رضایت دنیامالی از عملکرد تیم ملی در جام جهانی ۲۰۲۶؛ فناوری و تیم امید در مرکز برنامه اصلاح فوتبال ایران
جلسه بررسی عملکرد فدراسیون فوتبال با ریاست احمد دنیامالی و حضور معاونان و مشاوران وزارت ورزش، مهدی تاج، مهدی محمدنبی و دیگر مدیران اجرایی فدراسیون برگزار شد. محور اصلی جلسه برخلاف انتظار، فقط نتایج و مسائل تاکتیکی تیم ملی نبود؛ بخش قابلتوجهی از گزارشها به مشکلات سفر، دریافت روادید و محدودیتهای حضور ایران در آمریکا اختصاص داشت.
براساس گزارش رسمی، مهدی تاج و مهدی محمدنبی درباره تأخیر در صدور ویزای بعضی بازیکنان، صادر نشدن روادید برای تعدادی از مسئولان فدراسیون و اعضای کادرهای مدیریتی، رسانهای و اجرایی، محدودیتهای سفر پیش از مسابقات و دشواری حضور هواداران ایرانی توضیح دادند. این موارد نشان میدهد تیم ملی علاوه بر رقابت ورزشی، با مجموعهای از مسائل خارج از زمین نیز مواجه بوده است.
در خبر منتشرشده از سوی وزارت ورزش، زمان جلسه «پنجشنبه ۲۴ تیر» نوشته شده است؛ بااینحال، پنجشنبه سال جاری برابر با ۲۵ تیر ۱۴۰۵ است و ۲۴ تیر در روز چهارشنبه قرار داشت. خبر نیز در پنجشنبه ۲۵ تیر منتشر شده؛ بنابراین به نظر میرسد تاریخ درجشده در متن اولیه یک خطای تایپی باشد.
دنیامالی: تیم ملی مدیریت بحران را بلد است
وزیر ورزش در پایان این جلسه از عملکرد مجموعه فدراسیون، کادر فنی و بازیکنان تمجید کرد و گفت تیم ملی در شرایط دشوار نشان داد توانایی مدیریت بحران را دارد. دنیامالی سفر ایران به جام جهانی را سفری سخت توصیف کرد و معتقد بود قابلیتهای مدیریتی و فنی اعضای تیم در همین شرایط دشوار آشکار شده است.
این ارزیابی از یک منظر به دشواریهای اجرایی سفر توجه دارد. تأخیر روادید، محدودیت همراهان و تغییر در برنامههای پیش از مسابقه میتواند نظم اردو، تمرکز بازیکنان و هماهنگی بخشهای مختلف را مختل کند. اینکه تیم ملی توانسته در چنین فضایی در هر سه مسابقه رقابت کند و شکست نخورد، از نگاه وزارت ورزش نشانه موفقیت مدیریت بحران بوده است.
اما مدیریت مناسب مشکلات خارج از زمین، جایگزین ارزیابی نتیجه ورزشی نیست. تیم ملی ایران مسابقه نخست خود مقابل نیوزیلند را با نتیجه ۲ بر ۲ به پایان رساند، برابر بلژیک بدون گل متوقف شد و در دیدار پایانی نیز مقابل مصر به تساوی یک بر یک رسید. سه تساوی برای صعود کافی نبود و تیم ملی با وجود شکستناپذیری از مرحله گروهی کنار رفت.
رضایت از عملکرد فنی یا تأیید یک ناکامی؟
دنیامالی در این نشست از عملکرد فنی ایران ابراز رضایت کرد، اما بلافاصله خواستار آسیبشناسی نقاط قوت و ضعف شد. قرار گرفتن این دو موضع در کنار یکدیگر مهم است: وزارت ورزش حضور ایران را «فاجعه» تلقی نمیکند، ولی نتیجه را نیز برای پایان دادن به بحثهای فنی کافی نمیداند.
