استقلال در یکی از عجیبترین شبهای آسیایی خود، نه فقط از رسیدن به مرحله یکچهارم نهایی بازماند، بلکه با پرسشهای جدی درباره نقش سرمربی وقت خود در این ناکامی مواجه شد. ریکاردو ساپینتو، سرمربی پرتغالی که ساعاتی بعد از این مسابقه برکنار شد، در حالی ترکیبی متفاوت و محافظهکارانه را در بازی برگشت مقابل الحسین اردن به میدان فرستاد که بخش قابل توجهی از هواداران و پیشکسوتان، این تصمیم را نه یک اشتباه فنی، بلکه حرکتی عامدانه و اعتراضی تلقی کردند. استقلالی که در بازی رفت با ترکیبی هجومی و جسورانه تحسین شده بود، در امان چهرهای کمرمق، محتاط و بیاثر از خود نشان داد؛ تغییری ناگهانی که نمیتوان آن را صرفاً به تحلیل فنی نسبت داد.
آگاهی ساپینتو از پایان کار و تغییر رفتار فنی
بر اساس اخبار رسیده از باشگاه استقلال، ساپینتو پیش از سفر به اردن و حتی در مقطع اردوی تیم در دبی، از رایزنیهای مدیریتی برای جایگزینیاش مطلع شده بود. مذاکرات علی تاجرنیا با گزینههایی چون مهدی رحمتی، جواد نکونام و سهراب بختیاریزاده، پیام روشنی برای سرمربی پرتغالی داشت؛ پیامی که نشان میداد اعتماد مدیریت به ادامه پروژه او به حداقل رسیده است. همین آگاهی، به باور بسیاری از نزدیکان باشگاه، نقطه عطفی در رفتار فنی و تصمیمهای او شد. ساپینتو که خود را در آستانه خروج میدید، به جای تلاش برای تثبیت جایگاهش با یک صعود آسیایی، مسیری متفاوت را انتخاب کرد؛ مسیری که بیشتر به نمایش ضعفهای تیم و کمبود مهرهها شباهت داشت تا تلاش برای پیروزی.
ترکیبی که زهر همیشگی استقلال را گرفت
استقلال در بازی برگشت، برخلاف انتظار، بدون استفاده از بازیکنانی چون رزاقینیا، کوشکی، سحرخیزان و حسین گودرزی در ترکیب اصلی وارد زمین شد. این تصمیم باعث شد تیم عملاً بخش بزرگی از توان هجومی و سرعت انتقال خود را از دست بدهد. استقلالی که در بازی رفت با فشار مداوم و تنوع حملات، حریف اردنی را تحت فشار گذاشته بود، در امان به تیمی تبدیل شد که نه قدرت خلق موقعیت داشت و نه جسارت ریسک در یک مسابقه سرنوشتساز. این تغییر ناگهانی، بیش از آنکه به یک برنامه تاکتیکی پیچیده شبیه باشد، نشانهای از یک پیام پنهان بود؛ پیامی که میخواست بگوید این تیم با داشتههای فعلی، ظرفیت موفقیت ندارد.
تعویضهایی که خیلی دیر انجام شد
یکی از مهمترین نشانههایی که فرضیه تعمدی بودن تصمیمهای ساپینتو را تقویت کرد، زمانبندی عجیب تعویضها بود. سرمربی پرتغالی در حالی که به وضوح میدید تیمش در فاز هجومی ناتوان است و قادر به تغییر نتیجه نیست، تا دقیقه هشتاد و پنجم صبر کرد تا مهران احمدی و دیگر عناصر تهاجمی را وارد زمین کند. این در حالی بود که استقلال از دقایق ابتدایی نیمه دوم نیاز به شوک داشت. تأخیر در تعویضها، آن هم در مسابقهای که حکم مرگ و زندگی داشت، نه با منطق حرفهای فوتبال سازگار بود و نه با روحیه تهاجمیای که از ساپینتو سراغ داشتند. همین موضوع باعث شد بسیاری از کارشناسان، این رفتار را نوعی اعتراض خاموش به مدیریت و شرایط باشگاه بدانند.
