از تشت آبی تا فینال جام جهانی؛ مسی و یامال ۱۹ سال بعد روبه‌روی هم ایستادند

این تصاویر در سال ۲۰۰۷ و در رختکن میهمان ورزشگاه نیوکمپ ثبت شدند. لیونل مسی در آن زمان تنها ۲۰ سال داشت و هنوز در ابتدای مسیر تبدیل‌شدن به یکی از بزرگ‌ترین بازیکنان تاریخ فوتبال قرار گرفته بود. نوزاد داخل تشت نیز لامین یامال بود که تنها چند ماه از تولدش می‌گذشت و طبیعتاً هیچ‌کس نمی‌توانست آینده فوتبالی او را پیش‌بینی کند.

نکته‌ای که در بازنشرهای شبکه‌های اجتماعی گاهی حذف می‌شود، حضور مادر یامال در این جلسه عکاسی است. مسی به‌تنهایی مشغول شستن یا «لیف‌کشیدن» نوزاد نبود؛ شیلا ابانا، مادر لامین یامال، نیز کنار آنها حضور داشت و مسی برای ثبت تصویر به حمام‌کردن کودک کمک می‌کرد. بنابراین تعبیر رایج «مسی یامال را حمام کرد» خلاصه‌ای رسانه‌ای از یک صحنه طراحی‌شده برای عکاسی خیریه است.

عکاس این مجموعه خوان مونفورت، عکاس باسابقه کاتالان و همکار آسوشیتدپرس، بود. او بعدها توضیح داد که مسی جوان شخصیتی خجالتی داشت و در ابتدای جلسه نمی‌دانست چگونه با کودک داخل تشت ارتباط برقرار کند؛ اما با گذشت زمان فضای طبیعی‌تر و مجموعه‌ای از تصاویر تاریخی ثبت شد.

عکس برای یک تقویم خیریه گرفته شد

جلسه عکاسی بخشی از پروژه مشترک بنیاد باشگاه بارسلونا و روزنامه اسپورت بود. ستاره‌های تیم بزرگسالان بارسلونا با کودکان و خانواده‌هایشان مقابل دوربین قرار می‌گرفتند و تصاویر در تقویم خیریه سال ۲۰۰۸ منتشر می‌شد. درآمد این برنامه برای حمایت از فعالیت‌های یونیسف و پروژه‌های اجتماعی بنیاد بارسلونا اختصاص می‌یافت.

خانواده یامال از طریق قرعه‌کشی‌ای در محله روکافوندا شهر ماتارو برای حضور در پروژه انتخاب شدند. تطبیق هر کودک با بازیکنان بارسلونا نیز تصادفی بود؛ یعنی هیچ برنامه‌ریزی خاصی برای کنار هم قرار دادن مسی و یامال وجود نداشت. همین تصادف ساده، سال‌ها بعد یکی از نمادین‌ترین تصاویر تاریخ ورزش را ساخت.

عکس چگونه پس از سال‌ها دوباره دیده شد؟

این تصاویر مدت‌ها خارج از توجه عمومی باقی مانده بودند و بیشتر به‌عنوان خاطره‌ای خانوادگی نگهداری می‌شدند. در جریان درخشش یامال در یورو ۲۰۲۴، پدر او یکی از عکس‌ها را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد و آن را «آغاز دو افسانه» نامید. پس از آن، هویت کودک داخل تشت برای میلیون‌ها هوادار فوتبال آشکار شد و عکس با سرعتی گسترده در سراسر جهان بازنشر شد.

جذابیت تصویر فقط به حضور دو فوتبالیست مشهور مربوط نبود. عکس شبیه صحنه‌ای طراحی‌شده برای یک فیلم درباره انتقال قدرت میان دو نسل به نظر می‌رسید: مسی جوان که هنوز به اوج نرسیده بود و کودکی که نزدیک به دو دهه بعد، پیراهن شماره ۱۹ اسپانیا را می‌پوشید و به مهم‌ترین ستاره نسل تازه بارسلونا تبدیل می‌شد.

