وقتی باخت، باخت است؛ درس بزرگ سپاهان به استقلال

شکست نمایندگان فوتبال ایران در رقابت‌های آسیایی بار دیگر به موضوعی فراتر از یک نتیجه ورزشی تبدیل شد و لایه‌های عمیق‌تری از مدیریت فنی، ذهنیت مربیان و مواجهه با واقعیت‌های میدانی را پیش چشم افکار عمومی قرار داد. واگذاری دیدار سپاهان اصفهان برابر الاهلی قطر و حذف استقلال تهران مقابل الحسین اردن، اگرچه در ظاهر دو نتیجه جداگانه بودند، اما در بطن خود به یک پرسش مشترک رسیدند؛ فوتبال ایران در مواجهه با شکست، حقیقت را می‌پذیرد یا آن را بزک می‌کند.

شکست‌های آسیایی فوتبال ایران | زنگ خطر برای رقابت منطقه‌ای

سپاهان اصفهان در دیداری که امید زیادی به صعود از آن داشت، مقابل الاهلی قطر تن به شکست داد و از ادامه رقابت‌ها بازماند. نتیجه‌ای که اگرچه برای هواداران اصفهانی تلخ بود، اما در زمین مسابقه نشانه‌هایی روشن از برتری تیم قطری و فاصله موجود میان دو تیم را آشکار کرد. در سوی دیگر، استقلال تهران تنها ۲۴ ساعت پیش از این دیدار، در زمین تیم الحسین اردن نمایشی ضعیف، پراشتباه و دور از انتظار ارائه داد؛ نمایشی که حتی خوش‌بین‌ترین هواداران آبی‌ها نیز توجیهی برای آن نیافتند.

استقلال با ترکیبی به میدان رفت که حضور بازیکنانی در آن جلب توجه می‌کرد که ماه‌ها از فضای مسابقه رسمی دور بودند. نتیجه این تصمیم‌ها، شکست سه بر دو در بازی برگشت و حذف با مجموع چهار بر دو بود؛ آن هم مقابل تیمی که از نظر تجربه و امکانات، قابل مقایسه با استقلال نیست. این دو شکست، بیش از هر چیز، ضعف ساختاری فوتبال باشگاهی ایران در سطح آسیا را برجسته کرد.

استقلال تهران و شکست مقابل الحسین | بازی ضعیف و تصمیم‌های بحث‌برانگیز

دیدار استقلال مقابل الحسین اردن نمونه‌ای کامل از ناهماهنگی تاکتیکی، انتخاب‌های سوال‌برانگیز و فقدان آمادگی ذهنی بود. آبی‌های تهرانی نه‌تنها در فاز دفاعی دچار اشتباهات مکرر شدند، بلکه در حمله نیز انسجام لازم را نداشتند. استفاده از بازیکنانی که مدت‌ها در ترکیب اصلی قرار نگرفته بودند، عملاً استقلال را تا اواسط نیمه دوم در شرایطی مشابه بازی با ۹ نفر قرار داد.

کارشناسان فوتبال، عملکرد بازیکنانی چون جنپو و نازون را به‌عنوان نماد این ناهماهنگی مطرح کردند و معتقد بودند استقلال با این ترکیب، توان رقابت در سطح آسیایی را نداشت. با این حال، آنچه پس از پایان مسابقه بیش از خود نتیجه مورد توجه قرار گرفت، اظهارات ریکاردو ساپینتو در نشست خبری ورزشگاه بین‌المللی امان بود.

اظهارات ریکاردو ساپینتو | ستایش تیم پس از شکست

ریکاردو ساپینتو پس از حذف استقلال، در شرایطی از عملکرد شاگردانش تمجید کرد که شواهد میدانی چیز دیگری را نشان می‌داد. او استقلال را شایسته پیروزی دانست و مدعی شد تیمش لایق این نتیجه نبوده است. ساپینتو حتی پا را فراتر گذاشت و استقلال را مستحق صعود معرفی کرد؛ اظهاراتی که در تضاد کامل با واقعیت دو دیدار رفت و برگشت بود.

