تحلیل داوری دیدار پرسپولیس و خیبر؛ پنالتی درست، اخراج نادیده گرفته شد

دیدار پرسپولیس و خیبر در حالی به پایان رسید که یکی از مهم‌ترین محورهای تحلیل پس از مسابقه، نه کیفیت فنی دو تیم بلکه تصمیمات داوری در لحظات حساس بازی بود. مسابقه‌ای که می‌توانست بدون حاشیه داوری به پایان برسد، با یک صحنه سرنوشت‌ساز در محوطه جریمه پرسپولیس وارد فاز بحث‌برانگیز شد؛ صحنه‌ای که به اعتقاد کارشناسان داوری، هم از نظر اعلام پنالتی و هم از منظر انضباطی، نیازمند بررسی دقیق‌تر بود. علیرضا یزدانی، کارشناس داوری فوتبال ایران، با واکاوی این صحنه کلیدی، زوایای پنهان تصمیم داور را روشن کرده و بر اشتباهی تأکید دارد که می‌توانست جریان بازی را به شکل جدی تغییر دهد.

تحلیل داوری این مسابقه تنها به یک قضاوت ساده محدود نمی‌شود، بلکه بازتابی از چالش‌های همیشگی داوری در فوتبال ایران است؛ جایی که یک تصمیم صحیح در کنار یک خطای مهم، داوری را در مرز موفقیت و ناکامی قرار می‌دهد. بررسی دقیق این صحنه نشان می‌دهد چرا کارشناسان معتقدند عدالت داوری به‌طور کامل اجرا نشده و چرا این اشتباه می‌تواند پیامدهای فنی و روانی برای هر دو تیم داشته باشد.

بررسی کلی صحنه جنجالی در نیمه حساس مسابقه

صحنه مورد بحث در زمانی رخ داد که بازی در اوج حساسیت قرار داشت و هر دو تیم برای تغییر نتیجه تلاش می‌کردند. نفوذ مهاجم خیبر به محوطه جریمه پرسپولیس با واکنش مدافع همراه شد و برخوردی شکل گرفت که داور بلافاصله نقطه پنالتی را نشان داد. همین تصمیم کافی بود تا اعتراض‌های پرسپولیسی‌ها آغاز شود و فضای ورزشگاه برای دقایقی ملتهب شود.

علیرضا یزدانی در تحلیل خود تأکید می‌کند که اصل اعلام پنالتی تصمیمی درست و مطابق با قوانین بوده است. از نگاه او، مدافع پرسپولیس با هل دادن مهاجم خیبر، تعادل او را به هم زده و مانع ادامه حرکت طبیعی مهاجم شده است. این اقدام، بدون توجه به شدت برخورد، مصداق خطای مستقیم در محوطه جریمه محسوب می‌شود و داور در تشخیص اصل خطا دچار اشتباه نشده است.

نکته مهم در این بخش از تحلیل آن است که برخی اعتراض‌ها متوجه برخوردی قبل از صحنه پنالتی میان علیپور و بازیکن خیبر بود. یزدانی با رد این اعتراض‌ها معتقد است در آن برخورد هیچ خطایی رخ نداده و ادامه بازی تصمیمی صحیح بوده است. به این ترتیب، پایه اصلی اعلام پنالتی از نظر کارشناسی کاملاً معتبر ارزیابی می‌شود.

چرا پنالتی خیبر تصمیمی صحیح بود

برای درک بهتر این تصمیم، باید به معیارهای داوری در محوطه جریمه توجه کرد. هرگونه هل دادن، کشیدن یا ایجاد مانع غیرقانونی که باعث از بین رفتن تعادل مهاجم شود، در صورت وقوع در محوطه جریمه، پنالتی محسوب می‌شود. در این صحنه، مدافع پرسپولیس بدون تلاش برای بازی با توپ، با فشار بدنی مانع پیشروی مهاجم خیبر شد.

یزدانی در توضیح خود به این نکته اشاره می‌کند که شدت برخورد معیار اصلی نیست، بلکه اثر آن بر حرکت بازیکن مهاجم اهمیت دارد. حتی یک هل کوچک، اگر باعث از دست رفتن موقعیت شود، خطا تلقی می‌شود. از همین رو، داور در اعلام پنالتی مطابق با قانون عمل کرده و اعتراض به اصل این تصمیم فاقد پشتوانه کارشناسی است.

این بخش از قضاوت داور نشان می‌دهد که او در تشخیص خطای داخل محوطه جریمه تمرکز و دقت لازم را داشته است. با این حال، مشکل اصلی داوری در این صحنه نه اعلام پنالتی، بلکه نحوه برخورد انضباطی با مدافع پرسپولیس بوده است؛ موضوعی که یزدانی آن را اشتباه بزرگ داور می‌داند.

صلب موقعیت آشکار گل و غفلت داور از کارت قرمز

مهم‌ترین بخش تحلیل علیرضا یزدانی به مسئله صلب موقعیت آشکار گل بازمی‌گردد. بر اساس قوانین فوتبال، اگر مدافعی با خطا مانع یک موقعیت مسلم گلزنی شود، داور موظف است علاوه بر اعلام خطا، بازیکن خاطی را با کارت قرمز مستقیم از زمین اخراج کند. در صحنه پنالتی دیدار پرسپولیس و خیبر، تمامی معیارهای یک موقعیت آشکار گل وجود داشت.

