خبر مهم برای ۴۴ میلیون سهامدار؛ سود بعدی سهام عدالت در راه است

پس از آنکه در میانه دی‌ماه امسال نخستین مرحله سود سهام عدالت مربوط به عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ به حساب بیش از ۴۴ میلیون نفر واریز شد، بار دیگر نگاه‌ها به سمت زمان پرداخت مرحله بعدی این سود معطوف شده است. سهام عدالت که طی سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی غیرمستمر خانوارها، به‌ویژه دهک‌های پایین‌تر جامعه تبدیل شده، همواره در ماه‌های پایانی سال به موضوعی پررنگ در فضای اقتصادی و رسانه‌ای کشور بدل می‌شود. اکنون نیز در شرایطی که تورم و هزینه‌های پایان سال فشار مضاعفی بر معیشت مردم وارد کرده، پرسش اصلی این است که مرحله دوم سود سهام عدالت چه زمانی واریز خواهد شد و سهامداران تا چه اندازه می‌توانند روی آن حساب باز کنند.

روند تاریخی پرداخت سود سهام عدالت چه می‌گوید

نگاهی به جدول زمان‌بندی پرداخت سود سهام عدالت در چهار سال گذشته نشان می‌دهد که یک الگوی نسبتاً ثابت در این زمینه وجود دارد. در تمامی این سال‌ها، حداقل یک مرحله از پرداخت سود در اسفندماه و پیش از آغاز سال جدید انجام شده است. این رویه، عملاً اسفندماه را به ماه طلایی پرداخت سود سهام عدالت تبدیل کرده و انتظارات سهامداران را نیز بر همین اساس شکل داده است. بر همین مبنا، بسیاری از کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که مرحله دوم سود مربوط به عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ نیز به احتمال فراوان در روزهای پایانی اسفند ۱۴۰۴ به حساب مشمولان واریز خواهد شد.

اگرچه تاکنون شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه اطلاعیه رسمی درباره تاریخ دقیق این پرداخت منتشر نکرده، اما تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که فرآیند تجمیع سود شرکت‌های سرمایه‌پذیر معمولاً تا اواخر سال ادامه دارد و پس از نهایی شدن محاسبات، واریز سود در فاصله کوتاهی انجام می‌شود. از همین رو، گمانه‌زنی‌هایی که از واریز سود در بهمن‌ماه حکایت داشت، با توجه به شواهد موجود چندان محتمل به نظر نمی‌رسد.

آخرین وضعیت پرداخت سود سهام عدالت در سال ۱۴۰۴

برای درک بهتر وضعیت فعلی، باید به پرداخت‌های انجام‌شده در سال جاری نگاهی دقیق‌تر داشت. مرحله دوم سود مربوط به عملکرد سال مالی ۱۴۰۲ در مهرماه ۱۴۰۴ به حساب سهامداران واریز شد و پس از آن، مرحله نخست سود سهام عدالت عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ طی روزهای هفدهم تا نوزدهم دی‌ماه ۱۴۰۴ پرداخت شد. این پرداخت که شامل بیش از ۴۴ میلیون سهامدار می‌شد، بار دیگر اهمیت سهام عدالت را در سبد درآمدی خانوارها برجسته کرد.

میزان سود واریزی در دی‌ماه بر اساس ارزش اسمی سبد سهام عدالت افراد متفاوت بود. دارندگان سبدهای با ارزش کمتر، سود پایین‌تری دریافت کردند و در مقابل، افرادی که سبد یک میلیون تومانی داشتند، رقم قابل‌توجه‌تری به حسابشان واریز شد. با این حال، آنچه اکنون اهمیت دارد، رقم و زمان واریز مرحله بعدی سود است؛ مرحله‌ای که هنوز مبلغ دقیق آن مشخص نشده و به گفته مسئولان بازار سرمایه، به نتیجه نهایی فرآیند جمع‌آوری سود شرکت‌های حاضر در سبد سهام عدالت بستگی دارد.