ایران در جام جهانی نباخت و برابر بلژیک یکی از قدرتهای گروه امتیاز گرفت، اما نتوانست مسابقهای را ببرد. در تورنمنتی که با افزایش تعداد تیمها فرصت بیشتری برای صعود از رتبه سوم ایجاد کرده بود، پیروزی مقابل نیوزیلند یا مصر میتوانست وضعیت تیم ملی را تغییر دهد. به همین دلیل، سنجش عملکرد نباید فقط بر «نباختن» متمرکز شود؛ قدرت خلق موقعیت، تمامکنندگی، مدیریت دقایق حساس، انتخاب فهرست و میزان استفاده از بازیکنان جوان نیز باید بررسی شود.
آسیبشناسی واقعی زمانی معنا پیدا میکند که نتیجه آن به انتشار شاخصهای قابلاندازهگیری منجر شود. مشخص شدن اهداف تعیینشده پیش از جام، میزان تحقق آنها، ارزیابی عملکرد کادر فنی و برنامه اصلاحی برای جام ملتهای آسیا میتواند بحث را از سطح حمایت یا انتقاد احساسی خارج کند.
مسئله فناوری در فوتبال ایران چیست؟
وزیر ورزش یکی از ضعفهای مهم فوتبال ایران را عقبماندگی در حوزه فناوری دانست و تأکید کرد کار در این زمینه باید از هماکنون برای جام جهانی بعدی آغاز شود. در گزارش منتشرشده توضیح داده نشده که منظور از فناوری دقیقاً کدام بخشهاست، اما این عبارت میتواند طیف گستردهای از ابزارهای فنی و مدیریتی را شامل شود.
سامانههای ردیابی عملکرد بازیکنان، تحلیل ویدئویی، بررسی دادههای حریف، کنترل بار تمرینی، پیشگیری از مصدومیت، ریکاوری، پایش خواب و تغذیه و بانک اطلاعاتی استعدادیابی از جمله حوزههایی هستند که میتوانند در برنامه آینده قرار گیرند. مسئله فقط خرید نرمافزار یا تجهیزات نیست؛ تیم ملی به متخصصانی نیاز دارد که دادهها را به تصمیم قابلاستفاده برای سرمربی، بدنساز و کادر پزشکی تبدیل کنند.
یکی از خطرهای رایج، تبدیل «فناوری» به یک عبارت کلی و بدون خروجی مشخص است. فدراسیون باید روشن کند چه زیرساختی در جام جهانی در اختیار تیم بوده، چه کمبودهایی مشاهده شده و تا جام ملتهای آسیا چه تجهیزاتی با چه بودجه و زمانبندیای اضافه خواهد شد.
تجربه ویزاهای آمریکا چگونه به المپیک لسآنجلس منتقل میشود؟
در جلسه وزارت ورزش تأکید شد که تجربه جام جهانی باید برای حضور ایران در المپیک لسآنجلس نیز مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع منطقی است، زیرا بخش قابلتوجهی از مشکلات گزارششده مستقیماً به میزبانی آمریکا، روادید، ترکیب هیئت اعزامی و حضور عوامل رسانهای و اجرایی مربوط بود.
مهمترین درس میتواند آغاز زودهنگام فرآیند دریافت ویزا باشد. فهرستهای اولیه ورزشکاران، مربیان، پزشکان، مدیران و خبرنگاران باید ماهها پیش از اعزام نهایی شود. ایجاد یک ستاد مشترک میان وزارت ورزش، کمیته ملی المپیک، وزارت امور خارجه و فدراسیونها نیز میتواند مانع از پراکندگی مسئولیتها شود.
ضروری است سناریوهای جایگزین برای صادر نشدن ویزای برخی اعضا نیز از قبل طراحی شود. جانشینان احتمالی، نحوه انتقال وظایف و کانالهای ارتباطی باید مشخص باشند تا حذف یک مدیر، پزشک یا نیروی رسانهای کل برنامه یک تیم را مختل نکند.
