از باشگاه «سمی» تا آرتتای انکارناپذیر؛ داستان قهرمانی آرسنال پس از ۲۲ سال!

 تیم اصلی روز سه‌شنبه در زمین تمرینی لندن کولنی جمع شد تا تساوی بورنموث و منچسترسیتی را تماشا کند؛ نتیجه‌ای که چهاردهمین قهرمانی داخلی مورد انتظار باشگاه شمال لندن را قطعی کرد. داستان قهرمانی فصل ۲۰۲۵-۲۶ آرسنال در فوتبال مدرن نسبتاً متفاوت است. بله، برخی از عناصر کلاسیک را دارد؛ یک تیم فوق‌العاده، یک مربی نابغه و هزینه‌های سنگین نقل‌وانتقالاتی. اما چیزی که آن را متمایز می‌کند، روایت پایداری و تداوم است. این قهرمانی نتیجه یک برنامه بلندمدت واقعی است؛ طرحی که با صبر کم‌نظیر و دقتی موشکافانه ساخته شد. بعد از سه فصل پیاپی نایب‌قهرمانی، آرسنال این بار زودتر از همه از خط پایان عبور کرد. دو دهه پس از تیم شکست‌ناپذیر ونگر، حالا آرسنال به تیمی انکارناپذیر زیر دست آرتتا تبدیل شده است.
 

سال‌ها قبل از اینکه آرسنال دوباره قهرمان شود، تصمیم‌گیرندگان باشگاه یک فرصت خاص در چرخه رقابتی لیگ برتر را شناسایی کردند. بعد از تحلیل دقیق ترکیب رقبا، طول قراردادها، سن بازیکنان و زمان‌بندی مربیان، آن‌ها یک «پنجره برد» بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷ پیش‌بینی کردند؛ دوره‌ای که در آن منچسترسیتی و لیورپول – که هشت قهرمانی اخیر را بین خود تقسیم کرده بودند – ممکن بود بالاخره تسلط‌شان کاهش یابد. تمام کاری که آرسنال بعد از آن انجام داد، بر پایه همین محاسبه بود.

در زمستان ۲۰۲۰، زمانی که میکل آرتتا تحت فشار شدید بود و تیم در میانه جدول سرگردان، او به دنور آمریکا سفر کرد تا همراه با تیم لوئیس با مالک باشگاه، استن کرونکه دیدار کند. آرتتا و لوئیس در آن جلسه یک استراتژی بلندمدت ارائه دادند تا آرسنال را دوباره به یک ابرقدرت مدرن و تیمی سطح بالا تبدیل کنند. پشت‌صحنه در لندن کولنی، این پروژه از قبل در حال شکل‌گیری بود.

ورود ادو به‌عنوان مدیر فنی در تابستان ۲۰۱۹ باعث بازسازی اساسی ساختار فوتبالی باشگاه شد. بخش بزرگی از واحد استعدادیابی حذف و با واحد جدید هوش فوتبالی جایگزین شد. مأموریت این تیم، ترسیم آینده فوتبال انگلیس و جایگاه آرسنال در آن بود. این واحد حتی افت احتمالی رقبا را سال‌ها جلوتر پیش‌بینی کرد.

آرسنال تغییرات مربیان رقبا را پیش‌بینی کرده بود، از جمله جدایی یورگن کلوپ از لیورپول. آن‌ها همچنین روند سنی بازیکنانی مثل محمد صلاح، ویرجیل فن دایک و کوین دی‌بروینه را تحلیل کردند. پیش‌بینی‌ها کاملاً دقیق نبود، اما چارچوبی برای تصمیم‌گیری ایجاد کرد. جذب بازیکنان هم بر همین اساس تنظیم شد تا تیم در زمان افت رقبا به اوج برسد.

طبیعتاً نیاز به اصلاحاتی هم بود. سه نایب‌قهرمانی پیاپی بین ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نشان داد تیم نزدیک است، اما کافی نیست. با محدود شدن این فرصت، انتصاب آندره‌آ برتا به‌عنوان مدیر ورزشی در مارس گذشته، باعث یک فشار نهایی تهاجمی‌تر در بازار شد. در نهایت، آرسنال برنامه‌ای را که سال‌ها قبل آغاز کرده بود، به سرانجام رساند. این قهرمانی فقط در زمین به دست نیامد؛ بلکه «مهندسی» شد.

