بورس امروز ۲۲ تیر ۱۴۰۵؛ شاخص کل دوباره ریخت، اما نشانه‌های کاهش فشار فروش دیده شد

معاملات امروز بورس تهران با غلبه فروشندگان شروع شد. در دقایق ابتدایی بازار، تعداد نمادهای منفی بسیار بالا بود و صف‌های فروش سنگینی در بسیاری از گروه‌ها شکل گرفت. طبق داده‌های معاملاتی، در شروع بازار ۷۴۶ نماد منفی و فقط ۱۰۲ نماد مثبت ثبت شد؛ آماری که نشان می‌داد فضای روانی بازار همچنان تحت تأثیر نااطمینانی و ترس از ادامه افت قرار دارد.

با گذشت زمان، بخشی از فشار فروش کاهش یافت. تا ساعت ۱۰ صبح، تعداد نمادهای منفی به ۶۰۵ نماد کاهش یافت و تعداد نمادهای مثبت به ۲۵۸ نماد رسید. این تغییر، اگرچه هنوز به معنای بازگشت قطعی بازار نیست، اما نشان می‌دهد در بخشی از نمادها خریداران در قیمت‌های پایین‌تر فعال شده‌اند و بازار از حالت یک‌دست منفی ابتدای معاملات فاصله گرفته است.

شاخص کل کانال ۵ میلیون واحدی را از دست داد

یکی از مهم‌ترین اتفاقات معاملات امروز، عقب‌نشینی شاخص کل از کانال ۵ میلیون واحدی بود. اعتمادآنلاین در گزارشی از معاملات امروز نوشت بورس تهران که در روزهای اخیر یکی از سنگین‌ترین افت‌های خود را تجربه کرده بود، امروز نیز با ادامه موج فروش منفی آغاز شد و شاخص کل در همان دقایق ابتدایی بیش از ۱۰۰ هزار واحد سقوط کرد. تجارت‌نیوز نیز از دست رفتن کانال ۵ میلیون واحدی شاخص بورس را در شروع معاملات امروز گزارش کرده است.

این اتفاق از نظر روانی اهمیت بالایی دارد. کانال‌های رُند در بورس معمولاً برای معامله‌گران نقش مرز ذهنی دارند. وقتی شاخص کل کانال ۵ میلیون واحد را از دست می‌دهد، بخشی از سهامداران کوتاه‌مدت و حتی میان‌مدت، نسبت به آینده بازار محتاط‌تر می‌شوند. همین احتیاط می‌تواند عرضه‌ها را تشدید کند و ورود پول تازه را به تأخیر بیندازد.

افت امروز کمتر از دیروز بود؛ نشانه مثبت یا مکث موقت؟

نکته مهم معاملات امروز این است که شدت افت شاخص‌ها در ساعت ابتدایی، نسبت به روز گذشته کمتر بود. روز قبل بازار در همان ابتدای معاملات با ریزش سنگین‌تری روبه‌رو شد و شاخص کل بیش از ۱۲۵ هزار واحد افت کرده بود. امروز افت شاخص کل تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۹۵ هزار واحد گزارش شده است. این کاهش شدت ریزش می‌تواند دو برداشت متفاوت داشته باشد.

برداشت خوش‌بینانه این است که بخشی از فشار فروش تخلیه شده و فروشندگان هیجانی آرام‌تر شده‌اند. برداشت محتاطانه اما می‌گوید بازار هنوز در مسیر نزولی است و صرفاً سرعت افت کمتر شده، نه اینکه روند اصلاح پایان یافته باشد. برای قضاوت دقیق‌تر، باید دید در ادامه معاملات امروز و روزهای بعد، آیا ورود پول حقیقی و کاهش صف‌های فروش تداوم پیدا می‌کند یا خیر.

