پیش‌ بینی قیمت دلار تا شب عید و پس از آن؛ واقعیت اقتصادی کجاست؟

بازار ارز ایران در ماه‌های اخیر بار دیگر به یکی از کانون‌های اصلی نگرانی اقتصادی خانوارها و فعالان اقتصادی تبدیل شده است. افزایش سریع نرخ دلار، شکل‌گیری انتظارات تورمی و هم‌زمان تشدید فضای روانی ناشی از تحولات سیاسی، شرایطی را رقم زده که تحلیل دقیق مسیر آینده قیمت ارز بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. در چنین فضایی، اظهارات اصغر سمیعی، کارشناس بازار ارز، بار دیگر بحث نسبت میان نرخ واقعی دلار، تورم و متغیرهای سیاسی را به صدر توجه افکار عمومی بازگردانده است. سمیعی با تکیه بر شاخص تورم و منطق اقتصادی، معتقد است قیمت‌های فعلی دلار بیش از آنکه بازتاب واقعیت‌های بنیادین اقتصاد باشد، حاصل پیش‌خور شدن اخبار منفی و نگرانی‌های سیاسی است.

دلار و نسبت آن با تورم رسمی

از نگاه این کارشناس بازار ارز، نقطه آغاز هر تحلیل معتبر درباره قیمت دلار، نرخ تورم است. سمیعی با اشاره به تورم حدود ۴۰ درصدی که به‌عنوان نرخ رسمی مطرح می‌شود، تأکید دارد که اگر این عدد را مبنای محاسبه قرار دهیم، دلار در ابتدای سال آینده باید در محدوده ۱۴۰ هزار تومان قرار بگیرد. به باور او، این سطح قیمتی نه یک عدد هیجانی، بلکه حاصل محاسبه‌ای منطقی بر اساس کاهش ارزش پول ملی در برابر تورم است.

سمیعی معتقد است نرخ‌هایی که این روزها در محدوده ۱۶۰ هزار تومان مطرح می‌شود، با این منطق اقتصادی همخوانی ندارد. او این فاصله قیمتی را نشانه وجود حباب در بازار ارز می‌داند؛ حبابی که بیشتر از جنس انتظارات منفی و نگرانی نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی کشور است تا نتیجه مستقیم متغیرهای واقعی اقتصاد. به گفته او، تنها در صورتی می‌توان این قیمت‌ها را توجیه‌پذیر دانست که تورم واقعی به‌مراتب بالاتر از رقمی باشد که اعلام می‌شود.

پیش‌بینی مسیر دلار در ماه‌های آینده

تحلیل سمیعی به شب عید محدود نمی‌شود و افق زمانی گسترده‌تری را در بر می‌گیرد. او با ادامه همان فرض تورم ۴۰ درصدی، برآورد می‌کند که نرخ دلار برای ابتدای تابستان سال آینده می‌تواند به حدود ۱۵۵ هزار تومان برسد. این روند افزایشی، در صورت تداوم شرایط فعلی، برای ابتدای پاییز نیز ادامه‌دار خواهد بود و ارقام نزدیک به ۱۷۰ هزار تومان را قابل تصور می‌کند.

با این حال، نکته مهم در سخنان او تأکید بر تفاوت میان مسیر طبیعی افزایش قیمت و جهش‌های ناگهانی و هیجانی است. سمیعی تصریح می‌کند که نرخ ۱۶۰ هزار تومان در شرایط فعلی، جلوتر از واقعیت‌های اقتصادی حرکت کرده و بیشتر ناشی از فضای روانی بازار است. به بیان دیگر، بازار ارز در حال پیش‌خور کردن سناریوهای بدبینانه‌ای است که هنوز به وقوع نپیوسته‌اند.

نقش تنش‌های سیاسی در نوسان قیمت دلار

یکی از محورهای کلیدی تحلیل سمیعی، نقش تعیین‌کننده متغیرهای سیاسی در کوتاه‌مدت است. او معتقد است اگر سایه تنش‌های سیاسی و احتمال درگیری از سر کشور برداشته شود و فضای عمومی به سمت ثبات حرکت کند، حتی امکان بازگشت نرخ دلار به محدوده ۱۴۰ هزار تومان تا شب عید نیز وجود دارد. از نظر او، این سطح قیمتی نه‌تنها منطقی‌تر است، بلکه با منافع کلی اقتصاد کشور نیز هم‌خوانی بیشتری دارد.

سمیعی در عین حال هشدار می‌دهد که انتظار کاهش شدیدتر نرخ ارز، واقع‌بینانه نیست. او کاهش بیش از حد قیمت دلار را نه منطقی می‌داند و نه به صلاح اقتصاد کشور، چرا که چنین روندی می‌تواند به برهم خوردن تعادل‌های صادراتی و تولیدی منجر شود. به باور او، ثبات نسبی در یک محدوده منطقی، بسیار مطلوب‌تر از نوسان‌های شدید صعودی یا نزولی است.

