شوک قیمتی در محصولات ایران خودرو

بازار خودرو ایران در آستانه ورود به ماه پایانی سال ۱۴۰۴، همچنان با نوسانات قابل توجه و شکاف معنادار میان قیمت بازار آزاد و نرخ‌های رسمی کارخانه روبه‌روست. انتشار آخرین جدول قیمت بازار و نمایندگی محصولات ایران‌خودرو در روز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴، بار دیگر نشان داد که سیاست‌های فروش، محدودیت عرضه، انتظارات تورمی و شرایط کلان اقتصادی چگونه بر رفتار قیمتی خودروها اثر گذاشته است. این گزارش، ضمن مرور قیمت‌های اعلام‌شده، به تحلیل روندها، اختلاف‌ها و پیامدهای آن برای خریداران و بازار می‌پردازد.

تصویر کلی بازار خودرو ایران‌خودرو در اسفند ۱۴۰۴

در بررسی کلی قیمت خودروهای ایران‌خودرو، نخستین نکته، تداوم فاصله محسوس میان قیمت کارخانه و بازار آزاد است؛ فاصله‌ای که در برخی مدل‌ها به صدها میلیون تومان می‌رسد. این شکاف نه‌تنها نشان‌دهنده کمبود عرضه مؤثر است، بلکه بیانگر نقش خودرو به‌عنوان یک کالای سرمایه‌ای در ذهن بخشی از خریداران نیز هست. در شرایطی که قدرت خرید مصرف‌کننده واقعی کاهش یافته، همچنان تقاضای سرمایه‌ای مانع از تعدیل قیمت‌ها در بازار آزاد شده است.

آریسان و سورن؛ ثبات نسبی در کنار اختلاف قیمتی

وانت آریسان در جدول امروز با قیمت ۹۵۵ میلیون تومان هم در بازار و هم در نمایندگی ثبت شده است؛ وضعیتی که آن را به یکی از معدود محصولات بدون اختلاف قیمت تبدیل می‌کند. این ثبات نسبی ناشی از ماهیت کاری خودرو و محدود بودن تقاضای سرمایه‌ای برای آن است.

در مقابل، خانواده سورن پلاس با اختلاف‌های قابل توجهی همراه است. سورن پلاس XU7P در بازار یک میلیارد و ۳۰۲ میلیون تومان قیمت دارد، در حالی که نرخ نمایندگی آن یک میلیارد و ۱۴۱ میلیون تومان اعلام شده است. نسخه‌های دوگانه‌سوز نیز شرایط مشابهی دارند؛ به‌گونه‌ای که سورن پلاس دوگانه‌سوز با کپسول بزرگ در بازار یک میلیارد و ۴۰۲ میلیون تومان معامله می‌شود، اما قیمت کارخانه‌ای آن حدود یک میلیارد و ۲۴۵ میلیون تومان است.

دنا پلاس؛ ادامه جذابیت برای بازار آزاد

خانواده دنا پلاس همچنان از محبوب‌ترین محصولات ایران‌خودرو در بازار آزاد محسوب می‌شوند. دنا پلاس بورسی با قیمت بازار یک میلیارد و ۶۳۰ میلیون تومان در برابر نرخ نمایندگی یک میلیارد و ۲۸۸ میلیون تومان قرار گرفته است.

دنا پلاس MT6 و نسخه رینگ فولادی نیز فاصله‌ای بیش از ۳۰۰ میلیون تومان میان بازار و کارخانه دارند. حتی در نسخه اتوماتیک، قیمت بازار به مرز یک میلیارد و ۹۹۵ میلیون تومان رسیده، در حالی که نمایندگی آن را حدود یک میلیارد و ۷۲۴ میلیون تومان عرضه می‌کند. این اختلاف‌ها نشان می‌دهد دنا پلاس همچنان گزینه‌ای جذاب برای خرید و فروش کوتاه‌مدت در بازار است.

پژو ۲۰۷؛ رکورددار اختلاف قیمت

پژو ۲۰۷ را می‌توان رکورددار اختلاف قیمت در میان محصولات ایران‌خودرو دانست. نسخه موتور TU3 با قیمت بازار یک میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومان، حدود ۲۱۴ میلیون تومان بالاتر از نرخ نمایندگی معامله می‌شود.

در نسخه‌های TU5P و پانوراما، این فاصله عمیق‌تر می‌شود. پژو ۲۰۷ اتوماتیک پانوراما در بازار به یک میلیارد و ۸۸۴ میلیون تومان رسیده، در حالی که قیمت کارخانه‌ای آن حدود یک میلیارد و ۴۳۹ میلیون تومان است. این اختلاف قابل توجه، پژو ۲۰۷ را به یکی از اصلی‌ترین گزینه‌های تقاضای سرمایه‌ای تبدیل کرده است.