تابستان ۲۰۲۰ شاید نقطه عطف اصلی بود. در میانه پاندمی کرونا، آرسنال در حال سقوط بود. کرونکه احساس کرد به درک عمیق‌تری از وضعیت داخلی باشگاه نیاز دارد، بنابراین به لوئیس، وکیل مورد اعتمادش، رجوع کرد. اما این تصمیم تغییرات گسترده‌ای به همراه داشت. رائول سانلهی از باشگاه کنار رفت و سیاست نقل‌وانتقالاتی قبلی کنار گذاشته شد.

با تعدیل نیرو، واحد استعدادیابی به هوش فوتبالی تبدیل شد. افرادی مثل جیسون آیتو، بن نپر، مارک کرتیس و بعدتر جیمز الیس نقش مهمی در این بازسازی داشتند. آرسنال یک استراتژی مشخص در بازار تعریف کرد؛ جذب بازیکنان زیر ۲۳ سال با قیمت حداکثر ۴۰ میلیون یورو. این سیاست با تأیید کرونکه‌ها اجرا شد.

در تابستان ۲۰۲۱، آرسنال با شش خرید تیم اصلی این رویکرد را عملی کرد. همه انتقال‌ها موفق نبودند، اما بازیکنانی مثل مارتین اودگارد و بن وایت به ستون‌های پروژه تبدیل شدند. اما این مسیر بدون هزینه نبود. باشگاه می‌دانست این استراتژی چند سال زمان می‌برد. در این مدت، باید از بازیکنان مسن و پرهزینه مثل مسوت اوزیل خداحافظی می‌کرد. فسخ قراردادهایی مثل پیر-امریک اوبامیانگ باعث تمسخر شد، اما آرسنال به تغییر اساسی پایبند ماند.

بازیکنان جدید به هسته‌ای جوان شامل بوکایو ساکا، گابریل مارتینلی و امیلی اسمیت رو اضافه شدند. حتی ویلیام سالیبا هم دوباره به تیم برگشت. هدف، ساخت گروهی هم‌سن بود که با هم رشد کنند. نتیجه، تیمی با روابط اجتماعی قوی شد. پروژه خیلی زود نشانه‌های موفقیت را نشان داد؛ بازگشت به فوتبال اروپا و سپس لیگ قهرمانان. استراتژی جذب هم تکامل یافت و بازیکنان نزدیک به دوران اوج اضافه شدند؛ مثل دکلان رایس.

اما برای قهرمانی، فقط تیم کافی نبود؛ مربی ویژه هم لازم بود. قهرمانی جام حذفی ۲۰۲۰ اولین نشانه توانایی آرتتا بود. ارتقای او به منیجر باعث شد در تصمیمات کلان باشگاه نقش داشته باشد. این موضوع اعتماد متقابل را تقویت کرد و در دوره‌های سخت، مثل دو فصل هشتمی، رابطه باشگاه و مربی را حفظ کرد.

باشگاه هرگز به آرتتا شک نکرد. او حالا یکی از باسابقه‌ترین مربیان لیگ است، کنار افرادی مثل پپ گواردیولا. جزئیات در کار او بی‌نظیر است. این فصل، برتری آرسنال در ضربات ایستگاهی نمونه‌ای واضح بود. دستیارش نیکولاس ژوور متخصص همین بخش است. آرسنال حتی با داوران درباره قوانین ضربات کرنر تعامل داشت تا از مرزها به نفع خود استفاده کند.

در برابر ماشین قدرتمند منچسترسیتی، آرسنال راه دیگری برای برد پیدا کرد؛ کنترل بیشتر و استفاده از ضربات ایستگاهی. اما آرتتا فقط مربی نیست؛ او یک رهبر فکری است. او برای انتقال پیام‌هایش از روش‌های عجیب استفاده می‌کند؛ از دزدهای خیابانی تا آتش واقعی! پس از برد ۴-۱ مقابل تاتنهام، شعار «Make it happen» به شعار تیم تبدیل شد. او حتی چیدمان رختکن مهمان در ورزشگاه امارات را تغییر داد تا حریف احساس راحتی نکند. وقتی در ۲۰۱۹ آمد، از کارکنان پرسیدند کار در آرسنال را چگونه توصیف می‌کنند. اکثریت جواب دادند: «سمی»