تقابل پنهان با مدیریت و پیشکسوتان
ساپینتو در ماههای حضورش در استقلال بارها از کمبود مهره، ضعف نقلوانتقالات و فشارهای بیرونی گلایه کرده بود. بازی برگشت مقابل الحسین، به نوعی تبدیل به تریبونی خاموش برای او شد تا این گلایهها را در زمین مسابقه به نمایش بگذارد. کنار گذاشتن بازیکنان تأثیرگذار و اصرار بر استفاده از نفراتی کماثر، پیامی مستقیم به هواداران و پیشکسوتان داشت؛ پیامی با این مضمون که توقعات بالا با این ابزار، دستیافتنی نیست. با این حال، این رویکرد بیش از آنکه همدلی ایجاد کند، خشم و ناامیدی را در میان هواداران تشدید کرد؛ چرا که استقلال، فارغ از اختلافات مدیریتی و فنی، قربانی اصلی این جدال پنهان شد.
دوران گذار و ورود وریا غفوری به عنوان سرمربی موقت
پس از برکناری ساپینتو، مسئولیت هدایت استقلال به طور موقت به وریا غفوری سپرده شد؛ چهرهای که نزد هواداران از سرمایه اجتماعی بالایی برخوردار است. غفوری در نخستین گام، با شرایطی مواجه است که ریسکپذیری بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. هفتهای که با انتقادات شدید از عملکرد بازیکنانی چون نازون، جنپو و سایر عناصر کماثر همراه بود، فضای تیم را ملتهب کرده و انتظار میرود سرمربی موقت آبیها بدون ملاحظه نامها، بهترین نفرات را به میدان بفرستد. غفوری به خوبی میداند که تکرار محافظهکاریهای گذشته، میتواند سرمایه اعتماد هواداران را به سرعت از بین ببرد.
ابهام در دروازه و احتمال بازگشت آدان
یکی از معدود تغییرات احتمالی در ترکیب استقلال، مربوط به دروازه است. احتمال حضور آنتونیو آدان به جای حبیب فرعباسی مطرح شده، هرچند این تصمیم هنوز قطعی نیست. آدان با تجربه بالای بینالمللی خود میتواند به خط دفاعی آرامش بدهد، اما در عین حال، انتخاب او ریسکهایی نیز به همراه دارد. با این حال، این تغییر در مقایسه با تحولات مورد انتظار در سایر خطوط، اهمیت کمتری دارد؛ چرا که مسئله اصلی استقلال، بازگشت به هویت تهاجمی و جسورانه است.
ترکیب مورد انتظار؛ بازگشت به منطق فوتبال
بر اساس شواهد، استقلال در بازی پیش رو قرار است با ترکیبی متشکل از بهترین نفراتش به میدان برود. حضور بازیکنانی چون ابوالفضل جلالی، رستم آشورماتوف، سامان فلاح، صالح حردانی، روزبه چشمی، امیرمحمد رزاقینیا، منیر الحدادی، یاسر آسانی، علیرضا کوشکی و سعید سحرخیزان، نشاندهنده تلاشی برای احیای تعادل میان تجربه و جوانی است. ترکیبی که اگرچه بینقص نیست، اما دستکم بر اساس منطق فنی و نه ملاحظات بیرونی چیده شده است.
جمعبندی
ماجرای بازی برگشت استقلال مقابل الحسین اردن، فراتر از یک شکست ساده یا حذف آسیایی بود. این مسابقه به نمادی از تقابل پنهان میان سرمربی و مدیریت تبدیل شد؛ تقابلی که در نهایت، بیشترین آسیب را به اعتبار فنی و روحی تیم وارد کرد. ساپینتو شاید میخواست با تصمیمهای بحثبرانگیزش، کمبودها را عیان کند، اما بهای این افشاگری، از دست رفتن یک فرصت مهم و خدشهدار شدن اعتماد هواداران بود. اکنون استقلال وارد دورهای تازه شده؛ دورهای که نیازمند شفافیت، جسارت در تصمیمگیری و بازگشت به اصول حرفهای فوتبال است. تنها در این صورت است که میتوان امید داشت زخم این خودزنی آگاهانه، در آیندهای نهچندان دور التیام پیدا کند.
