شکست‌های پیاپی، تردیدهای بزرگ؛ پرسپولیس چرا از مسیر قهرمانی خارج شد؟

شروع دور برگشت لیگ بیست و پنجم برای پرسپولیس نه‌تنها با امید به جبران فاصله امتیازی همراه نشد، بلکه سلسله‌ای از ناکامی‌ها را به ثبت رساند که کمتر هوادار این تیم پرستاره انتظارش را داشت. سه شکست متوالی، آن هم برای تیمی که سال‌ها نماد ثبات، اقتدار و قهرمانی در فوتبال ایران بوده، شوکی جدی به بدنه اجتماعی باشگاه، پیشکسوتان و جامعه هواداری وارد کرده است. اکنون پرسش اصلی این است که چه عواملی باعث شده پرسپولیس در مقطع حساس فصل، چنین افت محسوسی را تجربه کند.

در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، تحلیل‌ها و واکنش‌ها حول چند محور مشخص می‌چرخد؛ از وضعیت جسمانی و سنی تیم گرفته تا عملکرد کادر فنی و در نهایت شرایط روحی روانی بازیکنان که در بستر تحولات تلخ اجتماعی هفته‌های اخیر شکل گرفته است. هر یک از این عوامل به‌تنهایی می‌تواند یک تیم را از اوج به سراشیبی بکشاند، اما آنچه درباره پرسپولیس نگران‌کننده‌تر به نظر می‌رسد، هم‌زمانی و هم‌افزایی این عوامل است.

پرسپولیس و بحران فرسودگی بدنی

یکی از پررنگ‌ترین انتقاداتی که متوجه پرسپولیس شده، به وضعیت جسمانی بازیکنان این تیم بازمی‌گردد. منتقدان معتقدند ترکیب پرسپولیس در فصل جاری به شکل محسوسی پا به سن گذاشته و میانگین سنی بالا، توان بدنی تیم را در بازی‌های فشرده و پرفشار کاهش داده است. این موضوع در نیمه دوم مسابقات، جایی که دوندگی و تمرکز بدنی نقش تعیین‌کننده‌تری پیدا می‌کند، بیش از پیش خود را نشان داده است.

برخی هواداران ریشه این مشکل را در تغییرات کادر فنی جست‌وجو می‌کنند. به باور این گروه، پس از جابه‌جایی در نیمکت و اختلاف دیدگاه میان برنامه‌های مدنظر وحید هاشمیان و تفکرات اوسمار ویرا، پیوستگی لازم در تمرینات بدنسازی تیم از بین رفت. نتیجه این ناهماهنگی، تیمی است که در زمین مسابقه توان اجرای برنامه‌های تاکتیکی را ندارد و در دقایق پایانی بازی‌ها دچار افت شدید می‌شود.

وقتی پرسپولیس در نبردهای تن‌به‌تن عقب می‌ماند و در پرس از جلو ناتوان نشان می‌دهد، طبیعی است که ساختار دفاعی و هجومی آن نیز آسیب ببیند. نشانه‌های این فرسودگی را می‌توان در کاهش سرعت انتقال توپ، ضعف در بازگشت‌های دفاعی و از دست رفتن تمرکز در لحظات حساس مسابقه به‌وضوح مشاهده کرد.

پرسش‌های جدی درباره دانش فنی کادر مربیگری

دومین محور انتقادات، به عملکرد فنی اوسمار ویرا، سرمربی برزیلی پرسپولیس مربوط می‌شود. بخشی از هواداران و حتی برخی پیشکسوتان بر این باورند که دانش فنی ویرا و تجربه او در سطح اول فوتبال آسیا و ایران، متناسب با جایگاه و انتظارات باشگاه پرسپولیس نیست. حضور او در لیگ تایلند، که از دید منتقدان لیگ سطح پایینی محسوب می‌شود، یکی از دلایلی است که برای زیر سؤال بردن صلاحیت فنی ویرا مطرح می‌شود.

این گروه معتقدند قهرمانی پرسپولیس در لیگ بیست و سوم بیش از آنکه حاصل نبوغ تاکتیکی ویرا باشد، نتیجه میراثی بود که از دوران یحیی گل‌محمدی به جا مانده بود. تیمی آماده، با ساختار تثبیت‌شده و بازیکنانی که سال‌ها کنار هم بازی کرده بودند، بستر مناسبی برای موفقیت فراهم کرده بود. اضافه شدن بازیکنی چون اوستون اورونوف با نقش کلیدی در گل‌سازی و گل‌زنی، به همراه برخی اتفاقات داوری در هفته پایانی، شرایطی را رقم زد که ویرا با پرسپولیس به عنوان قهرمانی برسد.

