عراقچی از ورود مذاکرات ایران و آمریکا به مرحله فنی خبر داد
پس از پایان دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در ژنو، اظهارات وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران بار دیگر توجه محافل سیاسی و رسانهای را به مسیر تحولات پرونده هستهای معطوف کرد. سید عباس عراقچی با تشریح جزئیات این دور از گفتوگوها، از ورود مذاکرات به مرحلهای تازه خبر داد؛ مرحلهای که با آغاز جلسات فنی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی و برنامهریزی برای برگزاری دور چهارم گفتوگوها، نشانههای روشنی از افزایش سطح جدیت طرفین را آشکار میکند. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که پرونده هستهای ایران بار دیگر به یکی از مهمترین محورهای تعاملات دیپلماتیک منطقهای و بینالمللی تبدیل شده است.
آغاز مرحله فنی مذاکرات هستهای ایران و آمریکا
به گفته عراقچی، از روز دوشنبه جلسات فنی مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در محل آژانس بینالمللی انرژی اتمی آغاز خواهد شد. این تصمیم بهعنوان نشانهای مهم از عبور گفتوگوها از سطح کلی و سیاسی به سطح کارشناسی و جزئی تلقی میشود. وزیر امور خارجه تأکید کرد که ورود به مسائل ریز و تخصصی، تنها زمانی اتفاق میافتد که دو طرف به درجهای از جدیت و اراده برای دستیابی به توافق رسیده باشند. در واقع، مذاکرات فنی به معنای تلاش برای تبدیل چارچوبهای کلی به فرمولهای اجرایی و قابل سنجش است؛ مسیری که میتواند سرنوشت گفتوگوها را تعیین کند.
طولانیترین و جدیترین دور مذاکرات غیرمستقیم
عراقچی دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا را یکی از طولانیترین و جدیترین ادوار توصیف کرد. بر اساس توضیحات وی، جلسات صبحگاهی نزدیک به چهار ساعت و نشستهای عصرگاهی بیش از دو ساعت به طول انجامید. این حجم از گفتوگوها بیانگر آن است که طرفین وارد بررسی عمیق عناصر توافق شدهاند و تلاش کردهاند اختلافها را با گفتوگوهای مستمر و فشرده کاهش دهند. طولانی شدن مذاکرات، بهویژه در سطح غیرمستقیم، نشاندهنده پیچیدگی موضوعات مورد بحث و حساسیت تصمیمهایی است که باید اتخاذ شود.
نقش میانجیگری عمان و حضور آژانس بینالمللی انرژی اتمی
در این دور از گفتوگوها، نقش عمان همچنان بهعنوان میانجی اصلی حفظ شده است. عراقچی توضیح داد که وزیر امور خارجه عمان، بدر بوسعیدی، پیامها و دیدگاههای دو طرف را بهصورت غیرمستقیم منتقل کرده و در برخی بخشها نیز مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، رافائل گروسی، در تبادل مباحث فنی نقش داشته است. حضور مدیرکل آژانس در این فرآیند، به گفته وزیر امور خارجه، از نظر فنی اقدامی مثبت و مؤثر بوده و میتواند به روشنتر شدن ابعاد تخصصی و رفع سوءتفاهمهای فنی کمک کند. این ترکیب میانجیگری سیاسی و پشتیبانی فنی، مسیر مذاکرات را وارد مرحلهای متفاوت کرده است.
ورود به عناصر توافق در حوزه هستهای و تحریمها
یکی از مهمترین نکات مطرحشده از سوی عراقچی، ورود مذاکرات به عناصر اصلی یک توافق در دو حوزه هستهای و تحریمها بود. وی تصریح کرد که در طول ساعتهای طولانی گفتوگو، پیشرفتهای قابل توجهی حاصل شده و طرفین به برخی تفاهمهای نزدیک دست یافتهاند. هرچند اختلافنظرها در برخی موضوعات همچنان باقی است، اما نفس ورود به بحثهای جزئی درباره تعهدات هستهای و نحوه رفع تحریمها نشان میدهد که مذاکرات از مرحله کلیگویی عبور کرده و به مرحله تصمیمسازی نزدیک شده است.
افزایش جدیت طرفین برای رسیدن به راهحل مذاکرهشده
وزیر امور خارجه با اشاره به فضای مذاکرات تأکید کرد که میزان جدیت دو طرف برای دستیابی به راهحل مذاکرهشده بیش از گذشته مشهود بوده است. این ارزیابی در شرایطی مطرح میشود که تجربه سالهای گذشته نشان داده است نبود اراده سیاسی کافی میتواند هر فرآیند دیپلماتیکی را با بنبست مواجه کند. عراقچی بر این باور است که تصمیم برای تشکیل تیمهای فنی و آغاز بررسیهای تخصصی در وین، گواهی روشن بر عزم دو طرف برای عبور از اختلافها از مسیر گفتوگو است.