این نوع مواجهه با شکست، پیش‌تر نیز از سوی این مربی پرتغالی دیده شده بود؛ ستایش بی‌قید و شرط تیم، حتی زمانی که عملکرد فنی به‌وضوح ضعیف است. چنین نگاهی، اگرچه شاید در کوتاه‌مدت به حفظ روحیه بازیکنان کمک کند، اما در بلندمدت مانعی جدی برای اصلاح اشتباهات و پیشرفت واقعی تیم خواهد بود.

سپاهان اصفهان و الاهلی قطر | پذیرش شکست به‌عنوان نقطه شروع

در نقطه مقابل، محرم نویدکیا سرمربی سپاهان اصفهان، پس از شکست برابر الاهلی قطر رویکردی کاملاً متفاوت در پیش گرفت. او بدون توجیه و فرار از مسئولیت، صراحتاً اعلام کرد تلاش شاگردانش برای پیروزی و صعود کافی نبوده است. نویدکیا با تبریک به تیم حریف، برتری الاهلی را پذیرفت و از این شکست به‌عنوان درسی مهم یاد کرد.

این نوع بیان، نه‌تنها نشانه بلوغ فنی و شخصیتی یک مربی است، بلکه پیام روشنی به بازیکنان و هواداران می‌دهد؛ اینکه موفقیت از مسیر پذیرش واقعیت و اصلاح ضعف‌ها می‌گذرد، نه از انکار آن‌ها. تفاوت نگاه نویدکیا و ساپینتو، دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا می‌کند.

تفاوت نگاه مربیان | از مسئولیت‌پذیری تا فرافکنی

مقایسه واکنش‌های دو سرمربی پس از شکست‌های آسیایی، تصویری روشن از دو رویکرد متفاوت در فوتبال ایران ارائه می‌دهد. یک رویکرد، شکست را فرصتی برای یادگیری می‌داند و با پذیرش کم‌کاری‌ها، مسیر اصلاح را هموار می‌کند. رویکرد دیگر اما با ستایش بی‌مورد و نادیده گرفتن ضعف‌ها، واقعیت را به حاشیه می‌راند.

محرم نویدکیا با اذعان به ناکافی بودن تلاش تیمش، عملاً مسئولیت شکست را پذیرفت و آن را به گردن عوامل بیرونی نینداخت. در مقابل، ساپینتو با تأکید بر شایستگی استقلال برای پیروزی، توپ را به زمین بدشانسی و ناباوری انداخت. این تفاوت نگرش، تأثیر مستقیمی بر آینده فنی تیم‌ها خواهد داشت.

پیامدهای شکست‌های آسیایی | نیاز به بازنگری جدی

شکست استقلال و سپاهان در رقابت‌های آسیایی، تنها حذف دو نماینده نیست؛ این نتایج هشداری جدی برای فوتبال ایران به‌شمار می‌روند. فاصله فنی با رقبای منطقه‌ای، ضعف در برنامه‌ریزی، انتخاب‌های نادرست ترکیب و مهم‌تر از همه، نوع مواجهه با شکست، عواملی هستند که اگر اصلاح نشوند، این چرخه ناکامی ادامه خواهد داشت.

فوتبال ایران برای بازگشت به جایگاه شایسته خود در آسیا، نیازمند مربیانی است که شجاعت پذیرش واقعیت را داشته باشند. ستایش بی‌پایه شاید در ظاهر آرامش ایجاد کند، اما در عمل، مانع رشد می‌شود. پذیرش شکست، نخستین گام برای ساختن پیروزی‌های آینده است.

جمع‌بندی | واقعیت‌پذیری، کلید عبور از ناکامی

آنچه از شکست‌های اخیر استقلال و سپاهان برجای ماند، فراتر از یک نتیجه ورزشی بود. این دو دیدار، آینه‌ای در برابر فوتبال ایران قرار دادند تا تفاوت میان انکار و پذیرش را به‌وضوح نشان دهند. محرم نویدکیا با رویکردی واقع‌بینانه، شکست را پذیرفت و از آن درس گرفت، در حالی که ریکاردو ساپینتو با ستایش تیمش پس از نمایشی ضعیف، واقعیت را نادیده گرفت. آینده فوتبال باشگاهی ایران، بیش از هر چیز، به این انتخاب بستگی دارد؛ انتخاب میان توجیه شکست یا استفاده از آن به‌عنوان سکوی پیشرفت.