خطرات کاهش دستوری نرخ ارز

این کارشناس بازار ارز با صراحت نسبت به سیاست‌های مداخله‌ای و دستوری در بازار هشدار می‌دهد. از دید او، پایین آوردن نرخ دلار از طریق تزریق مقطعی ارز یا اقدامات کوتاه‌مدت، اشتباهی است که در گذشته بارها تبعات منفی آن تجربه شده است. سمیعی تأکید می‌کند که حتی اگر مذاکراتی انجام شود و فضای روانی بازار تغییر کند، کاهش قیمت‌ها باید نتیجه طبیعی بهبود انتظارات باشد، نه حاصل فشار مصنوعی سیاست‌گذار.

به گفته او، پایین نگه داشتن غیرواقعی نرخ ارز، در نهایت به انباشت تقاضا، افزایش رانت و جهش‌های بعدی منجر خواهد شد. چنین رویکردی نه‌تنها به ثبات بازار کمک نمی‌کند، بلکه بی‌اعتمادی فعالان اقتصادی را نیز تشدید می‌کند.

راهکار واقعی کنترل بازار ارز

در بخش دیگری از تحلیل، سمیعی به سراغ ریشه‌های اصلی بی‌ثباتی ارزی می‌رود. از نگاه او، راهکار کنترل نرخ ارز نه در سرکوب قیمت، بلکه در مهار تورم نهفته است. او این موضوع را نیازمند اراده و شجاعت در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی می‌داند؛ تصمیم‌هایی که شاید در کوتاه‌مدت هزینه سیاسی داشته باشند، اما در بلندمدت به نفع اقتصاد کشور تمام می‌شوند.

سمیعی بر ضرورت واقعی و رقابتی شدن قیمت‌ها تأکید می‌کند و معتقد است تا زمانی که ساختارهای معیوب اقتصادی اصلاح نشوند، نمی‌توان انتظار ثبات پایدار در بازار ارز داشت. او اصلاح قیمت حامل‌های انرژی را یکی از مهم‌ترین گام‌ها در این مسیر می‌داند؛ اصلاحی که می‌تواند از هدررفت منابع و توزیع ناعادلانه یارانه‌ها جلوگیری کند.

یارانه انرژی و ارتباط آن با تورم و ارز

از منظر این کارشناس، پرداخت یارانه انرژی به شکل فعلی، نه‌تنها عادلانه نیست، بلکه به تشدید تورم نیز دامن می‌زند. سمیعی این پرسش را مطرح می‌کند که چرا باید ساختاری وجود داشته باشد که در آن، مصرف‌کنندگان بیشتر انرژی، سهم بالاتری از یارانه ببرند. به اعتقاد او، اصلاح این سازوکار می‌تواند به کاهش فشار تورمی کمک کند و در نهایت، ثبات بیشتری را به بازار ارز بازگرداند.

او تأکید می‌کند که بدون اصلاحات ساختاری، هرگونه تلاش برای مدیریت بازار ارز، صرفاً مسکنی موقت خواهد بود و دوباره با اولین شوک سیاسی یا اقتصادی، بازار به مسیر ناپایدار خود بازمی‌گردد.

کف و سقف قیمت دلار تا پایان نوروز

در جمع‌بندی پیش‌بینی‌های کوتاه‌مدت، سمیعی کف و سقف قیمت دلار تا پایان تعطیلات نوروز را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد. او معتقد است اگر تحلیل را صرفاً بر مبنای معیارهای اقتصادی و با فرض تداوم تورم ۴۰ درصدی انجام دهیم، نرخ ۱۴۰ هزار تومان تا شب عید واقعی‌ترین عدد است. این رقم می‌تواند به‌عنوان کف منطقی بازار در نظر گرفته شود.

در مقابل، او هشدار می‌دهد که در سناریوی تشدید تنش‌های سیاسی یا افزایش نگرانی‌های عمومی، به‌ویژه اگر تقاضا برای ارز و طلا افزایش یابد، امکان رشد قیمت‌ها نیز وجود دارد. با این حال، این افزایش را بیشتر ناشی از عوامل روانی می‌داند تا بنیان‌های اقتصادی.

جمع‌بندی

مجموع تحلیل‌های اصغر سمیعی نشان می‌دهد که بازار ارز ایران در آستانه عید نوروز، بیش از هر چیز تحت تأثیر دو عامل کلیدی قرار دارد: تورم و فضای سیاسی. از منظر اقتصادی و با فرض تورم ۴۰ درصدی، دلار ۱۴۰ هزار تومانی برای شب عید و حدود ۱۵۵ هزار تومان برای ابتدای تابستان، سناریویی منطقی و قابل دفاع است. قیمت‌های بالاتر از این محدوده، نشانه پیش‌خور شدن اخبار منفی و شکل‌گیری حباب در بازار است. سمیعی در نهایت تأکید می‌کند که بدون کنترل تورم و انجام اصلاحات ساختاری، ثبات پایدار در بازار ارز دست‌یافتنی نخواهد بود و هر آرامشی، موقتی و شکننده باقی می‌ماند.