بانک‌ها و فلزات در کانون خروج پول

بر اساس داده‌های منتشرشده تا ساعت ۱۰ صبح، فشار فروش در گروه‌های بانکی و فلزات اساسی بیش از سایر صنایع بوده است. این دو گروه از مهم‌ترین صنایع شاخص‌ساز بازار هستند و وقتی درگیر خروج پول می‌شوند، اثر مستقیم بر شاخص کل می‌گذارند. افت نمادهای بزرگ بانکی و فلزی معمولاً باعث می‌شود حتی اگر برخی صنایع کوچک وضعیت بهتری داشته باشند، نماگر اصلی بازار همچنان قرمز بماند.

خروج پول از بانک‌ها و فلزات را می‌توان نشانه احتیاط سرمایه‌گذاران نسبت به صنایع بزرگ و نقدشونده دانست. در روزهای پرریسک، سهامداران معمولاً ابتدا از نمادهایی خارج می‌شوند که نقدشوندگی بالاتری دارند. به همین دلیل فشار فروش در بزرگان بازار می‌تواند هم ناشی از نگرانی بنیادی باشد و هم ناشی از نیاز سرمایه‌گذاران به نقد شدن سریع‌تر.

ورود پول به کانه فلزی و فراکاب؛ استثناهای سبز بازار

در میان گروه‌های مختلف، صنعت کانه‌های فلزی و فراکاب وضعیت متفاوتی داشتند و به ترتیب ورود پول حدود ۵۶ و ۲۴ میلیارد تومان را ثبت کردند. این موضوع نشان می‌دهد همه بازار درگیر خروج پول یکدست نیست و برخی گروه‌ها همچنان برای بخشی از معامله‌گران جذابیت دارند.

ورود پول به کانه‌های فلزی ممکن است به دلیل انتظارات نسبت به قیمت‌های جهانی، ارزندگی نسبی برخی نمادها یا نگاه میان‌مدت به دارایی‌های کالایی باشد. گروه فراکاب نیز معمولاً در دوره‌های خاص با توجه به نقش آن در زیرساخت بازار سرمایه، مورد توجه بخشی از معامله‌گران قرار می‌گیرد. با این حال، حجم این ورود پول هنوز آن‌قدر بزرگ نیست که بتواند جهت کلی بازار را تغییر دهد.

دارویی‌ها همچنان بهتر از بازار

یکی از نکات قابل توجه معاملات امروز، عملکرد بهتر گروه دارویی نسبت به بسیاری از صنایع دیگر بود. همان‌طور که در روزهای گذشته نیز مشاهده شده بود، نمادهای دارویی در مقایسه با گروه‌های شاخص‌ساز، وضعیت متعادل‌تری داشتند. این رفتار معمولاً در دوره‌های پرریسک بازار دیده می‌شود؛ زمانی که سرمایه‌گذاران به سمت صنایع دفاعی‌تر و کم‌ریسک‌تر حرکت می‌کنند.

گروه دارویی از آن جهت مورد توجه قرار می‌گیرد که تقاضای محصولات آن نسبت به چرخه‌های اقتصادی حساسیت کمتری دارد. در شرایطی که بازار نسبت به سیاست، نرخ ارز و آینده سودآوری صنایع بزرگ نگران است، بخشی از نقدینگی به سمت صنایعی حرکت می‌کند که درآمد عملیاتی باثبات‌تری دارند.

صف‌های فروش سبک‌تر شد؛ آیا بازار به تعادل نزدیک می‌شود؟

در دقایق ابتدایی معاملات امروز، ۵۳۰ نماد در صف فروش قرار داشتند و فقط ۴۳ نماد صف خرید داشتند. اما تا ساعت ۱۰ صبح، تعداد صف‌های فروش به ۲۹۳ نماد کاهش یافت و صف‌های خرید به ۱۳۷ نماد رسید. این تغییر یکی از مهم‌ترین نشانه‌های معاملات امروز است.

