تحلیل تازه از آینده دلار؛ صعود محدود یا شروع موج جدید؟

بازار ارز ایران در روز چهارشنبه ششم اسفند، یکی از پرتنش‌ترین روزهای خود در هفته جاری را پشت سر گذاشت. قیمت دلار که معاملات را با نرخ ۱۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان آغاز کرده بود، در پایان بازار با افزایش حدود ۵۰۰ تومانی به سطح ۱۶۵ هزار و ۹۰۰ تومان رسید و عملاً در آستانه ورود به کانال ۱۶۶ هزار تومانی قرار گرفت. این رشد در حالی رقم خورد که دلار نسبت به آخرین قیمت معاملاتی روز سه‌شنبه، افزایش نزدیک به دو هزار تومانی را تجربه کرد؛ افزایشی که از نگاه فعالان بازار، حاصل هم‌زمانی چند عامل سیاسی و فصلی مؤثر بر رفتار معامله‌گران بود.

فضای احتیاطی بازار ارز در آستانه مذاکرات ژنو

با نزدیک شدن به دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، بازار ارز به‌وضوح وارد فاز احتیاطی شده است. تجربه دوره‌های پیشین گفت‌وگوهای سیاسی نشان می‌دهد که در چنین مقاطعی، معامله‌گران به‌جای کاهش موقعیت‌های خرید و خروج موقت از بازار، اغلب ترجیح می‌دهند در سمت خرید باقی بمانند. این رفتار ناشی از نگرانی نسبت به نتایج غیرقابل پیش‌بینی مذاکرات و احتمال بروز شوک‌های قیمتی در صورت انتشار اخبار منفی یا مبهم است.

در این فضا، تقاضای احتیاطی به یکی از محرک‌های اصلی قیمت دلار تبدیل شده و مانع از اصلاح جدی نرخ‌ها شده است. بسیاری از معامله‌گران خرد و حتی بخشی از بازیگران بزرگ بازار، حفظ دارایی دلاری را نوعی پوشش ریسک در برابر نااطمینانی‌های سیاسی می‌دانند؛ رویکردی که به تثبیت قیمت دلار در سطوح بالا و تقویت روند صعودی آن منجر شده است.

رشد تقاضای فصلی؛ موتور دوم افزایش قیمت دلار

همزمان با فضای سیاسی مبهم، عامل فصلی نیز نقش پررنگی در تحرکات بازار ارز ایفا کرده است. نزدیک شدن به پایان سال و افزایش تقاضا برای سفرهای نوروزی، همواره یکی از دوره‌های حساس بازار ارز به شمار می‌رود. در این مقطع، نیاز مسافران به ارز، افزایش تسویه‌های تجاری پایان سال و همچنین تلاش برخی خانوارها برای حفظ ارزش دارایی‌های خود، به رشد تقاضا در بازار آزاد دامن می‌زند.

ترکیب این تقاضای فصلی با تقاضای احتیاطی ناشی از مذاکرات ژنو، شرایطی را ایجاد کرده که حتی در روزهایی با نوسان محدود، فشار خرید همچنان غالب باشد. نتیجه این وضعیت، حفظ قیمت دلار در کانال‌های بالاتر و نزدیک شدن تدریجی آن به مرزهای روانی جدید بوده است.

رفتار معامله‌گران؛ ماندن در سمت خرید به جای عقب‌نشینی

بررسی معاملات روز چهارشنبه نشان می‌دهد که برخلاف برخی دوره‌های گذشته، معامله‌گران در برابر رشد قیمت دلار تمایل چندانی به شناسایی سود و فروش گسترده از خود نشان ندادند. این رفتار از دید تحلیلگران، نشانه‌ای از انتظارات تورمی و نگرانی نسبت به آینده کوتاه‌مدت بازار است.

در شرایطی که سیگنال روشنی از مذاکرات ژنو به بازار مخابره نشده، فعالان بازار ترجیح می‌دهند با حفظ موقعیت‌های خرید، خود را در برابر هرگونه جهش ناگهانی قیمت بیمه کنند. همین ذهنیت باعث شده که حتی اصلاح‌های مقطعی و محدود قیمت دلار نیز با افزایش تقاضا مواجه شود و مسیر بازگشت نرخ‌ها به سطوح پایین‌تر با دشواری همراه باشد.

پیش‌بینی قیمت دلار در کوتاه‌مدت

کارشناسان بازار ارز معتقدند در صورت تداوم فضای بلاتکلیف سیاسی و نبود سیگنال مشخص از مذاکرات ژنو، قیمت دلار در معاملات روز پنجشنبه نیز همچنان با نوسانات افزایشی محدود همراه خواهد بود. از نگاه تحلیلگران، حفظ قیمت بالای محدوده ۱۶۵ هزار تومان یک سیگنال مهم برای بازار محسوب می‌شود و می‌تواند زمینه تلاش دلار برای ورود به کانال ۱۶۶ هزار تومانی و حتی سطوح بالاتر را فراهم کند.