اما منتقدان می‌گویند حالا که آن پشتوانه فنی و روانی کمرنگ شده، ضعف‌های تاکتیکی سرمربی برزیلی بیش از گذشته نمایان شده است. سردرگمی در چینش ترکیب، تغییرات مداوم در سیستم بازی و ناتوانی در واکنش به شرایط حین مسابقه، از جمله مواردی است که در شکست‌های اخیر پرسپولیس به چشم می‌آید.

مدیریت بحران یا تشدید فشار روانی؟

در کنار مسائل فنی و بدنی، بعد سومی نیز در تحلیل افت پرسپولیس مطرح می‌شود که کمتر قابل اندازه‌گیری اما بسیار تأثیرگذار است؛ وضعیت روحی و روانی بازیکنان. هفته‌های اخیر برای جامعه ایران با اتفاقات تلخ و غم‌انگیزی همراه بوده و مرگ هزاران نفر از هموطنان در حوادث دی‌ماه، فضای عمومی کشور را تحت تأثیر قرار داده است. طبیعی است که بازیکنان فوتبال نیز به‌عنوان بخشی از این جامعه، از این شرایط متأثر شوند.

در چنین فضایی، انتظار می‌رفت مدیریت باشگاه پرسپولیس با رویکردی همدلانه و حمایتی، فشار روانی را از روی تیم بردارد. اما انتشار نامه‌ای تهدیدآمیز از سوی مدیریت باشگاه، که در آن به کسر امتیاز و حتی آمادگی برای فسخ قرارداد بازیکنان بی‌رویه اشاره شده بود، واکنش‌های منفی گسترده‌ای را به دنبال داشت.

گروهی از هواداران و کارشناسان معتقدند این نامه نه‌تنها کمکی به بهبود شرایط نکرد، بلکه اضطراب و ناامنی شغلی را در میان بازیکنان تشدید کرد. در شرایطی که تیم نیازمند آرامش و تمرکز بود، چنین ادبیاتی می‌توانست اثر معکوس داشته باشد و انسجام روانی تیم را بیش از پیش خدشه‌دار کند.

تلاقی بحران‌ها در حساس‌ترین مقطع فصل

آنچه وضعیت پرسپولیس را نگران‌کننده‌تر می‌کند، تلاقی هم‌زمان این سه بحران است. تیمی که از نظر بدنی تحلیل رفته، از نظر تاکتیکی دچار سردرگمی است و از لحاظ روانی تحت فشار قرار دارد، حتی اگر نام پرسپولیس را یدک بکشد، نمی‌تواند انتظار نتایج درخشان داشته باشد.

شکست‌های متوالی نه‌تنها امتیازات حیاتی را از پرسپولیس گرفته، بلکه اعتمادبه‌نفس بازیکنان را نیز کاهش داده است. هر لغزش جدید، فشار رسانه‌ای و هواداری را افزایش می‌دهد و این چرخه معیوب می‌تواند تیم را بیش از پیش از مسیر اصلی خود دور کند.

راه خروج پرسپولیس از بحران چیست؟

برای عبور از این شرایط، پرسپولیس بیش از هر چیز به یک تصمیم‌گیری جامع و واقع‌بینانه نیاز دارد. بازنگری در برنامه‌های بدنسازی، ایجاد ثبات در کادر فنی و مهم‌تر از همه، مدیریت صحیح فضای روانی تیم، می‌تواند نخستین گام‌ها برای بازگشت باشد. هواداران پرسپولیس، اگرچه به‌شدت نگران‌اند، اما همچنان انتظار دارند باشگاه محبوبشان با تدبیر و عقلانیت از این پیچ سخت عبور کند.

جمع‌بندی

افت پرسپولیس در آغاز دور برگشت لیگ بیست و پنجم، حاصل یک عامل واحد نیست، بلکه نتیجه درهم‌تنیدگی مشکلات بدنی، فنی و روانی است. شکست‌های اخیر هشداری جدی برای باشگاه به شمار می‌رود که نشان می‌دهد موفقیت‌های گذشته تضمینی برای آینده نیست. اگر مدیریت، کادر فنی و بازیکنان نتوانند در کوتاه‌مدت به درک مشترکی از شرایط برسند، پرسپولیس ممکن است یکی از دشوارترین فصل‌های سال‌های اخیر خود را تجربه کند.