چهار صحنه جنجالی که داوری بازی استقلال را وارد بحران کرد

دیدار تیم‌های استقلال و فجرسپاسی شیراز در حالی برگزار شد که نتیجه نهایی مسابقه تحت تأثیر مستقیم قضاوت حسن اکرمی و تیم داوری قرار گرفت. این بازی نه‌تنها از نظر فنی، بلکه از منظر داوری نیز یکی از چالش‌برانگیزترین مسابقات هفته لقب گرفت؛ جایی که حداقل چهار صحنه کلیدی، جریان مسابقه و قضاوت داور را در کانون توجه رسانه‌ها، هواداران و کارشناسان داوری قرار داد. بررسی این صحنه‌ها نشان می‌دهد که ضعف در تصمیم‌گیری، عدم استفاده مؤثر از VAR و ناهماهنگی میان داور وسط و اتاق کمک‌داور ویدیویی، بار دیگر مسئله کیفیت داوری در فوتبال ایران را به صدر مباحث بازگردانده است.

قضاوت حسن اکرمی و سایه تردید بر جریان مسابقه

حسن اکرمی به‌عنوان داور این دیدار، با تصمیم‌هایی مواجه شد که از همان دقایق ابتدایی بازی، اعتراض دو تیم را به همراه داشت. مسابقه‌ای که می‌توانست در چارچوب یک رقابت عادی دنبال شود، به‌واسطه برخی صحنه‌های مشکوک، به میدان تفسیرهای داوری بدل شد. آنچه بیش از همه جلب توجه کرد، عدم ارجاع برخی صحنه‌های حساس به VAR بود؛ موضوعی که در فوتبال مدرن، به‌عنوان ابزاری برای کاهش خطای انسانی تعریف شده اما در این دیدار، نقش کمرنگی ایفا کرد.

بررسی صحنه اول؛ برخورد در محوطه جریمه استقلال

در دقیقه ۱۵ مسابقه، برخوردی میان یادگار رستمی و یاسر آسانی در محوطه جریمه استقلال رخ داد که اعتراض بازیکنان فجرسپاسی را به دنبال داشت. این صحنه از همان ابتدا به‌عنوان یک موقعیت مشکوک به پنالتی مطرح شد و انتظار می‌رفت داور با دقت بیشتری آن را بررسی کند. با این حال، اکرمی بدون وقفه دستور ادامه بازی را صادر کرد.

از نگاه کارشناسان داوری، این برخورد در چارچوب یک درگیری طبیعی فوتبالی ارزیابی شد. تحلیل فنی این صحنه نشان می‌دهد که مدافع فجرسپاسی در تلاش برای گرفتن خطا، اغراق‌آمیز به زمین افتاده و شدت برخورد به حدی نبوده که اعلام پنالتی را توجیه کند. با این وجود، منتقدان معتقدند حتی در چنین صحنه‌هایی، بررسی کوتاه VAR می‌توانست به کاهش حاشیه‌ها کمک کند و اطمینان بیشتری به تصمیم داور بدهد.

صحنه دوم؛ خطای شدید در میانه میدان و غیبت VAR

یکی از جنجالی‌ترین لحظات بازی در دقیقه ۶۱ رقم خورد؛ جایی که میثم مرادی با ضربه‌ای شدید به ساق پای آشورماتوف برخورد کرد. این صحنه نه در محوطه جریمه، بلکه در میانه میدان رخ داد، اما شدت خطا به حدی بود که بحث اخراج مستقیم بازیکن استقلال را مطرح کرد. با این حال، داور تنها به خطای ساده بسنده کرد و بازی ادامه یافت.

کارشناسان داوری این صحنه را یکی از فاحش‌ترین اشتباهات داوری مسابقه دانستند. در تحلیل فنی این برخورد تأکید شد که اگرچه بازیکن استقلال ابتدا به توپ رسیده، اما ادامه حرکت پای بازیکن فجر با استوک روی ساق حریف فرود آمده و خطر آسیب‌دیدگی جدی را به همراه داشته است. بر اساس قوانین داوری، چنین خطایی می‌تواند مصداق بازی خشن و مستحق کارت قرمز مستقیم باشد. نکته قابل تأمل این است که این صحنه حتی به VAR نیز ارجاع نشد؛ موضوعی که بار دیگر پرسش‌های جدی درباره معیارهای مداخله کمک‌داور ویدیویی ایجاد کرد.