چرا زمان پرداخت سود به تعویق می‌افتد

یکی از پرسش‌های پرتکرار سهامداران این است که چرا فرآیند پرداخت سود سهام عدالت تا این اندازه زمان‌بر است. پاسخ این پرسش را باید در ساختار سهام عدالت و تعداد بالای شرکت‌های سرمایه‌پذیر جست‌وجو کرد. سود سهام عدالت از محل عملکرد ده‌ها شرکت بزرگ بورسی و غیربورسی تأمین می‌شود و هر یک از این شرکت‌ها زمان متفاوتی برای برگزاری مجامع و تقسیم سود دارند. شرکت سپرده‌گذاری مرکزی موظف است پس از دریافت سود از تمامی این شرکت‌ها، فرآیند تجمیع، محاسبه و واریز را انجام دهد؛ فرآیندی که به‌طور طبیعی زمان‌بر است و معمولاً تا ماه‌های پایانی سال به طول می‌انجامد.

از سوی دیگر، دقت در محاسبه سود و جلوگیری از بروز خطا در واریز به حساب میلیون‌ها نفر، موضوعی است که حساسیت این فرآیند را دوچندان می‌کند. به همین دلیل، مسئولان بازار سرمایه تأکید دارند که پرداخت سود تنها پس از تکمیل کامل محاسبات انجام خواهد شد، حتی اگر این موضوع به تعویق چند هفته‌ای منجر شود.

چه کسانی مشمول دریافت سود سهام عدالت هستند

مطابق اعلام رسمی، تمامی دارندگان سهام عدالت که اطلاعات هویتی و بانکی آن‌ها کامل و صحیح باشد، مشمول دریافت سود خواهند بود. شرط اصلی برای واریز سود، ثبت شماره شبای معتبر و به نام شخص سهامدار است. علاوه بر این، تکمیل فرآیند احراز هویت و به‌روزرسانی اطلاعات در سامانه سجام از الزامات دریافت سود به شمار می‌رود. فعال بودن حساب بانکی معرفی‌شده و نداشتن هرگونه محدودیت یا مسدودی نیز از دیگر شرایطی است که سهامداران باید به آن توجه داشته باشند.

در واقع، حتی اگر سود سهام عدالت به‌طور کامل تجمیع و آماده پرداخت باشد، در صورت وجود نقص در اطلاعات بانکی یا هویتی، امکان واریز به حساب فرد وجود نخواهد داشت. این موضوع طی سال‌های گذشته بارها تکرار شده و موجب شده بخشی از سهامداران در موعد مقرر سود خود را دریافت نکنند.

سود سهام عدالت به چه کسانی واریز نمی‌شود

در مقابل، افرادی که اطلاعات بانکی آن‌ها ناقص یا نادرست است، از فهرست دریافت‌کنندگان سود حذف می‌شوند. سهامدارانی که شماره شبای معتبر ثبت نکرده‌اند، در سامانه سجام احراز هویت نشده‌اند یا حساب بانکی آن‌ها مسدود، راکد یا غیرفعال است، سودی دریافت نخواهند کرد. با این حال، این به معنای از دست رفتن سود آن‌ها نیست؛ بلکه سود این افراد نزد شرکت سپرده‌گذاری مرکزی محفوظ باقی می‌ماند.

این دسته از سهامداران می‌توانند با اصلاح اطلاعات، ثبت شماره شبای صحیح و تکمیل فرآیند احراز هویت، در مراحل بعدی پرداخت سود، مطالبات خود را دریافت کنند. تجربه نشان داده است که پس از رفع نواقص، سودهای معوق نیز در پرداخت‌های بعدی به حساب افراد واریز می‌شود.

جمع‌بندی

با توجه به شواهد موجود، روند پرداخت‌های سال‌های گذشته و اظهارات مسئولان بازار سرمایه، می‌توان گفت که مرحله دوم سود سهام عدالت مربوط به عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ به احتمال زیاد در اسفند ۱۴۰۴ و پیش از آغاز سال جدید به حساب سهامداران واریز خواهد شد. هرچند تاریخ دقیق و مبلغ نهایی این پرداخت هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده، اما سهامداران می‌توانند با اطمینان نسبی، روزهای پایانی سال را به‌عنوان زمان احتمالی دریافت سود در نظر بگیرند. در این میان، تکمیل و به‌روزرسانی اطلاعات بانکی و هویتی در سامانه سجام، مهم‌ترین اقدامی است که می‌تواند از بروز مشکل در دریافت سود جلوگیری کند و اطمینان خاطر بیشتری برای سهامداران به همراه داشته باشد.