مهاجم خیبر در مسیر مستقیم به سمت دروازه قرار داشت، کنترل توپ را در اختیار داشت و هیچ مدافع دیگری نمی‌توانست پیش از شوت‌زنی او مداخله کند. تنها مانع موجود، مدافع پرسپولیس بود که با هل دادن مهاجم، این موقعیت را از بین برد. از نگاه یزدانی، این صحنه به‌وضوح مصداق صلب موقعیت آشکار گل است و تصمیم صحیح داور می‌بایست اخراج مستقیم مدافع باشد.

با این حال، داور مسابقه به کارت زرد بسنده کرد؛ تصمیمی که از نظر کارشناسی نادرست ارزیابی می‌شود. این اشتباه انضباطی، علاوه بر تأثیر مستقیم بر ادامه بازی، پیامدهای روانی مهمی نیز داشت. پرسپولیس با یازده بازیکن به بازی ادامه داد، در حالی که طبق قانون باید دقایق قابل توجهی را با یک بازیکن کمتر سپری می‌کرد.

تأثیر اشتباه داوری بر روند فنی مسابقه

تصمیم داور در ندادن کارت قرمز، بدون تردید بر روند فنی بازی تأثیر گذاشت. بازی با یک بازیکن کمتر برای هر تیمی، به‌ویژه تیمی مانند پرسپولیس که ساختار تاکتیکی مشخصی دارد، می‌تواند شرایط مسابقه را به‌طور کامل تغییر دهد. ادامه بازی با ترکیب کامل، به پرسپولیس این امکان را داد که فشار کمتری را در دقایق بعدی تحمل کند و انسجام دفاعی خود را حفظ کند.

از سوی دیگر، خیبر نیز با وجود به‌دست آوردن پنالتی، از امتیاز عددی محروم شد که می‌توانست دست بالا را در ادامه مسابقه به این تیم بدهد. این موضوع باعث شد اعتراض‌ها نسبت به داوری تنها به هواداران محدود نشود و در سطح کارشناسی نیز مطرح شود. یزدانی معتقد است چنین اشتباهاتی، هرچند ممکن است سهوی باشد، اما در سطح فوتبال حرفه‌ای قابل چشم‌پوشی نیست.

داوری فوتبال ایران و تکرار چالش‌های همیشگی

تحلیل داوری دیدار پرسپولیس و خیبر بار دیگر بحث کیفیت قضاوت‌ها در فوتبال ایران را به میان آورد. در سال‌های اخیر، استفاده از کمک‌داور ویدیویی تا حدی از اشتباهات کاسته، اما همچنان تصمیمات انضباطی در صحنه‌های حساس، محل مناقشه است. یزدانی با اشاره به این صحنه تأکید می‌کند که تشخیص صلب موقعیت آشکار گل نیازمند جسارت و تسلط کامل داور بر قوانین است.

او معتقد است برخی داوران در چنین لحظاتی، تحت تأثیر فشار بازی‌های بزرگ، از اتخاذ تصمیمات قاطع خودداری می‌کنند. نتیجه این تردید، صدور کارت زرد به جای کارت قرمز و ایجاد احساس بی‌عدالتی در مسابقه است. دیدار پرسپولیس و خیبر نمونه‌ای روشن از این چالش ساختاری در داوری فوتبال کشور به شمار می‌رود.

واکنش‌ها و پیامدهای کارشناسی پس از مسابقه

پس از پایان مسابقه، تحلیل‌های کارشناسی متعددی درباره این صحنه منتشر شد، اما نظر علیرضا یزدانی به دلیل صراحت و استناد دقیق به قانون، بازتاب گسترده‌تری داشت. او با تفکیک درست و غلط در تصمیم داور، نشان داد که می‌توان همزمان از یک بخش قضاوت دفاع و بخش دیگر آن را نقد کرد. این رویکرد کارشناسی، به ارتقای فرهنگ تحلیل داوری در فوتبال ایران کمک می‌کند.

یزدانی با تأکید بر درستی پنالتی و اشتباه بودن کارت زرد، پیام روشنی به جامعه داوری ارسال می‌کند؛ اینکه دقت در جزئیات قانونی، به اندازه تشخیص اصل خطا اهمیت دارد. چنین تحلیل‌هایی می‌تواند در آموزش داوران جوان و کاهش اشتباهات مشابه در آینده نقش مؤثری ایفا کند.

جمع‌بندی

دیدار پرسپولیس و خیبر نمونه‌ای از مسابقاتی بود که یک تصمیم درست داوری در کنار یک اشتباه مهم، به‌طور همزمان رقم خورد. بر اساس نظر علیرضا یزدانی، اعلام پنالتی به سود خیبر کاملاً صحیح بود و هیچ خطایی در برخورد قبل از آن رخ نداد. با این حال، داور در تشخیص صلب موقعیت آشکار گل دچار خطا شد و با نشان دادن کارت زرد به جای کارت قرمز، تصمیمی اشتباه گرفت که می‌توانست سرنوشت بازی را تغییر دهد. این تحلیل نشان می‌دهد داوری فوتبال، بیش از هر زمان دیگری نیازمند دقت، شجاعت و تسلط کامل بر قوانین است؛ مؤلفه‌هایی که نبود هر یک از آن‌ها می‌تواند عدالت مسابقه را زیر سؤال ببرد.