حذف استقلال در مرحله یک هشتم نهایی لیگ قهرمانان آسیا ۲ مقابل الحسین اردن، فراتر از یک ناکامی فوتبالی ساده بود. آبیپوشان که در دو دیدار رفت و برگشت مغلوب نماینده اردن شدند، در شرایطی از رقابتها کنار رفتند که مجموعهای از مشکلات مدیریتی، مالی و اجرایی پیش از مسابقه، تمرکز تیم را بهطور جدی تحت تأثیر قرار داده بود. اظهارات منیر الحدادی، بازیکن مراکشی استقلال، درباره سرگردانی تیم در فرودگاه امارات و عدم پرداخت مطالبات، تنها بخش آشکار ماجرایی بود که مدتها در دل اردو جریان داشت.
از همان روزهایی که استقلال بهدلیل محرومیت از میزبانی مجبور شد دیدار رفت را در امارات برگزار کند، نشانههای آشفتگی در برنامهریزی دیده میشد. اقامت چندروزه در امارات و سپس سفر به اردن، نیازمند هماهنگی دقیق و مدیریت حرفهای بود؛ موضوعی که بهنظر میرسد در عمل قربانی تصمیمات لحظهای و وعدههای بیسرانجام شد.
وعدههای مالی و شروع نارضایتی در اردوی استقلال
پیش از سفر استقلال به امارات، نارضایتی بازیکنان خارجی از عدم پرداخت مطالبات و پاداشها به اوج رسیده بود. ریکاردو ساپینتو، سرمربی استقلال، نیز بهصورت علنی به این مسئله اشاره کرد و نسبت به تأثیر آن بر روحیه تیم هشدار داد. این نارضایتیها زمانی جدیتر شد که پس از پیروزی استقلال مقابل المحرق بحرین در آخرین بازی مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا ۲، وعده پرداخت پاداش مطرح شد.
طبق آنچه در اردو نقل میشود، علی تاجرنیا، سرپرست مدیرعاملی باشگاه استقلال، در رختکن به بازیکنان اصلی و کادر فنی وعده پاداش چهار هزار دلاری داد. همچنین قرار بود پاداش برخی بازیهای داخلی، از جمله دیدار حساس برابر سپاهان، به حساب بازیکنان واریز شود. این وعدهها در حالی مطرح شد که انتظار میرفت تحقق آنها، انگیزه مضاعفی برای ادامه مسیر آسیایی ایجاد کند، اما گذشت زمان نشان داد این قولها پشتوانه اجرایی محکمی نداشته است.
شب پرتنش پیش از بازی با الحسین در امارات
ماجرا در شب قبل از بازی رفت مقابل الحسین به نقطه بحرانی رسید. مبلغ ۱۸ هزار دلار به اردوی استقلال آورده شد و مدیران اعلام کردند پنج هزار دلار آن بابت هزینه ویزای سفر به اردن است و باقیمانده بین بازیکنان خارجی تقسیم خواهد شد. این توضیح در شرایطی ارائه شد که بازیکنان انتظار دریافت همان پاداش چهار هزار دلاری وعدهدادهشده را داشتند.
زمانی که مشخص شد سهم هر بازیکن خارجی حدود دو هزار دلار خواهد بود، اعتراضها آغاز شد. کاهش مبلغ پاداش از چهار هزار دلار به دو هزار دلار، آن هم بدون اطلاع قبلی، حس بیاعتمادی را تشدید کرد. بازیکنان خارجی سپس درباره وضعیت پاداش بازیکنان داخلی پرسوجو کردند و پاسخ شنیدند که پرداخت آن به زمان دیگری موکول شده است.
همین موضوع باعث شد بازیکنان خارجی موضعی متحد اتخاذ کنند. آنها اعلام کردند یا همه بازیکنان پاداش میگیرند یا هیچکس. در نهایت، پول برگردانده شد و هیچیک از بازیکنان خارجی حاضر نشدند پاداش بازی با المحرق را دریافت کنند. این تصمیم، بیش از آنکه جنبه مالی داشته باشد، نشانهای از اعتراض به بیعدالتی و مدیریت ناهماهنگ بود.
اختلاف نظر در هیئت مدیره و نقش وعدههای متناقض
مدیران استقلال در توجیه این وضعیت اعلام کردند هیئت مدیره با وعده پرداخت چهار هزار دلار موافقت نکرده و تصمیم نهایی پرداخت دو هزار دلار بوده است. این توضیح، اگرچه از منظر اداری قابل طرح بود، اما برای بازیکنانی که وعدهای صریح شنیده بودند، قانعکننده نبود. تضاد میان گفتههای مدیرعامل و تصمیم هیئت مدیره، تصویری از چندصدایی و نبود انسجام در رأس باشگاه ارائه داد.