در این سناریو، مرز ۱۶۶ هزار تومان به‌عنوان یک سطح روانی مهم عمل خواهد کرد و واکنش بازار به این سطح، جهت حرکت قیمت در روزهای آینده را مشخص می‌کند. عبور پایدار از این کانال می‌تواند انتظارات صعودی را تقویت کرده و تقاضای جدیدی را وارد بازار کند.

نقش بازارساز در مهار نوسانات

در مقابل سناریوی صعودی، برخی تحلیلگران به نقش بازارساز و مدیریت عرضه ارز اشاره می‌کنند. به باور این گروه، در صورتی که بازارساز با افزایش عرضه هدفمند وارد عمل شود، می‌تواند سرعت رشد قیمت دلار را کاهش داده و بازار را در محدوده ۱۶۵ تا ۱۶۶ هزار تومان کنترل کند.

این رویکرد، به‌ویژه در روزهای پایانی هفته و پیش از مشخص شدن نتایج مذاکرات ژنو، می‌تواند به کاهش هیجان بازار و جلوگیری از نوسانات شدید کمک کند. با این حال، تجربه نشان داده است که در شرایطی که تقاضای احتیاطی و فصلی همزمان تقویت می‌شود، تأثیر مداخلات بازارساز معمولاً کوتاه‌مدت بوده و برای تثبیت پایدار قیمت‌ها نیاز به سیگنال‌های سیاسی و اقتصادی قوی‌تری وجود دارد.

وضعیت سایر ارزها در بازار

در کنار دلار، سایر ارزهای مهم نیز در بازار روز چهارشنبه با نوساناتی همراه بودند. درهم امارات با ادامه حرکت صعودی خود، در کانال ۴۶ هزار تومانی پیشروی کرد و با نرخ ۴۶ هزار و ۲۰۰ تومان مورد معامله قرار گرفت. رشد قیمت درهم معمولاً به‌عنوان یکی از نشانه‌های تقویت تقاضا در بازار ارز تلقی می‌شود و همبستگی آن با دلار آزاد، مورد توجه معامله‌گران قرار دارد.

یورو نیز در پایان معاملات روز چهارشنبه روی رقم ۱۹۱ هزار و ۵۰۰ تومان بسته شد. افزایش قیمت یورو در کنار رشد دلار، بیانگر فضای کلی صعودی در بازار ارز و افزایش انتظارات تورمی در میان فعالان اقتصادی است.

دلار توافقی؛ افزایش قیمت در هر دو سمت خرید و فروش

در بازار رسمی نیز قیمت دلار توافقی با افزایش همراه شد. دلار توافقی در سمت فروش با رشد ۸۰۹ تومانی به ۱۳۹ هزار و ۴۰۵ تومان رسید و در سمت خرید نیز روی رقم ۱۳۸ هزار و ۱۵۰ تومان قرار گرفت. این افزایش نشان می‌دهد که شکاف میان نرخ بازار آزاد و بازار توافقی همچنان حفظ شده و انتظارات صعودی به‌طور نسبی به بازار رسمی نیز سرایت کرده است.

افزایش نرخ دلار توافقی معمولاً به‌عنوان سیگنالی از سوی سیاست‌گذار ارزی تلقی می‌شود که می‌تواند بر رفتار معامله‌گران در بازار آزاد اثرگذار باشد. با این حال، فاصله قابل توجه میان دو بازار همچنان یکی از چالش‌های اصلی سیاست ارزی کشور به شمار می‌رود.

جمع‌بندی

تحولات بازار ارز در روز چهارشنبه ششم اسفند نشان می‌دهد که قیمت دلار تحت تأثیر هم‌زمان فضای بلاتکلیف سیاسی ناشی از مذاکرات ژنو و رشد تقاضای فصلی پایان سال، در مسیر صعودی محتاطانه‌ای قرار گرفته است. نزدیک شدن دلار به آستانه کانال ۱۶۶ هزار تومانی، بیانگر تقویت انتظارات افزایشی در بازار است؛ هرچند نقش بازارساز می‌تواند از شدت نوسانات بکاهد.

در کوتاه‌مدت، سرنوشت قیمت دلار بیش از هر عامل دیگری به سیگنال‌های سیاسی و نتیجه مذاکرات پیش‌رو گره خورده است. تا زمانی که ابهام در این حوزه ادامه داشته باشد، به نظر می‌رسد تقاضای احتیاطی همچنان یکی از بازیگران اصلی بازار ارز باقی بماند و قیمت‌ها را در سطوح بالاتر حفظ کند.