سناریوی داغ بازار ارز؛ دلار بالا می‌رود یا عقب‌نشینی می‌کند؟

بازار ارز ایران در دومین روز معاملاتی هفته، تصویری از تردید و احتیاط را به نمایش گذاشت؛ وضعیتی که در آن قیمت دلار پس از بازگشایی در کانال ۱۶۴ هزار تومانی، با اصلاحی محدود در سطح ۱۶۳ هزار و ۷۰۰ تومان به کار خود پایان داد. این رفتار قیمتی، بیش از هر چیز نشان‌دهنده ورود بازار به مرحله‌ای از ارزیابی و انتظار است؛ مرحله‌ای که معامله‌گران نه انگیزه کافی برای فروش گسترده دارند و نه جسارت لازم برای خریدهای سنگین را در خود می‌بینند.

در شرایطی که دلار طی هفته‌های اخیر جهش‌های قابل توجهی را تجربه کرده، توقف نسبی قیمت در محدوده‌های فعلی را می‌توان واکنشی طبیعی به انباشت ریسک‌های سیاسی و اقتصادی دانست. فعالان بازار معتقدند وزن اخبار سیاسی و فضای مبهم دیپلماسی، در کنار افزایش تقاضای فصلی پایان سال، باعث شده مسیر آینده قیمت دلار با عدم قطعیت بیشتری همراه شود.

دلار در نقطه تعادل موقت بازار

حرکت قیمت دلار در دامنه‌ای محدود، نشانه‌ای از شکل‌گیری یک تعادل موقت میان عرضه و تقاضاست. در این وضعیت، فروشندگان تمایل ندارند دارایی ارزی خود را در قیمت‌های فعلی به بازار عرضه کنند؛ چرا که احتمال بروز شوک‌های سیاسی و افزایش دوباره نرخ‌ها را همچنان جدی می‌دانند. در مقابل، خریداران نیز با توجه به رشدهای اخیر و نگرانی از مداخله بازارساز یا انتشار اخبار کاهشی، از ورود پرحجم به بازار خودداری می‌کنند.

این توازن شکننده باعث شده بازار ارز به جای روندهای تند صعودی یا نزولی، به نوسانات رفت و برگشتی کوتاه‌مدت بسنده کند؛ نوساناتی که بیشتر برای نوسان‌گیران جذاب است تا سرمایه‌گذاران بلندمدت.

نقش تنش‌های سیاسی در جهت‌دهی به قیمت دلار

یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار ارز، تشدید تنش‌های سیاسی میان ایران و آمریکا است. نبود سیگنال‌های روشن از مسیر مذاکرات و دیپلماسی، انتظارات تورمی را در سطح بالایی نگه داشته و اجازه اصلاح عمیق به قیمت دلار نمی‌دهد. تجربه بازار ارز نشان داده هر زمان فضای سیاسی در وضعیت پرریسک قرار می‌گیرد، دلار به‌عنوان دارایی امن مورد توجه قرار می‌گیرد و حتی در صورت اصلاح، کاهش آن محدود و موقتی خواهد بود.

در شرایط فعلی، معامله‌گران بیش از آنکه به داده‌های اقتصادی کوتاه‌مدت توجه کنند، نگاه خود را به تحولات سیاسی دوخته‌اند؛ تحولی که می‌تواند در مدت کوتاهی معادلات بازار را برهم بزند و دلار را از فاز انتظار خارج کند.

تقاضای پایان سال و اثر آن بر بازار ارز

همزمان با نزدیک شدن به روزهای پایانی سال، تقاضای فصلی برای ارز افزایش یافته است. این تقاضا، که عمدتاً از سوی فعالان اقتصادی، واردکنندگان و حتی خانوارها شکل می‌گیرد، نقش حمایتی مهمی برای قیمت دلار ایفا می‌کند. به اعتقاد کارشناسان، همین عامل باعث شده اصلاح اخیر دلار به حدود هزار تومان محدود شود و قیمت به سرعت به کف‌های پایین‌تر سقوط نکند.

تقاضای پایان سال، به‌ویژه در بازاری که با عدم اطمینان سیاسی همراه است، می‌تواند به‌عنوان یک ضربه‌گیر عمل کند و مانع از کاهش شدید قیمت‌ها شود؛ حتی اگر بازارساز با ابزار عرضه تلاش کند نرخ‌ها را کنترل کند.