نقش VAR و پرسش‌های بی‌پاسخ

عدم استفاده از VAR در صحنه میانه میدان، بیش از هر چیز، ضعف ساختاری در بهره‌گیری از این فناوری را نشان داد. VAR قرار است در تصمیم‌های مهم و تأثیرگذار مداخله کند، اما در این دیدار، به‌نظر می‌رسد معیار روشنی برای ارجاع صحنه‌ها وجود نداشت. کارشناسان معتقدند خطاهایی که احتمال اخراج مستقیم دارند، حتی اگر خارج از محوطه جریمه باشند، باید به‌طور جدی توسط VAR بررسی شوند؛ اتفاقی که در این مسابقه رخ نداد و به تشدید انتقادات انجامید.

صحنه سوم؛ برخورد توپ به دست صالح حردانی

در دقایق پایانی و وقت‌های اضافه نیمه دوم، برخورد توپ به دست صالح حردانی بار دیگر داوری مسابقه را وارد مرحله‌ای حساس کرد. این صحنه که در دقیقه ۲ به‌علاوه ۹۰ رخ داد، اعتراض شدید فجرسپاسی را به همراه داشت و بازیکنان این تیم معتقد بودند باید پنالتی اعلام شود.

بررسی کارشناسی نشان می‌دهد توپ پس از برخورد به سر بازیکن استقلال، به دست او اصابت کرده است. جایگاه دست و وضعیت بدنی بازیکن در این لحظه، از عوامل تعیین‌کننده برای تشخیص خطای هند محسوب می‌شود. بر اساس این تحلیل، احتمال عمدی بودن برخورد توپ با دست پایین ارزیابی شد و اعلام پنالتی ضروری به نظر نمی‌رسید. با این حال، کارشناسان تأکید کردند که داور می‌توانست با مراجعه به کنار زمین و بازبینی صحنه، تصمیم نهایی را با اطمینان بیشتری اتخاذ کند؛ اقدامی که انجام نشد و بار دیگر VAR از چرخه تصمیم‌گیری کنار گذاشته شد.

صحنه چهارم؛ اعلام شبیه‌سازی در حساس‌ترین لحظه

آخرین صحنه جنجالی مسابقه در دقیقه ۸ به‌علاوه ۹۰ رخ داد؛ جایی که برخوردی میان ابوالفضل زمانی و شروین بزرگ در محوطه جریمه استقلال شکل گرفت. داور این صحنه را شبیه‌سازی تشخیص داد و به بازیکن فجرسپاسی کارت زرد نشان داد. این تصمیم، اعتراض شدید نیمکت و بازیکنان فجر را در پی داشت و فضای ورزشگاه را ملتهب کرد.

از منظر کارشناسی، این برخورد در چارچوب یک درگیری طبیعی ارزیابی شد و خطای مشخصی از سوی مدافع استقلال مشاهده نشد. با این حال، اعلام شبیه‌سازی و نشان دادن کارت زرد به بازیکن فجرسپاسی، تصمیمی نادرست تلقی شد؛ چرا که برای اثبات شبیه‌سازی، باید نشانه‌های واضحی از فریب داور وجود داشته باشد. در این صحنه، چنین نشانه‌هایی به‌طور کامل دیده نمی‌شد و همین مسئله، قضاوت اکرمی را بیش از پیش زیر سؤال برد.

پیامدهای داوری پرحاشیه برای فوتبال ایران

مجموع این چهار صحنه، تصویری نگران‌کننده از وضعیت داوری در فوتبال ایران ترسیم می‌کند. تصمیم‌های متناقض، عدم استفاده به‌موقع از VAR و ناهماهنگی میان داور وسط و تیم ویدیویی، نه‌تنها نتیجه یک مسابقه، بلکه اعتماد عمومی به عدالت داوری را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. دیدار استقلال و فجرسپاسی نمونه‌ای بود که نشان داد حتی با وجود فناوری‌های نوین، همچنان چالش‌های جدی در اجرای صحیح قوانین وجود دارد.

جمع‌بندی

قضاوت حسن اکرمی در دیدار استقلال و فجرسپاسی، با چهار صحنه کلیدی و بحث‌برانگیز، به یکی از پرحاشیه‌ترین داوری‌های فصل تبدیل شد. اگرچه در برخی موارد تصمیم داور قابل دفاع بود، اما اشتباهات مهم، به‌ویژه در صحنه خطای شدید میانه میدان و اعلام شبیه‌سازی، نشان داد که داوری این مسابقه از استانداردهای مورد انتظار فاصله داشت. عدم مداخله مؤثر VAR نیز بر شدت انتقادات افزود و ضرورت بازنگری در نحوه استفاده از این فناوری را برجسته کرد. ادامه این روند می‌تواند تبعاتی فراتر از یک مسابقه داشته باشد و فوتبال ایران را با بحران اعتماد در حوزه داوری مواجه کند؛ بحرانی که تنها با شفافیت، آموزش مستمر و استفاده صحیح از ابزارهای موجود قابل مدیریت خواهد بود.