باشگاه استقلال در یکی از حساسترین مقاطع مدیریتی و فنی سالهای اخیر خود قرار گرفته است؛ مقطعی که نهتنها نتایج داخل زمین، بلکه شکافهای عمیق خارج از مستطیل سبز آینده نیمکت آبیپوشان را در هالهای از ابهام فرو برده است. اختلافنظر دیرینه میان علی تاجرنیا، سرپرست باشگاه استقلال، و ریکاردو ساپینتو، سرمربی پرتغالی این تیم، حالا پس از ناکامی در لیگ قهرمانان آسیا ۲ به مرحلهای رسیده که ادامه همکاری را به یک پرسش جدی تبدیل کرده است. این اختلاف که پیشتر در نشستهای خبری و رفتارهای مدیریتی نمود داشت، اکنون به سطحی رسیده که حتی حضور تاجرنیا در اطراف تیم نیز متوقف شده و عملاً نشانههای یک بحران مدیریتی تمامعیار را بروز داده است.
ریشههای اختلاف؛ از نشستهای خبری تا فاصله مدیریتی
اختلاف میان تاجرنیا و ساپینتو پدیدهای ناگهانی نیست. از ماهها قبل، سرمربی پرتغالی استقلال در نشستهای خبری مختلف بهطور غیرمستقیم و گاه صریح از نحوه مدیریت باشگاه و تصمیمات سرپرست استقلال انتقاد کرده بود. این انتقادات، هرچند با هدف دفاع از تیم و کادر فنی مطرح میشد، اما بهتدریج شکافی جدی میان مدیریت و نیمکت ایجاد کرد. واکنش تاجرنیا نیز نه در قالب پاسخ رسانهای، بلکه با کاهش حضور در کنار تیم و واگذاری نقش میدانی به سایر اعضای هیئتمدیره، بهویژه علی نظری جویباری، بروز پیدا کرد؛ اقدامی که از نگاه بسیاری از نزدیکان باشگاه، نشانهای آشکار از سردی روابط و بیاعتمادی متقابل بود.
اولتیماتومهای پنهان و بردهایی که همهچیز را تغییر نداد
در طول فصل، مدیران استقلال و در رأس آنها تاجرنیا بارها در جلسات داخلی به ساپینتو اولتیماتوم دادند. پیام این جلسات روشن بود؛ نتایج باید بهتر شود و حاشیهها کاهش یابد. با این حال، در مقاطعی که این هشدارها مطرح شد، استقلال توانست در مسابقات مهم به پیروزی برسد و همین بردها به نوعی سپر حمایتی برای سرمربی پرتغالی تبدیل شد. ساپینتو با تکیه بر نتایج، جایگاه خود را حفظ کرد، اما این موفقیتهای مقطعی نتوانست ریشه اختلافات ساختاری را از بین ببرد. اختلافی که در نهایت با اتفاقات اردوی امارات و شکست مقابل الحسین به نقطه جوش رسید.
حذف آسیایی؛ جرقهای بر انبار باروت
حذف استقلال از لیگ قهرمانان آسیا ۲، ضربهای سنگین به پیکره باشگاه وارد کرد؛ ضربهای که نهتنها هواداران، بلکه مدیران را نیز در شوک فرو برد. باشگاه استقلال در اطلاعیهای رسمی اعلام کرد که دلایل ناکامی آسیایی بررسی خواهد شد و پس از مشورت با کمیته فنی، نتیجه به اطلاع هواداران میرسد. این اطلاعیه، هرچند لحنی خنثی داشت، اما در واقع آغاز یک فرآیند تصمیمگیری حساس بود. از نگاه تاجرنیا، این ناکامی سندی دیگر بر ناکارآمدی ادامه همکاری با ساپینتو بود؛ در حالی که برخی اعضای کمیته فنی اعتقاد داشتند تغییرات شتابزده میتواند بحران را عمیقتر کند.
دو نگاه متضاد؛ تغییر فوری یا صبر استراتژیک
در دل باشگاه استقلال، اکنون دو جریان فکری مقابل یکدیگر قرار گرفتهاند. جریان نخست، با محوریت تاجرنیا، معتقد است که ادامه همکاری با ساپینتو نهتنها سودی ندارد، بلکه میتواند فضای تیم را ملتهبتر کند. این دیدگاه بر این باور است که اختلاف شخصی و کاری میان سرپرست باشگاه و سرمربی، امکان مدیریت یکپارچه را از بین برده است. در مقابل، جریان دوم که در میان برخی اعضای کمیته فنی نفوذ بیشتری دارد، بر درس گرفتن از تصمیمات سال گذشته تأکید میکند؛ سالی که تغییرات پیدرپی روی نیمکت هزینههای فنی و روانی سنگینی برای استقلال به همراه داشت. از نگاه این گروه، نبود گزینهای بهتر از ساپینتو، دلیل اصلی پرهیز از تغییر است.