واقعیت اما شاعرانه‌تر از هر سناریوی ساختگی بود؛ نه عکاس می‌دانست کودک چه کسی خواهد شد، نه خانواده یامال تصور می‌کردند فرزندشان در نوجوانی قهرمان اروپا می‌شود و نه مسی می‌توانست حدس بزند روزی برای فتح جام جهانی مقابل همان کودک وارد زمین خواهد شد.

مسی و یامال؛ دو نسل از یک مدرسه فوتبالی

وجه مشترک این دو فقط عکس سال ۲۰۰۷ نیست. هر دو در ساختار فوتبال بارسلونا رشد کردند، با پای چپ بازی می‌کنند، از سمت راست به مرکز زمین متمایل می‌شوند و توانایی عبور از مدافعان و ساخت موقعیت برای هم‌تیمی‌ها را دارند.

بااین‌حال، مقایسه مستقیم یامال ۱۹ساله با مسی در اوج دوران حرفه‌ای منصفانه نیست. مسی مسیری نزدیک به دو دهه در بالاترین سطح فوتبال طی کرده، مجموعه‌ای تقریباً بی‌رقیب از افتخارات فردی و تیمی دارد و در سال ۲۰۲۶ همچنان رهبر آرژانتین در مسیر دفاع از قهرمانی جهان است. او در پیروزی دو بر یک مقابل انگلیس در نیمه‌نهایی، هر دو گل آرژانتین را پایه‌گذاری کرد و تعداد پاس گل‌هایش در جام جهانی را به رکورد ۱۲ رساند.

یامال در سوی مقابل نماد آینده است. او پیش از رسیدن به ۱۹سالگی بیش از ۱۵۰ مسابقه برای بارسلونا انجام داده، با اسپانیا قهرمان اروپا شده و در مسیر جام جهانی ۲۰۲۶ نیز یکی از مهره‌های تعیین‌کننده تیم لوئیس دلافوئنته بوده است. فیفا او را یکی از استعدادهای استثنایی نسل جدید معرفی کرده و سرمربی اسپانیا نیز پیش از نیمه‌نهایی گفته بود بزرگ‌ترین روز یامال در این جام هنوز فرا نرسیده است.

فینال مسی و یامال؛ پایان یک عصر یا آغاز عصری تازه؟

فینال اسپانیا و آرژانتین فقط تقابل دو تیم ملی نیست. این بازی در سطح نمادین می‌تواند به مسابقه‌ای میان گذشته، حال و آینده فوتبال تبدیل شود.

مسی در ۳۹سالگی احتمالاً آخرین مسابقه جام جهانی دوران حرفه‌ای خود را تجربه می‌کند. او پس از قهرمانی در قطر، فرصت دارد آرژانتین را برای دومین دوره متوالی به جام برساند؛ اتفاقی که از زمان برزیل در سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۶۲ تکرار نشده است. آرژانتین با بازگشت دیرهنگام مقابل انگلیس نشان داد حتی در شرایط دشوار نیز تجربه و قدرت ذهنی لازم برای تغییر نتیجه را دارد.

یامال در سوی دیگر تنها چند روز پس از تولد ۱۹سالگی‌اش در فینال جهان بازی خواهد کرد. او می‌تواند در سنی قهرمان جهان شود که بسیاری از فوتبالیست‌ها هنوز جایگاه ثابتی در تیم باشگاهی خود پیدا نکرده‌اند. اسپانیا نیز با غلبه دو بر صفر بر فرانسه و با تکیه بر ساختار منظم خط میانی، کنترل توپ و دفاعی کم‌اشتباه به دیدار نهایی رسیده است.

آیا این نخستین رویارویی مسی و یامال است؟

فینال جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین رویارویی رسمی این دو بازیکن درون زمین خواهد بود. اختلاف سنی، جدایی مسی از بارسلونا پیش از تثبیت یامال در تیم اصلی و لغو یا برگزارنشدن تقابل‌های احتمالی قبلی باعث شده بود مسیر حرفه‌ای آنها تاکنون به یک مسابقه مستقیم منتهی نشود.

