دلار از مرز جدید عبور کرد؛ سیگنال‌های ترامپ بازار را ملتهب کرد

بازار ارز ایران در نخستین روز معاملاتی هفته با موج تازه‌ای از افزایش قیمت‌ها مواجه شد؛ موجی که بیش از آنکه ریشه در متغیرهای اقتصادی کوتاه‌مدت داشته باشد، از تحولات سیاسی و فضای پرریسک دیپلماتیک تغذیه می‌کند. دلار آزاد با رشد قابل توجه نسبت به آخرین نرخ معاملاتی هفته گذشته، تا سطح ۱۶۳ هزار و ۸۰۰ تومان پیش رفت و بار دیگر نشان داد که بازار ارز در شرایط کنونی بیش از هر عامل دیگری به سیگنال‌های سیاسی واکنش نشان می‌دهد. این افزایش قیمت در حالی رقم خورده که فعالان بازار از تداوم فضای بی‌اعتمادی، نبود چشم‌انداز روشن از مذاکرات و تشدید تنش‌های لفظی میان تهران و واشنگتن سخن می‌گویند.

دلار در مسیر صعودی؛ واکنش مستقیم به ریسک‌های سیاسی

افزایش ۱۸۰۰ تومانی قیمت دلار در یک روز معاملاتی را نمی‌توان صرفا نوسانی مقطعی دانست. معامله‌گران معتقدند اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به‌ویژه در حوزه سیاست خارجی و فشار بر ایران، بار دیگر ریسک‌های سیستماتیک بازار را برجسته کرده و انتظارات تورمی و ارزی را به سمت بالا سوق داده است. در چنین شرایطی، دلار به‌عنوان دارایی امن و ابزار پوشش ریسک، با افزایش تقاضای احتیاطی و سرمایه‌ای مواجه شده و همین موضوع قدرت خریداران را در بازار تقویت کرده است.

نقش انتظارات و روان بازار در جهش قیمت دلار

بازار ارز بیش از آنکه به داده‌های قطعی واکنش نشان دهد، به انتظارات فعالان اقتصادی حساس است. در فضای کنونی، نبود هرگونه سیگنال مثبت از مسیر مذاکرات یا تحولات دیپلماتیک، باعث شده انتظارات منفی بر بازار حاکم شود. این انتظارات نه‌تنها از سوی معامله‌گران حرفه‌ای، بلکه از جانب خانوارها و سرمایه‌گذاران خرد نیز تقویت شده و تقاضا برای نگهداری ارز را افزایش داده است. نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری یک جو روانی افزایشی است که حتی عرضه بازارساز در سطوح بالاتر نیز نتوانسته آن را مهار کند.

بازارساز و محدودیت‌های مداخله در شرایط پرتنش

بر اساس مشاهدات فعالان بازار، بازارساز در نرخ‌های بالاتر اقدام به عرضه ارز کرده اما این مداخلات تنها توانسته از شتاب صعود بکاهد، نه اینکه روند را معکوس کند. در شرایطی که ریسک‌های سیاسی پررنگ است و افق کوتاه‌مدت مبهم به نظر می‌رسد، ابزارهای معمول بازارساز اثرگذاری محدودی دارند. تجربه‌های پیشین نیز نشان داده است که مداخله بدون پشتوانه سیاسی و خبری مثبت، صرفا اثر کوتاه‌مدت دارد و نمی‌تواند انتظارات منفی را به‌طور پایدار تغییر دهد.

تثبیت دلار در کانال ۱۶۳ هزار تومان

قرار گرفتن دلار در کانال ۱۶۳ هزار تومان از منظر تکنیکال و روانی برای بازار اهمیت دارد. این سطح قیمتی به‌عنوان یک مرز جدید تلقی می‌شود که تثبیت بالای آن می‌تواند مسیر را برای آزمون سطوح بالاتر هموار کند. معامله‌گران فنی معتقدند در صورت تداوم تنش‌های سیاسی و نبود خبر کاهنده ریسک، دلار پتانسیل حرکت به کانال‌های بالاتر را دارد؛ هرچند اصلاح‌های مقطعی در این مسیر دور از انتظار نیست.

سناریوی کاهشی؛ مشروط به تغییر فضای سیاسی

با وجود غلبه فضای افزایشی، برخی فعالان بازار همچنان سناریوی کاهشی مشروط را مطرح می‌کنند. از نگاه این گروه، هرگونه تحول مثبت در روابط خارجی، کاهش تنش‌ها یا ارسال سیگنال‌های اعتمادساز می‌تواند فشار فروش را در بازار فعال کند و قیمت دلار را به‌طور موقت تعدیل نماید. با این حال، تاکید می‌شود که این کاهش‌ها در صورت نبود تغییرات بنیادین، بیشتر جنبه اصلاحی خواهد داشت و نمی‌تواند روند غالب بازار را به‌طور پایدار معکوس کند.