گزینه خارجی؛ انتخابی که رد شد
در جریان بررسیها، مدیران استقلال نام یک مربی ایتالیایی را بهعنوان گزینه جانشینی ساپینتو مطرح کردند. این گزینه خارجی، در نگاه اول میتوانست راهحلی برای خروج از بحران باشد، اما بررسی دقیقتر سوابق او نشان داد میانگین امتیازهایی که در تیمهای قبلی کسب کرده، از عملکرد ساپینتو پایینتر است. همین آمار کافی بود تا برخی اعضای کمیته فنی با این انتخاب مخالفت کنند و آن را ریسکی غیرضروری بدانند. رد این گزینه، بار دیگر نشان داد که استقلال در شرایط فعلی، انتخابی بدون هزینه و خطر پیشرو ندارد.
اسکوچیچ؛ گزینهای جذاب اما غیرممکن
در ادامه، کمیته فنی استقلال نام دراگان اسکوچیچ، سرمربی جداشده تراکتور تبریز، را مطرح کرد؛ مربیای که فصل گذشته با تیم تبریزی به قهرمانی ایران رسید و شناخت کاملی از فوتبال کشور دارد. ایده حضور اسکوچیچ، از نظر فنی جذاب و منطقی به نظر میرسید، اما بررسیهای حقوقی نشان داد تفاهمنامه میان این مربی و باشگاه تراکتور، مانع از حضور او در استقلال در فصل جاری میشود. به این ترتیب، یکی از جدیترین گزینهها نیز پیش از ورود به مرحله مذاکره، از فهرست کنار رفت.
گزینههای داخلی؛ از گلمحمدی تا رحمتی
با محدود شدن گزینههای خارجی، نگاه مدیران استقلال به بازار مربیان داخلی معطوف شد. نامهایی چون یحیی گلمحمدی، پیروز قربانی، سیدمهدی رحمتی و سهراب بختیاریزاده در جلسات مختلف مطرح شد. در این میان، گلمحمدی بهعنوان سرمربی سابق پرسپولیس، حساسترین گزینه به شمار میرفت و مذاکره با او نیازمند ظرافت مدیریتی ویژهای بود. یکی از مسئولان استقلال مأمور گفتوگو با گلمحمدی شد و همزمان فرد دیگری مسئولیت مذاکره با رحمتی را برعهده گرفت. هرچند اقدامات اولیه برای این مذاکرات انجام شده، اما هنوز توافقی حاصل نشده و درباره قربانی نیز تماسی برقرار نشده است.
تصمیم موقت؛ ادامه کار ساپینتو زیر سایه اختلاف
در یکی دو روز اخیر، جمعبندی اولیه مدیران استقلال بر این قرار گرفت که فعلاً از پیگیری گزینههای دیگر صرفنظر شود و ساپینتو به کار خود ادامه دهد. با این حال، پیگیریها نشان میدهد که اختلاف میان تاجرنیا و سرمربی پرتغالی بهقدری عمیق است که نشانهای از تمایل واقعی سرپرست باشگاه برای ادامه همکاری دیده نمیشود. این وضعیت، نوعی تعلیق مدیریتی ایجاد کرده که میتواند مستقیماً بر عملکرد فنی تیم تأثیر بگذارد.
بازی با مس رفسنجان؛ مسابقهای فراتر از سه امتیاز
استقلال روز یکشنبه در چارچوب هفته بیستودوم لیگ برتر به مصاف مس رفسنجان میرود؛ دیداری که اهمیت آن فراتر از جدول ردهبندی است. نتیجه این مسابقه میتواند موازنه قدرت را در تصمیمگیریهای مدیریتی تغییر دهد. پیروزی، شاید بار دیگر به ساپینتو فرصت تنفس بدهد و شکست، میتواند آخرین حلقه زنجیرهای باشد که به قطع همکاری منجر میشود.
جمعبندی تحلیلی؛ استقلال در آستانه انتخاب سرنوشتساز
آنچه امروز در استقلال جریان دارد، صرفاً اختلاف یک مدیر و یک مربی نیست، بلکه نمادی از چالش همیشگی مدیریت فوتبال در ایران است؛ جایی که نتایج کوتاهمدت، فشار هواداران و نبود برنامه بلندمدت، تصمیمها را بهشدت پیچیده میکند. تاجرنیا و ساپینتو در نقطهای ایستادهاند که ادامه این مسیر برای هر دو دشوار به نظر میرسد، اما نبود گزینهای مطمئن، مدیران را به صبر واداشته است. آینده نیمکت استقلال، بیش از هر چیز به توان مدیریت بحران و انتخاب میان تغییر پرریسک یا تداوم پرحاشیه بستگی دارد؛ انتخابی که میتواند سرنوشت فصل آبیپوشان را رقم بزند.