او فرهنگ باشگاه را بر پایه احترام، تعهد و اشتیاق بازسازی کرد. با وجود احترام بازیکنان، کار با او آسان نیست. استانداردهایش بسیار بالاست و برخی ستاره‌ها با قوانین سخت او مشکل پیدا کردند. اما همین سخت‌گیری‌ها پایه‌های موفقیت را ساخت. او حتی ترکیب تیم را تا آخرین لحظه مخفی نگه می‌دارد؛ گاهی بازیکنان چند ساعت قبل بازی از ترکیب باخبر می‌شوند. همچنین از هواداران برای ساختن جو ورزشگاه کمک گرفت؛ امارات حالا به یک قلعه تبدیل شده است. در نهایت، آرتتا چهره اصلی این پروژه است. رابطه نزدیکش با جاش کرونکه و حمایت مالکیت، نقش کلیدی داشت. با وجود جدایی افراد مهمی مثل ادو، او ثابت ماند؛ عنصر ثابت پروژه. آرتتا موتور انگیزه این تیم است. قهرمانی مقابل گواردیولا، برای او یک تأیید نهایی است.

از شوک جدایی ادو تا آخرین قطعه پازل؛ آرسنال چطور کار را تمام کرد

جدایی ادو در نوامبر ۲۰۲۴ شوک بزرگی به آرسنال وارد کرد. همکاری او با میکل آرتتا هسته اصلی پروژه ورزشی باشگاه بود. اما نیاز به یک مدیر ورزشی جدید، فرصتی هم ایجاد کرد؛ آرسنال باید از فاز «ساختن» عبور می‌کرد و وارد فاز «بردن» می‌شد. با افزایش قدرت آرتتا در باشگاه، نفوذ او در نقل‌وانتقالات هم بیشتر شد. حالا او به یک تمام‌کننده نیاز داشت؛ کسی که بتواند تیم مدنظرش را کامل کند. مدیر سابق اتلتیکو مادرید، آندره‌آ برتا همان فردی بود که برای تکمیل پازل انتخاب شد.

فصل ۲۰۲۴-۲۵ آرسنال با مصدومیت‌های متعدد به هم ریخته شد و هدف اصلی پس از آن، افزایش عمق ترکیب بود. این یعنی قانع کردن آرتتا برای کنار گذاشتن علاقه‌اش به جذب مهاجمانی مثل الکساندر ایساک یا بنجامین ششکو. باشگاه پذیرفته بود که به مهاجم نیاز دارد، اما هزینه این انتقال‌ها می‌توانست مانع تقویت سایر پست‌ها شود. در حالی که لیورپول برای ستاره‌هایی مثل ایساک و فلوریان ویرتز هزینه زیادی کرد، آرسنال ترجیح داد منابع را بین چند پست تقسیم کند. هدف، یک تیم کامل بود، نه تیمی متکی به چند نام بزرگ.

در نهایت، آن‌ها در آن پنجره ۸ خرید تیم اصلی انجام دادند. تمرکز روی جذب بازیکنان در سن اوج بود؛ بازیکنانی که فوراً تأثیر بگذارند. ویکتور گیوکرش به‌عنوان مهاجم نوک با هزینه‌ای حدود ۵۴.۸ میلیون پوند جذب شد. انتقال مارتین زوبیمندی تقریباً یک سال قبل هماهنگ شده بود. کپا آریزابالاگا از چلسی آمد و کریستیان موسکرا از والنسیا. برای تقویت سمت راست، نونی مادوئکه جذب شد و انتقال پیرو اینکاپیه با ساختاری هوشمندانه انجام شد که پرداخت آن به آینده موکول شد.

اما این پنجره بدون حاشیه نبود. آرسنال ابتدا به تمدید قرارداد توماس پارتی فکر می‌کرد، اما در نهایت توافقی حاصل نشد. قرارداد او تمام شد و چند روز بعد با اتهامات سنگینی روبه‌رو شد (که او همه را رد کرده است). وقتی کای هاورتز در اولین هفته لیگ مصدوم شد، باشگاه مجبور به واکنش سریع شد.