بازار ارز در حالت پوشش ریسک

در شرایط فعلی، رفتار بازیگران بازار نشان‌دهنده ورود به فاز پوشش ریسک است. سرمایه‌گذاران و معامله‌گران با توجه به عدم قطعیت‌های سیاسی و منطقه‌ای، ترجیح می‌دهند بخشی از دارایی‌های خود را به ارز تبدیل کنند. این رفتار، به‌ویژه در دوره‌هایی که اخبار منفی تقویت می‌شود، تشدید شده و به افزایش تقاضا دامن می‌زند. نتیجه طبیعی این وضعیت، حفظ روند صعودی قیمت دلار و سایر ارزهای خارجی است.

وضعیت درهم و یورو در بازار امروز

افزایش قیمت‌ها تنها به دلار محدود نمانده و سایر ارزهای مهم نیز هم‌راستا با آن حرکت کرده‌اند. درهم امارات امروز شنبه با نرخ ۴۴ هزار و ۸۰۰ تومان معامله می‌شود که نشان‌دهنده تداوم فشار تقاضا در بازار حواله‌ای است. یورو نیز با قیمت ۱۹۰ هزار تومان در حال معامله است و رشد آن بازتابی از افزایش نرخ دلار و شرایط کلی بازار ارز به شمار می‌رود. همبستگی این ارزها با دلار نشان می‌دهد که عامل اصلی تحرکات، متغیرهای سیاسی و انتظارات تورمی است.

شکاف دلار آزاد و دلار توافقی

در کنار بازار آزاد، نرخ دلار توافقی نیز مورد توجه فعالان اقتصادی قرار دارد. امروز قیمت دلار توافقی در سمت فروش ۱۳۷ هزار و سه تومان و در سمت خرید ۱۳۵ هزار و ۷۷۰ تومان اعلام شده است. تداوم فاصله معنادار میان نرخ آزاد و توافقی، همچنان یکی از چالش‌های بازار ارز محسوب می‌شود؛ شکافی که خود می‌تواند زمینه‌ساز رفتارهای سفته‌بازانه و تشدید انتظارات افزایشی شود.

تأثیر متغیرهای منطقه‌ای بر بازار ارز

علاوه بر روابط ایران و آمریکا، تحولات منطقه‌ای نیز نقش مهمی در جهت‌دهی به بازار ارز ایفا می‌کند. افزایش تنش‌ها در خاورمیانه، نااطمینانی نسبت به مسیر تجارت و صادرات انرژی و نگرانی از تشدید تحریم‌ها، همگی عواملی هستند که ریسک سیستماتیک بازار را بالا می‌برند. این متغیرها در کنار هم باعث شده‌اند که بازار ارز در وضعیت حساس و شکننده‌ای قرار گیرد.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار دلار

در کوتاه‌مدت، مسیر قیمت دلار بیش از هر چیز به اخبار سیاسی وابسته است. اگر فضای خبری همچنان منفی باقی بماند و اظهارات تنش‌زا ادامه یابد، احتمال تثبیت یا حتی افزایش بیشتر قیمت‌ها وجود دارد. در مقابل، انتشار هر خبر مثبت یا نشانه‌ای از کاهش فشارهای خارجی می‌تواند به‌سرعت جو بازار را تغییر داده و اصلاح قیمتی ایجاد کند. با این حال، وزن سناریوی افزایشی در شرایط فعلی همچنان سنگین‌تر ارزیابی می‌شود.

جمع‌بندی

آنچه امروز در بازار ارز مشاهده می‌شود، بازتاب مستقیم فضای پرریسک سیاسی و بی‌اعتمادی حاکم بر افق روابط خارجی است. افزایش ۱۸۰۰ تومانی قیمت دلار و تثبیت آن در کانال ۱۶۳ هزار تومان نشان می‌دهد که بازار در وضعیت پوشش ریسک قرار دارد و انتظارات منفی نقش تعیین‌کننده‌ای در رفتار معامله‌گران ایفا می‌کند. اگرچه مداخلات بازارساز توانسته از شتاب رشد بکاهد، اما بدون تغییر در متغیرهای سیاسی، نمی‌توان انتظار چرخش پایدار روند را داشت. در چنین شرایطی، بازار ارز همچنان به اخبار و سیگنال‌های دیپلماتیک چشم دوخته و هر تحول جدید می‌تواند مسیر قیمت‌ها را به‌سرعت تغییر دهد.