ریکاردو ساپینتو که از بههم ریختگی ذهنی بازیکنان نگران شده بود، جلسهای با اعضای تیم برگزار کرد. او تلاش کرد با تأکید بر اهمیت بازی مقابل الحسین، تمرکز را به زمین مسابقه بازگرداند و گفت بازیکنان میتوانند پس از این دیدار مطالبات خود را پیگیری کنند. با این حال، وقتی مسائل مالی و بینظمی مدیریتی به زندگی روزمره اردو نفوذ میکند، بازگرداندن تمرکز کار سادهای نیست.
بحران سفر به اردن و اعتراض بازیکنان استقلال
مشکلات استقلال تنها به مسائل مالی محدود نماند. در آستانه سفر به اردن، مشخص شد مدیران باشگاه پرواز چارتر برای تیم تدارک ندیدهاند و اعضای تیم باید با یک پرواز عادی راهی این کشور شوند. این تصمیم، آن هم برای تیمی که در مرحله حذفی رقابتهای آسیایی حضور دارد، تعجب و اعتراض بازیکنان را به همراه داشت.
بازیکنان مجبور شدند چند ساعت زودتر در فرودگاه حاضر شوند و مانند مسافران عادی در صف دریافت کارت پرواز و تحویل بار بایستند. آنتونیو آدان، منیر الحدادی، یاسر آسانی و چند بازیکن خارجی دیگر، صراحتاً اعلام کردند چنین شرایطی در شأن باشگاهی با سابقه و اعتبار استقلال نیست. توضیحات مدیران درباره مشکلات ویزا و مهیا نشدن پرواز اختصاصی، نتوانست این اعتراضها را فروبنشاند.
ماجرای CIP و سرگردانی ۱۳ ساعته در فرودگاه
در ادامه این نابسامانی، روزبه چشمی، کاپیتان استقلال، به همراه آنتونیو آدان، منیر الحدادی و یاسر آسانی پیشنهاد دادند هزینه CIP فرودگاه را شخصاً پرداخت کنند تا اعضای تیم بدون معطلی تشریفات سفر را طی کنند. این پیشنهاد نشاندهنده تلاش بازیکنان برای مدیریت شرایط بود، اما حتی این راهحل نیز به نتیجه نرسید.
مسئولان فرودگاه امارات اعلام کردند که هزینههای CIP باید ۷۲ ساعت پیش از پرواز پرداخت میشد و در شرایط فعلی امکان استفاده از این بخش وجود ندارد. همین موضوع کافی بود تا بحران کامل شود. اعضای تیم استقلال، طبق روایتها، حدود ۱۳ ساعت در فرودگاه معطل شدند؛ ساعاتی طولانی برای دریافت ویزا، کارت پرواز و تحویل بار، آن هم در آستانه یک دیدار سرنوشتساز آسیایی.
تأثیر حواشی بر عملکرد فنی استقلال
با وجود تمام این حواشی، استقلال وارد زمین مسابقه شد، اما نشانههای خستگی ذهنی و روانی در عملکرد تیم مشهود بود. شکست در بازی رفت و سپس تکرار آن در دیدار برگشت مقابل الحسین اردن، پایان تلخی برای نماینده ایران رقم زد. هرچند در فوتبال نمیتوان همه چیز را به بیرون از زمین نسبت داد، اما انکار تأثیر این حجم از بینظمی بر نتیجه، سادهانگارانه است.
پس از حذف، فشار انتقادها بیش از همه متوجه ریکاردو ساپینتو شد. سرمربی پرتغالی استقلال در حالی زیر تیغ نقد رفت که بسیاری از مشکلات، ریشهای فراتر از تصمیمات فنی داشت. افکار عمومی و کارشناسان، این پرسش را مطرح کردند که سهم مدیریت باشگاه در این ناکامی تا چه اندازه بوده است.
جمعبندی
حذف استقلال از لیگ قهرمانان آسیا ۲ را نمیتوان تنها یک شکست ورزشی دانست. این اتفاق، محصول زنجیرهای از وعدههای مالی محققنشده، اختلاف نظر در مدیریت، برنامهریزی ضعیف سفر و بیتوجهی به نیازهای حرفهای یک تیم آسیایی بود. اظهارات منیر الحدادی و دیگر بازیکنان خارجی، پرده از واقعیتی برداشت که پیشتر در اردو جریان داشت و اکنون به سطح رسانهها آمده است. اگر استقلال میخواهد در آینده از تکرار چنین ناکامیهایی جلوگیری کند، بازنگری جدی در ساختار مدیریتی، شفافیت مالی و احترام به الزامات حرفهای فوتبال، ضرورتی انکارناپذیر خواهد بود.