رانا پلاس و تارا؛ اختلاف کنترل‌شده اما معنادار

رانا پلاس TU5P با قیمت بازار یک میلیارد و ۲۹۴ میلیون تومان در برابر نرخ نمایندگی یک میلیارد و ۲۴ میلیون تومان قرار دارد. اگرچه اختلاف آن نسبت به برخی مدل‌ها کمتر است، اما همچنان برای خریداران قابل توجه محسوب می‌شود.

در خانواده تارا، نسخه دستی V1 با قیمت بازار یک میلیارد و ۵۷۵ میلیون تومان و قیمت نمایندگی یک میلیارد و ۳۷۴ میلیون تومان عرضه می‌شود. تارا اتوماتیک V4 نیز در بازار به حدود یک میلیارد و ۸۸۸ میلیون تومان رسیده که بیش از ۲۰۰ میلیون تومان بالاتر از نرخ کارخانه است.

هایما؛ محصولات مونتاژی و رفتار متفاوت بازار

محصولات هایما در ایران‌خودرو رفتار متفاوتی نسبت به خودروهای سواری داخلی دارند. هایما S5 پرو با قیمت بازار دو میلیارد و ۷۸۵ میلیون تومان هنوز قیمت نمایندگی مشخصی ندارد و با عنوان به‌زودی معرفی شده است.

هایما S7 پرو با قیمت بازار سه میلیارد و ۱۶۵ میلیون تومان و قیمت نمایندگی سه میلیارد و ۶۵ میلیون تومان، اختلافی محدودتر دارد. هایما 8S و 7X نیز نشان می‌دهند که در برخی موارد حتی قیمت نمایندگی می‌تواند از بازار بالاتر باشد؛ موضوعی که از اشباع نسبی تقاضا در این بازه قیمتی حکایت دارد.

پیکاپ فوتون و ری‌را؛ فاصله‌ای غیرمنتظره

پیکاپ فوتون اتوماتیک با قیمت بازار چهار میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان، یکی از بیشترین اختلاف‌ها را با قیمت نمایندگی دو میلیارد و ۹۷۰ میلیون تومانی ثبت کرده است. این فاصله سنگین، نشان‌دهنده محدودیت عرضه و تقاضای خاص در بازار خودروهای کار و دو دیفرانسیل است.

خودروی ری‌را نیز با قیمت بازار دو میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان در برابر نرخ نمایندگی دو میلیارد و ۱۲۶ میلیون تومان قرار دارد که همچنان فاصله‌ای قابل توجه محسوب می‌شود.

توقف و ناموجودی؛ دانگ فنگ E70 و برخی مدل‌ها

در جدول امروز، دانگ فنگ E70 با وضعیت توقف فروش در نمایندگی و ناموجودی در بازار ثبت شده است. این موضوع نشان می‌دهد برخی پروژه‌های مشترک یا وارداتی ایران‌خودرو با چالش‌های جدی در تأمین و عرضه روبه‌رو شده‌اند؛ چالشی که می‌تواند در آینده به افزایش قیمت خودروهای مشابه منجر شود.

ریشه‌های اختلاف قیمت بازار و کارخانه

اختلاف قیمت میان بازار و نمایندگی را می‌توان حاصل چند عامل دانست؛ از جمله محدودیت عرضه، سیاست‌های فروش قطره‌چکانی، انتظارات تورمی، نوسانات نرخ ارز و نگاه سرمایه‌ای به خودرو. تا زمانی که این عوامل به‌صورت ساختاری اصلاح نشوند، بعید است بازار خودرو به تعادل پایدار برسد.

چشم‌انداز بازار در روزهای پایانی سال

با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال ۱۴۰۴، انتظار می‌رود تقاضای فصلی برای خودرو افزایش یابد. این موضوع می‌تواند فشار مضاعفی بر قیمت بازار وارد کند، به‌ویژه در مدل‌های پرتقاضا مانند پژو ۲۰۷، دنا پلاس و تارا. از سوی دیگر، اگر سیاست‌های فروش فوق‌العاده یا افزایش عرضه از سوی ایران‌خودرو اجرا شود، احتمال کاهش نسبی فاصله قیمت‌ها وجود دارد، هرچند این کاهش بعید است چشمگیر و پایدار باشد.

جمع‌بندی

جدول قیمت بازار و نمایندگی خودروهای ایران‌خودرو در امروز شنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴، تصویری روشن از وضعیت ناپایدار و دوگانه بازار خودرو ارائه می‌دهد. اختلاف‌های چندصد میلیون تومانی در بسیاری از مدل‌ها، بیانگر تداوم عدم تعادل میان عرضه و تقاضاست. در چنین شرایطی، خریداران مصرفی همچنان متضرر اصلی هستند و خودرو بیش از آنکه کالای مصرفی باشد، نقش دارایی سرمایه‌ای را ایفا می‌کند. تا زمانی که اصلاحات ساختاری در سیاست‌گذاری، تولید و فروش خودرو صورت نگیرد، این شکاف قیمتی همچنان یکی از ویژگی‌های اصلی بازار خودرو ایران باقی خواهد ماند.