پیش‌بینی قیمت دلار در روزهای آینده

کارشناسان بازار ارز بر این باورند که در صورت تداوم فضای پرریسک سیاسی و نبود اخبار مثبت از مذاکرات، قیمت دلار در معاملات روزهای پیش رو نیز در محدوده‌های فعلی نوسان خواهد داشت. دامنه نوسان محتمل دلار، طبق برآوردها، بین ۱۶۳ تا ۱۶۵ هزار تومان ارزیابی می‌شود؛ محدوده‌ای که می‌تواند صحنه اصلی کشمکش میان خریداران و فروشندگان باشد.

در سناریوی افزایشی، اگر تقاضای احتیاطی و خریدهای پایان سال تقویت شود، احتمال تثبیت قیمت دلار در نیمه بالایی کانال ۱۶۴ هزار تومان و حتی تست مجدد سطح ۱۶۵ هزار تومان وجود دارد. این سناریو به‌ویژه در صورتی تقویت می‌شود که اخبار سیاسی منفی یا ابهام‌آمیز به بازار مخابره شود و انتظارات تورمی دوباره اوج بگیرد.

در مقابل، در سناریوی کاهشی، اگر بازارساز با افزایش عرضه ارز وارد عمل شود یا سیگنال‌هایی از کاهش تنش‌های سیاسی و بهبود فضای دیپلماسی منتشر شود، دلار می‌تواند با اصلاحی محدود تا کف کانال ۱۶۳ هزار تومان عقب‌نشینی کند؛ هرچند فعالان بازار معتقدند در شرایط فعلی، افت‌های عمیق چندان محتمل نیست.

وضعیت سایر ارزها در بازار داخلی

همزمان با کاهش محدود قیمت دلار، سایر ارزهای مهم نیز نوساناتی متناسب با شرایط بازار را تجربه کردند. درهم امارات در معاملات روز یکشنبه روی رقم ۴۵ هزار و ۲۰۰ تومان معامله شد؛ نرخی که همچنان ارتباط مستقیمی با تحولات دلار در بازار آزاد دارد. یورو نیز با قیمت ۱۹۰ هزار و ۳۰۰ تومان به کار خود پایان داد و نشان داد بازار ارزهای اروپایی نیز از فضای احتیاطی حاکم بر بازار بی‌نصیب نمانده است.

در بازار رسمی، قیمت دلار توافقی با رشد ۱۶۹ تومانی نسبت به روز شنبه، به ۱۳۷ هزار و ۱۷۲ تومان رسید و نرخ خرید آن ۱۳۵ هزار و ۹۳۷ تومان اعلام شد. این فاصله قیمتی میان بازار آزاد و توافقی، همچنان یکی از شاخص‌های مهم برای ارزیابی انتظارات تورمی و میزان اعتماد فعالان اقتصادی به سیاست‌های ارزی محسوب می‌شود.

رفتار بازارساز و انتظارات فعالان

رفتار بازارساز در روزهای آینده می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در شکستن دامنه فعلی نوسان دلار داشته باشد. اگر سیاست‌گذار ارزی با افزایش عرضه یا مدیریت انتظارات وارد میدان شود، احتمال آرام‌تر شدن بازار وجود دارد؛ اما در صورتی که فشار تقاضا بر عرضه غلبه کند، بازارساز ناچار خواهد بود با هزینه بیشتری برای کنترل قیمت‌ها اقدام کند.

فعالان بازار معتقدند سیاست‌های مقطعی بدون پشتوانه سیاسی و اقتصادی، تنها می‌تواند نوسانات را برای مدت کوتاهی مهار کند و برای ایجاد ثبات پایدار، نیاز به سیگنال‌های قوی‌تر از حوزه دیپلماسی و اقتصاد کلان وجود دارد.

جمع‌بندی

بازار ارز در حال حاضر در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است؛ نقطه‌ای که قیمت دلار پس از جهش‌های اخیر، وارد فاز انتظار و ارزیابی شده و در محدوده ۱۶۳ تا ۱۶۵ هزار تومان نوسان می‌کند. تنش‌های سیاسی، نبود چشم‌انداز روشن از مذاکرات، تقاضای پایان سال و نقش‌آفرینی بازارساز، چهار ضلع اصلی معادله‌ای هستند که مسیر آینده دلار را تعیین می‌کنند. در کوتاه‌مدت، احتمال تداوم نوسانات محدود بیش از هر سناریوی دیگری مطرح است، اما هر تحول سیاسی یا تصمیم اقتصادی می‌تواند این تعادل شکننده را به‌سرعت برهم بزند.