این نخستین مسابقه، بزرگ‌ترین مسابقه ممکن نیز هست. آنها نه در یک بازی دوستانه، مسابقه باشگاهی یا تورنمنتی کم‌اهمیت، بلکه در فینال جام جهانی مقابل یکدیگر قرار می‌گیرند.

مسی برای تکمیل آخرین فصل احتمالی دوران ملی خود وارد زمین می‌شود و یامال می‌خواهد نخستین فصل از داستان بزرگش را با جام جهانی به پایان برساند. یکی نماینده نسلی است که فوتبال مدرن را تعریف کرد و دیگری بازیکنی است که شاید دهه آینده این ورزش را شکل دهد.

نبرد تاکتیکی در جناح راست

هر دو ستاره تمایل دارند از سمت راست حمله کنند، اما نحوه استفاده تیم‌هایشان از آنها متفاوت است. مسی آزادی بیشتری برای حرکت در عرض زمین، عقب‌آمدن و ساخت بازی دارد. او ممکن است برای دقایقی از جریان مسابقه دور به نظر برسد، اما با یک پاس یا ارسال دقیق نتیجه را تغییر دهد؛ همان‌طور که مقابل انگلیس انجام داد.

یامال بیشتر نقش یک وینگر کلاسیک را برعهده دارد. او با دریافت توپ در کنار خط، مدافع را در موقعیت تک‌به‌تک قرار می‌دهد و با دریبل، پاس کات‌بک یا شوت پای چپ تهدید ایجاد می‌کند. حضور بازیکنانی مانند رودری، فابیان رویس و دنی اولمو نیز اجازه می‌دهد اسپانیا توپ را با کنترل بیشتری به مناطق موردعلاقه یامال برساند. فیفا، خط میانی اسپانیا را یکی از دلایل اصلی رسیدن این تیم به فینال توصیف کرده است.

یک عکس، دو مسیر و یک جام

تصویر سال ۲۰۰۷ اکنون معنایی پیدا کرده که در زمان ثبت آن وجود نداشت. مسی در آن روز فقط بازیکنی جوان بود که برای یک برنامه خیریه کنار کودکی ناشناس قرار گرفت. یامال نیز فقط یکی از کودکانی بود که خانواده‌اش در قرعه‌کشی بنیاد بارسلونا برنده شده بودند.

نوزده سال بعد، دیگر هیچ‌کدام چهره‌ای ناشناس نیستند. مسی با جام جهانی، توپ‌های طلا و رکوردهای متعدد به یکی از نمادهای تاریخ ورزش تبدیل شده و یامال نیز پیش از پایان نوجوانی، قهرمان اروپا و فینالیست جام جهانی است.

فینال نیویورک–نیوجرسی مشخص خواهد کرد این تصویر با کدام روایت تازه وارد تاریخ می‌شود: آخرین تاج‌گذاری لیونل مسی یا نخستین تاج‌گذاری جهانی لامین یامال؟

جمع‌بندی؛ از آغوش مسی تا ایستادن مقابل مسی

عکس معروف مسی و یامال ساختگی یا محصول هوش مصنوعی نیست. این تصویر را خوان مونفورت در سال ۲۰۰۷، در چارچوب پروژه خیریه بنیاد بارسلونا و روزنامه اسپورت برای حمایت از یونیسف ثبت کرد. مادر یامال نیز در جلسه عکاسی حضور داشت و انتخاب مسی برای همراهی با این خانواده کاملاً اتفاقی بود.

آنچه عکس را افسانه‌ای کرده، نه فقط هویت دو نفر داخل آن، بلکه فاصله میان دو لحظه است. در نخستین لحظه، یامال کودکی درون یک تشت و مسی جوانی خجالتی در ابتدای دوران حرفه‌ای بود. در لحظه دوم، یکی ستاره اصلی اسپانیا و دیگری کاپیتان آرژانتین است و هر دو برای بزرگ‌ترین جام فوتبال جهان رقابت می‌کنند.

شاید هیچ عکاسی نتواند چنین داستانی را از قبل طراحی کند. فوتبال این بار خودش قاب را ساخته است: مسی روزی یامال را در آغوش گرفت؛ اکنون یامال باید برای گرفتن جام، مقابل او بایستد.