وین؛ محل تمرکز بررسیهای کارشناسی
بر اساس تصمیم اتخاذشده، تیمهای فنی ایران و آمریکا از دوشنبه آینده در وین و در چارچوب همکاری با کارشناسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بررسیهای تخصصی را آغاز خواهند کرد. هدف از این جلسات، دستیابی به چارچوبها و قالبهای فنی برای حل مسائل باقیمانده است. این مرحله میتواند نقش تعیینکنندهای در هموار کردن مسیر توافق داشته باشد، چرا که بسیاری از اختلافها در پرونده هستهای ماهیت فنی دارند و بدون بررسی دقیق کارشناسی قابل حل نیستند.
دور چهارم گفتوگوها؛ نزدیکتر از همیشه
عراقچی همچنین از توافق برای برگزاری دور چهارم گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا خبر داد و اعلام کرد که این دور احتمالاً در کمتر از یک هفته آینده برگزار خواهد شد. به گفته وی، پیش از برگزاری این نشست، دو طرف باید اسنادی را آماده کرده و مشورتهای لازم را در پایتختهای خود انجام دهند. این فاصله کوتاه میان دو دور مذاکرات، نشاندهنده شتاب گرفتن روند گفتوگوها و تلاش برای حفظ momentum ایجادشده در دور سوم است.
ارزیابی مثبت از سوی میانجی عمان
وزیر امور خارجه به توییت بدر بوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، اشاره کرد که در آن از پیشرفت بسیار خوب مذاکرات سخن گفته شده بود. این ارزیابی مثبت از سوی میانجی، اهمیت ویژهای دارد، چرا که عمان در سالهای اخیر نقش کلیدی در تسهیل گفتوگوهای حساس میان ایران و آمریکا ایفا کرده و دیدگاه آن بهعنوان یک بازیگر بیطرف مورد توجه قرار میگیرد. همسویی ارزیابی تهران و مسقط درباره روند مثبت مذاکرات، میتواند پیام روشنی به سایر بازیگران بینالمللی ارسال کند.
موضع شفاف ایران درباره رفع تحریمها
یکی از محورهای اصلی سخنان عراقچی، تشریح موضع ایران درباره رفع تحریمها بود. وی تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران درخواستهای خود را بهصورت مشخص و شفاف به طرف مقابل ارائه کرده و انتظارات تهران بهروشنی بیان شده است. این مطالبات شامل تحریمهای یکجانبه آمریکا، ابعاد مختلف محدودیتهای اقتصادی و همچنین مسائل مرتبط با شورای امنیت سازمان ملل است. وزیر امور خارجه تصریح کرد که قرار است در جلسه آینده مذاکرات، این موضوعات بهصورت ریزتر و جزئیتر مورد بررسی قرار گیرد.
اختلافنظرها؛ واقعیتی طبیعی در مسیر مذاکره
عراقچی با اشاره به باقی ماندن برخی اختلافنظرها، تأکید کرد که وجود اختلاف در چنین مذاکرات پیچیدهای امری طبیعی است. آنچه اهمیت دارد، مدیریت این اختلافها از طریق گفتوگو و تلاش برای یافتن نقاط اشتراک است. به گفته وی، در برخی مسائل تفاهمهای بسیار نزدیکی حاصل شده و در برخی دیگر هنوز نیاز به کار بیشتر وجود دارد. این نگاه واقعبینانه، بیانگر رویکردی است که مذاکره را فرآیندی تدریجی و نیازمند صبر و پیگیری مستمر میداند.
جمعبندی
اظهارات سید عباس عراقچی پس از پایان دور سوم مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا، تصویری از ورود گفتوگوها به مرحلهای حساس و تعیینکننده ارائه میدهد. آغاز جلسات فنی در آژانس بینالمللی انرژی اتمی، برنامهریزی برای برگزاری دور چهارم مذاکرات در آیندهای نزدیک، افزایش جدیت طرفین و طرح شفاف مطالبات ایران در حوزه رفع تحریمها، همگی نشان میدهد که مسیر دیپلماسی بار دیگر فعال شده است. هرچند اختلافها همچنان پابرجاست، اما حرکت مذاکرات به سمت بررسیهای کارشناسی و جزئی میتواند زمینهساز تصمیمهای مهم در آینده نزدیک باشد. اکنون نگاهها به وین و دور چهارم گفتوگوها دوخته شده است؛ جایی که مشخص خواهد شد آیا این روند میتواند به توافقی پایدار و قابل اجرا منجر شود یا خیر.