در ابتدا گزینه‌هایی مثل فرانچسکو پیو اسپوزیتو مطرح شد، اما در نهایت آرسنال مسیرش را تغییر داد و ابرچی ازه را از کریستال پالاس جذب کرد؛ انتقالی که در رقابت با تاتنهام انجام شد. در حالی که کارهای اداری در جریان بود، ازه در ماشین دور ورزشگاه امارات منتظر چراغ سبز بود! در نهایت، این خریدها جواب دادند.

کار تابستانی آرسنال در طول فصل به کمک تیم آمد. در اواسط مارس، آن‌ها هنوز در چهار رقابت حضور داشتند. وقتی میکل مرینو مصدوم شد، باشگاه حتی به جذب قرضی لئون گورتسکا فکر کرد، اما گزینه مناسبی پیدا نشد. این به معنی صرفه‌جویی نبود؛ آرسنال حدود ۲۵۰ میلیون پوند هزینه کرد و به مرز قوانین مالی یوفا نزدیک شد. مالکان هم بودجه لازم را فراهم کردند.

این یک قمار حساب‌شده بود و جواب داد.

بلوغ همزمان تیم و مربی؛ وقتی همه چیز سر جای خودش قرار گرفت

آرسنال و آرتتا همزمان به بلوغ رسیدند. بازیکنانی مثل دکلان رایس، گابریل و رایا فصل‌های فوق‌العاده‌ای داشتند، اما قدرت اصلی تیم در کار گروهی بود. آرتتا در طول فصل هم پیشرفت کرد. او به حس درونی‌اش اعتماد بیشتری پیدا کرد؛ مثل بازگرداندن مایلز لوئیس-اسکلی به ترکیب اصلی. او به جوانان اعتماد کرد. بازیکن ۱۶ ساله، مکس داومن، ۱۲ بار بازی کرد و گل مهمی مقابل اورتون زد که فاصله امتیازی را افزایش داد. این نشان‌دهنده قدرت آکادمی آرسنال بود. همکاری آرتتا با پر مرتساکر در این بخش هم نقش مهمی داشت.

اضافه شدن گابریل هاینزه نیز به کادر فنی هم به آرتتا کمک کرد. آرتتا یاد گرفت چه زمانی به بازیکنان اجازه رهبری بدهد. مثلاً در برخی بازی‌ها، صدای رایس و اودگارد در رختکن بلندتر از همه بود. اما مصدومیت‌ها همچنان مشکل‌ساز بودند. حتی تنش‌هایی بین کادر فنی و تیم پزشکی ایجاد شد که بعضی‌ها آن را جنگ داخلی توصیف کردند. با این حال، عمق ترکیب تیم را حفظ کرد.



بعد از قهرمانی چه می‌شود؟ مأموریت تازه آرسنال

با قطعی شدن قهرمانی لیگ، تمرکز آرسنال حالا روی فینال لیگ قهرمانان مقابل پاری‌سن‌ژرمن در ۳۰ می است. آن‌ها شانس کسب یک دبل تاریخی را دارند.

اما سؤال مهم این است: بعدش چه می‌شود؟

با وجود رفتن بعضی از معماران پروژه، کار در پس‌زمینه ادامه دارد. ریچارد گارلیک حالا مدیرعامل است و همراه با جولیت اسلات درآمدهای رکوردشکن ایجاد کرده‌اند. باشگاه همچنان به قوانین مالی پایبند است و می‌خواهد موفقیتش پایدار باشد. در همین حال، جذب استعدادهای آینده هم آغاز شده؛ مثل دوقلوهای اکوادوری که حتی رئال مادرید هم آن‌ها را می‌خواست. واحد هوش فوتبالی هم تقویت شده و تمرکز بیشتری روی بازار آمریکای جنوبی دارد. در سطح تیم اصلی، آرتتا و برتا همچنان خواهان سرمایه‌گذاری بیشتر هستند. با ورود سایر باشگاه‌های بزرگ انگلیس به دوره انتقالی، آرسنال این زمان را بهترین فرصت برای ادامه موفقیت می‌داند.

کرونکه‌ها در پیام خود نوشتند:
باشگاه متوقف نخواهد شد، همیشه رو به جلو حرکت می‌کند و برای پیشرفت بی‌وقفه تلاش خواهد کرد.

«پنجره برد» که در سال ۲۰۲۰ پیش‌بینی شده بود، هنوز باز است.

قهرمانی به دست آمده، حالا هدف، تداوم موفقیت است.