کاهش صف فروش به معنای آن است که بخشی از عرضه‌های هیجانی جمع‌آوری شده یا فروشندگان حاضر شده‌اند در قیمت‌های پایین‌تر معامله کنند. افزایش صف‌های خرید نیز نشان می‌دهد در برخی نمادها تقاضای تازه وارد شده است. با این حال، تا زمانی که تعداد صف‌های فروش همچنان بالاست، نمی‌توان از پایان اصلاح صحبت کرد. بازار برای خروج از فاز ترس، نیاز به چند روز کاهش خروج پول، افزایش ارزش معاملات خرد و تثبیت شاخص‌ها دارد.

سیاست همچنان فرمانده بازار سهام است

در شرایط فعلی، مهم‌ترین متغیر اثرگذار بر بورس، فضای سیاسی و میزان تنش میان ایران و آمریکا است. دنیای اقتصاد در پیش‌بینی معاملات امروز تأکید کرده بود که تحولات سیاسی و شدت تنش‌ها مهم‌ترین عامل اثرگذار بر مسیر بازار سهام است و در صورت مشاهده نشدن نشانه‌ای از کاهش تنش، احتمال ادامه فشار فروش بالا می‌ماند.

هم‌زمان، بازارهای موازی مانند ارز، طلا و نفت نیز تحت تأثیر تنش‌های تنگه هرمز قرار گرفته‌اند. اقتصادنیوز گزارش داده بازار طلا، سکه و ارز در ۲۲ تیر تحت تأثیر افزایش تنش‌های منطقه‌ای و بسته شدن تنگه هرمز با رشد قیمت‌ها آغاز به کار کرد. یورونیوز نیز از افزایش بهای نفت و افت بیشتر سهام آسیایی پس از حملات هوایی آمریکا و واکنش ایران خبر داده است.

چرا سرمایه از سهام خارج می‌شود؟

وقتی ریسک سیاسی بالا می‌رود، سرمایه‌گذاران معمولاً دارایی‌های پرریسک مانند سهام را کاهش می‌دهند و به سمت دارایی‌های نقدشونده‌تر یا امن‌تر حرکت می‌کنند. در بازار ایران، این رفتار اغلب به شکل افزایش تقاضا برای دلار، طلا، سکه و تتر دیده می‌شود. بنابراین افت بورس امروز را باید در کنار رشد بازارهای موازی تحلیل کرد.

بورس در چنین شرایطی با یک تناقض روبه‌روست. از یک طرف، افزایش نرخ ارز می‌تواند در بلندمدت به نفع برخی شرکت‌های صادراتی باشد؛ اما از طرف دیگر، افزایش ریسک سیاسی، نااطمینانی عملیاتی و ترس از تشدید بحران باعث می‌شود سرمایه‌گذار فعلاً به سودآوری آینده وزن کمتری بدهد و نقدشوندگی را ترجیح دهد.

جمع‌بندی

بورس امروز دوشنبه ۲۲ تیر ۱۴۰۵ همچنان منفی و تحت فشار فروش بود. شاخص کل تا ساعت ۱۰ صبح حدود ۹۵ هزار واحد افت کرد و شاخص هم‌وزن نیز نزدیک به ۱۶ هزار واحد کاهش یافت. فشار فروش در گروه‌های بانکی و فلزات بیشتر بود، اما کانه‌های فلزی، فراکاب و تا حدی دارویی‌ها وضعیت بهتری نسبت به کلیت بازار داشتند.

با این حال، کاهش تعداد نمادهای منفی از ۷۴۶ به ۶۰۵ و افت تعداد صف‌های فروش از ۵۳۰ به ۲۹۳ نماد، نشانه‌ای است که نمی‌توان نادیده گرفت. بازار هنوز منفی است، اما شدت هیجان فروش نسبت به ابتدای معاملات کاهش یافته است. با وجود این، تا زمانی که فضای سیاسی آرام نشود و ورود پول حقیقی به بازار برنگردد، صحبت از پایان اصلاح زودهنگام خواهد بود. بورس برای بازگشت واقعی، قبل از هر چیز به اعتماد نیاز دارد؛ اعتمادی که فعلاً زیر سایه تنش‌های سیاسی و خروج سرمایه شکننده باقی مانده است.