سطح کلی و سیاسی به لایه‌های فنی و اجرایی حکایت دارد.

ژنو؛ بازگشت یک شهر دیپلماتیک به مرکز تحولات ایران و آمریکا

انتخاب ژنو به‌عنوان محل برگزاری دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، حامل پیام‌های نمادین و عملی متعددی است. این شهر که سابقه‌ای طولانی در میزبانی از مذاکرات حساس بین‌المللی دارد، بار دیگر به صحنه تعاملات پیچیده میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. گفت‌وگوها در سفارت عمان در سوئیس برگزار می‌شود؛ مکانی که به‌واسطه نقش سنتی و فعال عمان در میانجی‌گری میان ایران و آمریکا، به بستری قابل اعتماد برای تبادل پیام‌ها تبدیل شده است. این انتخاب نشان می‌دهد که دو طرف همچنان ترجیح می‌دهند مسیر احتیاط‌آمیز و کنترل‌شده گفت‌وگوهای غیرمستقیم را حفظ کنند.

نقش محوری عمان در مدیریت گفت‌وگوهای غیرمستقیم

در این دور از مذاکرات، همانند مرحله پیشین، وزیر امور خارجه عمان نقشی کلیدی در انتقال پیام‌ها و دیدگاه‌های دو طرف ایفا می‌کند. بر اساس اعلام اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، هر دو هیئت ایرانی و آمریکایی ابتدا به‌صورت جداگانه با وزیر خارجه عمان دیدار کرده و مواضع خود را تشریح می‌کنند و سپس پیام‌ها از طریق این کانال به طرف مقابل منتقل می‌شود. این سازوکار غیرمستقیم، ضمن کاهش حساسیت‌های سیاسی و رسانه‌ای، امکان تمرکز بیشتر بر محتوای مذاکرات را فراهم می‌آورد و به طرفین اجازه می‌دهد بدون فشارهای مستقیم، دیدگاه‌های خود را مطرح کنند.

ترکیب هیئت‌ها و چهره‌های کلیدی مذاکرات ژنو

ریاست هیئت ایرانی در مذاکرات ژنو بر عهده عباس عراقچی است؛ دیپلماتی که تجربه‌ای طولانی در پرونده‌های حساس سیاست خارجی، به‌ویژه مذاکرات هسته‌ای، در کارنامه خود دارد. حضور او به‌عنوان رئیس هیئت، از نگاه تحلیلگران نشانه‌ای از جدیت تهران در این دور از گفت‌وگوهاست. در سوی مقابل، هیئت آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف در مذاکرات شرکت کرده است. این ترکیب، نشان‌دهنده تلاش دو طرف برای استفاده از چهره‌هایی است که توانایی ورود به جزئیات فنی و پیچیده مذاکرات را دارند و می‌توانند پیام‌های دقیق و هدفمند را منتقل کنند.

زمان‌بندی و آغاز رسمی مذاکرات در ژنو

طبق اعلام رسمی سخنگوی وزارت امور خارجه، دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا حوالی ظهر و بین ساعت ۱۲:۳۰ تا ۱۳ به وقت محلی آغاز شده است. این زمان‌بندی دقیق، در کنار هماهنگی‌های پیشینی که با حضور وزیر خارجه عمان انجام شده، حاکی از برنامه‌ریزی منظم و حساب‌شده برای پیشبرد گفت‌وگوهاست. برخلاف برخی دوره‌های پیشین که مذاکرات با ابهام و تأخیر همراه بود، این بار نشانه‌هایی از انسجام بیشتر در روند اجرایی مذاکرات دیده می‌شود.

ورود مذاکرات به فاز فنی؛ نشانه‌ها و پیامدها

یکی از مهم‌ترین تحولات مرتبط با دور دوم گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا، گزارش‌ها درباره ورود مذاکرات به فاز فنی است. بر اساس اطلاعات منتشرشده، طرف آمریکایی پیش از آغاز رسمی مذاکرات، دیدارهایی با وزیر امور خارجه عمان و همچنین مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انجام داده است. این تحرکات دیپلماتیک، از نگاه تحلیلگران، نشان‌دهنده آن است که گفت‌وگوها از سطح کلی و سیاسی عبور کرده و وارد مرحله بررسی جزئیات اجرایی، تعهدات متقابل و سازوکارهای نظارتی شده است. فاز فنی معمولاً دشوارترین بخش هر مذاکره‌ای است، زیرا در این مرحله، اختلافات واقعی و چالش‌های عملی خود را نشان می‌دهند.

روایت رسانه‌های بین‌المللی از موضع تهران

خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ایرانی گزارش داده که تهران با پیشنهادهای جدی و سازنده در مذاکرات ژنو حاضر شده است. این روایت، تصویری از رویکرد فعال و هدفمند ایران در این دور از گفت‌وگوها ارائه می‌دهد. تأکید بر پیشنهادهای عملی، نشان می‌دهد که تهران صرفاً به دنبال گفت‌وگو برای گفت‌وگو نیست، بلکه تلاش دارد با ارائه راه‌حل‌های مشخص، مسیر پیشرفت مذاکرات را هموار کند. چنین موضعی می‌تواند فضای مذاکرات را از حالت تقابلی خارج کرده و به سمت تعامل سازنده سوق دهد.

مقایسه با دور نخست مذاکرات در مسقط

دور نخست گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا که در مسقط برگزار شد، از سوی هر دو طرف مثبت و رو به جلو توصیف شد. آن دور بیشتر بر ایجاد کانال ارتباطی، سنجش نیت‌ها و ترسیم چارچوب کلی گفت‌وگوها متمرکز بود. اکنون در ژنو، مذاکرات وارد مرحله‌ای شده که نتایج ملموس‌تری از آن انتظار می‌رود. تفاوت اصلی این دو دور، در عمق و سطح بررسی موضوعات است؛ مسقط نقطه آغاز بود و ژنو می‌تواند نقطه تصمیم‌سازی باشد.

انتظارات و سناریوهای پیش‌روی مذاکرات ژنو

نگاه‌ها اکنون به نتایج نشست ژنو دوخته شده است. تحلیلگران بر این باورند که این دور از مذاکرات می‌تواند مسیر آینده تعاملات تهران و واشنگتن را روشن‌تر کند. سناریوهای مختلفی پیش‌روی این گفت‌وگوها قرار دارد؛ از پیشرفت تدریجی و توافق بر سر برخی اصول فنی گرفته تا تداوم مذاکرات بدون نتیجه فوری اما با حفظ کانال ارتباطی. آنچه مسلم است، این است که ورود به فاز فنی، سطح انتظارات را بالا برده و هرگونه نتیجه، چه مثبت و چه منفی، تأثیرات قابل‌توجهی بر معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد داشت.

جمع‌بندی

دور دوم گفت‌وگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو را می‌توان نقطه عطفی در روند تعاملات دو کشور دانست. انتخاب ژنو، نقش فعال عمان، ترکیب هیئت‌ها و نشانه‌های ورود مذاکرات به فاز فنی، همگی حاکی از آن است که طرفین با احتیاط اما جدیت مسیر گفت‌وگو را ادامه می‌دهند. هرچند دستیابی به توافق نهایی همچنان با چالش‌های جدی روبه‌روست، اما تداوم این مذاکرات و تمرکز بر جزئیات اجرایی، می‌تواند زمینه‌ساز کاهش تنش‌ها و شکل‌گیری چشم‌اندازی روشن‌تر در روابط تهران و واشنگتن باشد. نشست ژنو، بیش از هر چیز آزمونی برای سنجش اراده سیاسی دو طرف در تبدیل گفت‌وگو به نتایج عملی است.