عملکرد رسانهای تیم ملی در شش محور بررسی شد
محسن معتمدکیا و سیامک قلیچخانی در این جلسه عملکرد رسانهای تیم ملی را در شش محور تشریح کردند. وزارت ورزش همچنین اعلام کرد حضور ایران در رسانههای خارجی بازتاب گستردهای داشته و واکنشهای مثبتی ایجاد کرده است. جزئیات این شش محور و شاخصهای ارزیابی عمومی نشدهاند.
برای ارزیابی دقیق عملکرد رسانهای، تنها تعداد گزارشهای منتشرشده کافی نیست. میزان دسترسی مخاطبان، نحوه پاسخ به روایتهای نادرست، کیفیت تولید محتوای چندزبانه، دسترسی خبرنگاران به تیم، سرعت اطلاعرسانی و هماهنگی میان فدراسیون و سخنگویان باید بررسی شود.
انتشار یک گزارش عمومی میتواند مشخص کند کدام اقدامات رسانهای موفق بوده و در کدام بخشها ضعف وجود داشته است. این تجربه برای المپیک لسآنجلس نیز اهمیت دارد؛ رویدادی که تعداد رشتهها، ورزشکاران و روایتهای رسانهای آن بسیار گستردهتر از جام جهانی فوتبال خواهد بود.
تیم امید؛ حلقه اتصال ناگویا به جام ملتهای آسیا
دنیامالی در پایان جلسه بر حمایت همهجانبه از تیم فوتبال امید برای بازیهای آسیایی ناگویا تأکید کرد. بازیهای آسیایی آیچی–ناگویا از ۱۹ سپتامبر تا چهارم اکتبر ۲۰۲۶، برابر با اواخر شهریور تا نیمه مهر، در ژاپن برگزار میشود.
وزیر ورزش موفقیت تیم امید را مقدمه موفقیت تیم بزرگسالان در جام ملتهای آسیا دانست. او پیشتر نیز گفته بود فعالیت مستمر تیم امید میتواند خلأ میان تیمهای جوانان و بزرگسالان را کاهش دهد و پشتوانهسازی را تقویت کند. وزارت ورزش در مقطعی حتی قهرمانی در ناگویا را بهعنوان هدف تیم امید مطرح کرده بود.
این نگاه از نظر توسعه بازیکن اهمیت دارد؛ اما تیم امید نباید فقط برای کسب یک نتیجه کوتاهمدت تشکیل شود. بازیکنان این تیم باید پس از ناگویا مسیر مشخصی برای ورود به اردوی بزرگسالان داشته باشند. در غیر این صورت، حتی قهرمانی در بازیهای آسیایی نیز الزاماً به جوانسازی تیم ملی منجر نخواهد شد.
خروجی جلسه وزارت ورزش باید چه باشد؟
نشست دنیامالی و مدیران فدراسیون زمانی اثرگذار خواهد بود که به یک نقشه راه اجرایی منتهی شود. مشکلات روادید باید به پروتکل جدید اعزام تبدیل شوند، ضعف فناوری به برنامهای با بودجه و جدول زمانی مشخص برسد و آسیبشناسی فنی نیز در انتخاب بازیکنان، مسابقات تدارکاتی و ترکیب کادرها اثر بگذارد.
وزارت ورزش از عملکرد تیم ملی دفاع کرده، اما همزمان پذیرفته است که فوتبال ایران در فناوری و برنامهریزی آینده نیازمند اصلاح است. نتیجه واقعی این جلسه نه در اظهارات حمایتی، بلکه در تغییراتی دیده خواهد شد که پیش از بازیهای آسیایی ناگویا و جام ملتهای آسیا اتفاق میافتد. ایران در جام جهانی شکست نخورد، اما صعود هم نکرد؛ همین واقعیت باید نقطه آغاز یک ارزیابی شفاف و بدون تعارف باشد.