دلار از کنترل خارج شد؟ جهش ناگهانی قیمت در بازار امروز

بازار ارز ایران در نخستین روز پس از پایان دور دوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو با افزایش چشمگیر نرخ دلار روبه‌رو شد. داده‌های میدانی از کف بازار آزاد نشان می‌دهد که دلار، تا لحظه نگارش این گزارش، با رشد یک هزار تومانی نسبت به آخرین رقم معاملاتی روز گذشته بر روی ۱۶۲ هزار تومان تثبیت شده است. این حرکت افزایشی که پس از هفته‌ای نسبتاً آرام در بازار رخ داد، نشان‌دهنده تداوم فضای احتیاطی و نگرانی معامله‌گران از ابهام در نتیجه گفت‌وگوهای سیاسی است.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که بخش عمده این واکنش، ناشی از عدم انتشار جزئیات شفاف از مذاکرات ژنو و ارزیابی محتاطانه مقامات ایرانی نسبت به نتایج گفت‌وگوهاست. این وضعیت باعث شده بازیگران بازار ارز، به‌جای کاهش موقعیت‌های دلاری خود، به سمت خریدهای پوششی و حفظ نقدینگی دلاری حرکت کنند؛ رویکردی که در شرایط بی‌اطمینانی سیاسی، همواره موجب فشار بر نرخ ارز شده است.

فضای احتیاطی و نقش مذاکرات ژنو در شکل‌گیری انتظارات

مذاکرات اخیر در ژنو گرچه طبق اعلام برخی منابع دیپلماتیک با «پیشرفت ملموس» همراه بوده، اما عدم اعلام جزئیات توافق و استمرار موضع خویشتندارانه مذاکره‌کنندگان، از انتقال پیام قطعی به بازار جلوگیری کرده است. در چنین فضایی، معامله‌گران ترجیح می‌دهند از ریسک کاهش قیمت فاصله بگیرند و با رویکرد احتیاطی وارد خرید ارز شوند.

تحلیلگران سیاسی و اقتصادی بر این باورند که بازار ارز در ایران بیش از آنکه به جزئیات فنی مذاکرات واکنش نشان دهد، تابع سیگنال‌های روانی و انتظارات آینده است. انتشار هر خبر درباره پیشرفت توافق یا شکست مذاکرات، می‌تواند جهت حرکت نرخ دلار را تغییر دهد. بدین ترتیب، نبود سیگنال کاهشی از سمت مذاکرات، عامل اصلی حفظ روند افزایشی اخیر تلقی می‌شود.

تثبیت نرخ دلار و مقاومت در کانال ۱۶۲ هزار تومان

بررسی رفتار معاملاتی در ساعات پایانی روز چهارشنبه حاکی از آن است که نرخ دلار توانسته موقعیت خود را در محدوده بالای کانال ۱۶۲ هزار تومان تثبیت کند. با این حال عبور پایدار از سقف روانی ۱۶۳ هزار تومان نیازمند محرک‌های منفی‌تر یا تقاضای قدرتمندتر در بازار است. در صورت بروز خبر منفی از دور بعدی مذاکرات یا تشدید خریدهای هیجانی، احتمال تست سطوح بالاتر دور از انتظار نیست.

در مقابل، اگر فضای امیدواری نسبت به حصول توافق تقویت شود، فشار فروش از سوی معامله‌گران محتاط می‌تواند قیمت ارز را در کوتاه‌مدت به سطوح پایین‌تر بازگرداند. این نوسان رفت و برگشتی میان انتظارات سیاسی و رفتار معاملاتی، همچنان ویژگی اصلی بازار ارز در هفته‌های اخیر است.

روند هم‌زمان دیگر ارزها در بازار آزاد

هم‌زمان با افزایش نرخ دلار، سایر ارزهای مهم نیز روندی صعودی را تجربه کردند. بر اساس معاملات روز چهارشنبه، درهم امارات به رقم ۴۴ هزار و ۵۰۰ تومان رسید که نشان‌دهنده رشد تدریجی این ارز در مقایسه با هفته گذشته است. همچنین یورو با افزایش محدود در آستانه ورود به کانال ۱۹۰ هزار تومانی قرار گرفت و در بازار آزاد روی رقم ۱۸۹ هزار تومان معامله شد.

این تغییرات نشان‌دهنده هماهنگی نسبی بین ارزهای اثرگذار بر بازار داخلی است. معمولاً افزایش نرخ درهم به‌عنوان شاخص میان‌دوره‌ای بازار ارز ایران، به‌سرعت در قیمت دلار منعکس می‌شود و نشانه‌ای از تمایل بازار به حفظ یا افزایش نرخ‌ها تلقی می‌گردد. به همین دلیل، تقویت درهم و یورو هم‌زمان با رشد دلار، پیام واحدی از تداوم فضای احتیاطی در بازار مخابره می‌کند.

تاثیر دلار توافقی و شکاف میان قیمت بازار و رسمی

در بخش رسمی و توافقی بازار ارز نیز، نرخ فروش دلار توافقی در روز چهارشنبه ۱۳۷ هزار و ۳ تومان اعلام شد؛ اختلافی قابل توجه با قیمت بازار آزاد که اکنون به بیش از ۲۵ هزار تومان رسیده است. این شکاف، به‌گفته کارشناسان، زمینه‌ساز شکل‌گیری تقاضای سوداگرانه و گردش سرمایه به سمت بازار غیررسمی شده است.

فاصله میان نرخ توافقی و بازار آزاد در هفته‌های اخیر به رکوردهای جدیدی رسیده و در صورت تداوم، می‌تواند سیاست‌گذاران پولی را مجبور به بازنگری در سازوکارهای عرضه ارز کند. اقتصاددانان توصیه می‌کنند برای کاهش التهاب، باید سیگنال‌های مثبت سیاسی سریع‌تر به بازار منتقل شود تا فضای انتظاری و تقاضای سفته‌بازی فروکش کند.

چشم‌انداز بازار ارز در هفته آینده

با توجه به پایان مذاکرات ژنو و انتظار برای اعلام جزئیات نتایج، هفته آینده را می‌توان دوره‌ای حساس برای تعیین مسیر بازار ارز دانست. اگر گزارش‌های رسمی از «پیشرفت در مذاکرات» منتشر شود، احتمال کاهش ملایم نرخ دلار وجود دارد؛ در غیر این صورت، بازار ممکن است با آزمایش کف روانی جدید در سطوح بالاتر مواجه شود.

پیش‌بینی کارشناسان نشان می‌دهد که در صورت عدم توافق یا توقف گفت‌وگوها، نرخ دلار می‌تواند در محدوده ۱۶۳ تا ۱۶۵ هزار تومان حرکت کند. اما تحقق سیگنال‌های مثبت از سوی دیپلماسی، توان آن را دارد که بازار را به سمت اصلاح قیمتی در محدوده ۱۶۰ هزار تومان هدایت کند. بنابراین، مسیر میان‌مدت دلار همچنان تابعی از تحولات سیاسی و روانی است، نه صرفاً متغیرهای اقتصادی.