قیمت دام زنده امروز ۱۹ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان ماند | بازار چرا قفل شده است؟

طبق آمار ارائه‌شده از سوی اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، قیمت گوسفند و گوساله امروز نسبت به روز قبل تغییر محسوسی ندارد.

در بخش دام سبک، گوسفند زنده در اصفهان و فارس کیلویی ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد که بالاترین نرخ میان استان‌های اعلام‌شده است.

در مقابل، قم، همدان و مرکزی با قیمت ۶۳۰ هزار تومان پایین‌ترین نرخ گوسفند زنده را ثبت کرده‌اند.

در بازار دام سنگین نیز بالاترین قیمت گوساله مربوط به همدان است که کیلویی ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود. یزد با نرخ ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان پایین‌ترین قیمت گوساله را دارد.

دامنه محدود میان کمترین و بیشترین نرخ نشان می‌دهد دست‌کم در آمار استانی منتشرشده، شکاف بزرگی میان بازارهای مختلف وجود ندارد.

قیمت دام زنده چند روز است تغییر نکرده؟

ثبات امروز یک اتفاق یک‌روزه نیست.

بررسی داده‌های روز ۱۴ شهریور نشان می‌دهد دقیقاً همین بازه برای بازار گزارش شده بود؛ گوسفند بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شد.

حتی گزارش‌های مربوط به ۷ و ۹ شهریور نیز همین ارقام را برای سقف و کف بازار نشان می‌دهند.

بنابراین می‌توان گفت بخش مورد بررسی بازار دام زنده در بیشتر روزهای نیمه نخست شهریور عملاً در یک کانال بسیار محدود قیمتی حرکت کرده است.

این مسئله از یک سو نشانه نبود شوک فوری در عرضه است و از سوی دیگر نشان می‌دهد خریداران و فروشندگان فعلاً در نرخ‌های فعلی به نوعی تعادل رسیده‌اند.

چرا قیمت گوسفند و گوساله فعلاً بالا نمی‌رود؟

مهم‌ترین توضیح را باید در وضعیت عرضه جست‌وجو کرد.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، در ۱۴ شهریور اعلام کرد عرضه دام‌های کشتاری سبک و سنگین به شکل روزانه و در حجم بالا ادامه دارد. او نیاز ماهانه بازار را حدود ۹۰۰ هزار رأس دام سبک و ۵۰ هزار رأس دام سنگین برآورد کرد و گفت جمعیت دام قابل عرضه بالاتر از این نیاز است.

در بازاری که عرضه با کمبود فوری مواجه نیست، زمینه برای جهش‌های سریع قیمت نیز محدودتر می‌شود.

البته شرایط واقعی معامله می‌تواند با توجه به وزن دام، نژاد، کیفیت، منطقه و هزینه حمل‌ونقل متفاوت باشد؛ بنابراین نرخ‌های اعلام‌شده را باید شاخص بازار دانست، نه الزاماً قیمت تمام معامله‌های کشور.

پاییز می‌تواند سمت عرضه را تقویت کند

عامل دوم، نزدیک شدن به فصل زایش است.

پوریان اعلام کرده با ورود به پاییز پیک زایش دام سبک و گاومیش آغاز می‌شود و این موضوع می‌تواند جمعیت دامی را افزایش دهد. او همچنین از رشد پرواربندی و افزایش تولید علوفه داخلی به عنوان عواملی یاد کرده که در صورت تداوم می‌توانند وضعیت تأمین را بهتر کنند.

افزایش جمعیت دام البته فوراً به معنای ورود همه دام‌های جدید به کشتار نیست. دام متولدشده باید دوره رشد و پرواربندی را طی کند.

اما از منظر انتظارات بازار، چشم‌انداز افزایش تولید می‌تواند جلوی شکل‌گیری نگرانی درباره کمبود دام در ماه‌های آینده را بگیرد.

به همین دلیل، اگر شرایط خوراک و تولید دچار شوک نشود، نیمه دوم سال می‌تواند از نظر عرضه وضعیت باثبات‌تری داشته باشد.

دام ارزان‌تر شد، اما گوشت چرا ارزان نشد؟

یکی از مهم‌ترین تناقض‌های بازار پروتئین در ماه‌های اخیر همین مسئله است.

افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه دام سبک، در مرداد اعلام کرده بود قیمت دام زنده نسبت به حوالی عید قربان حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، اما این افت قیمت به همان نسبت در بازار گوشت مصرفی دیده نشده است.

علت را باید در زنجیره میان دامداری و فروشگاه جست‌وجو کرد.

تمام وزن یک دام زنده به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. پس از کشتار، بخش‌هایی مانند پوست، استخوان و آلایش از وزن کم می‌شوند و سپس هزینه‌های کشتارگاه، بسته‌بندی، سردخانه، حمل‌ونقل، قطعه‌بندی و حاشیه شبکه توزیع به قیمت اضافه می‌شود.

در نتیجه قیمت ۶۳۰ یا ۶۳۵ هزار تومانی دام زنده را نمی‌توان مستقیماً با قیمت هر کیلو گوشت در خرده‌فروشی مقایسه کرد.

اما طولانی شدن فاصله میان افت نرخ دام و واکنش محدود قیمت گوشت، همچنان یکی از موضوعاتی است که نیاز به نظارت بر زنجیره توزیع دارد.

هزینه نهاده‌ها؛ خطر پنهان پشت ثبات دام

بازار دام اگرچه آرام است، اما تولیدکنندگان همچنان با هزینه‌های بالا روبه‌رو هستند.

خوراک دام یکی از اصلی‌ترین اجزای هزینه پرواربندی محسوب می‌شود. داده‌های بازار نهاده‌ها در هفته‌های اخیر قیمت‌های بالایی برای اقلامی مانند جو، ذرت، کنجاله سویا و یونجه نشان داده‌اند.

این مسئله برای پایداری قیمت اهمیت زیادی دارد.

اگر دامدار برای نگهداری و پروار دام مجبور باشد خوراک را با قیمت بالاتر تهیه کند، ثبات قیمت فروش در یک نقطه ممکن است به کاهش حاشیه سود تولیدکننده منجر شود.

در کوتاه‌مدت عرضه موجود می‌تواند قیمت را مهار کند، اما در بلندمدت افزایش مداوم هزینه تولید ممکن است رفتار دامداران را تغییر دهد.

بنابراین آرامش فعلی بازار بیش از آنکه به معنای حذف ریسک افزایش قیمت باشد، نشان‌دهنده تعادل موقت میان عرضه مناسب و هزینه‌های بالای تولید است.

واردات گوشت همچنان ابزار تنظیم بازار است

در کنار تولید داخلی، واردات نیز در معادله بازار گوشت نقش دارد.

رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام میزان نیاز سالانه گوشت قرمز کشور را حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن برآورد کرده و گفته است با وجود سطح مناسب دام کشتاری، واردات در نیمه دوم سال می‌تواند به تنظیم بازار و جلوگیری از التهاب قیمتی کمک کند.

در واقع سیاست تنظیم بازار سه ضلع اصلی دارد: تولید داخلی، ذخایر و واردات.

اگر تولید داخلی به اندازه کافی در بازار عرضه شود و واردات نیز در زمان مناسب انجام گیرد، احتمال شکل‌گیری کمبود ناگهانی کمتر خواهد شد.

اما تغییر نرخ ارز یا اختلال در واردات می‌تواند هزینه گوشت وارداتی و نهاده‌های وابسته به خارج را بالا ببرد و معادله را تغییر دهد.

آیا قیمت دام زنده در روزهای آینده تغییر می‌کند؟

با داده‌های فعلی، سناریوی ثبات همچنان وزن بیشتری دارد.

قیمت‌ها چندین روز است در یک محدوده مشخص قرار گرفته‌اند، عرضه دام کشتاری طبق اظهارات فعالان این حوزه مناسب گزارش شده و بازار در آستانه فصل افزایش زایش دام سبک قرار دارد.

در سناریوی پایه، اگر همین شرایط ادامه پیدا کند، گوسفند می‌تواند در حوالی ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله نزدیک ۶۰۷ تا ۶۱۰ هزار تومان نوسان محدودی داشته باشد.

سناریوی صعودی زمانی جدی‌تر می‌شود که هزینه نهاده‌ها، حمل‌ونقل یا سایر عوامل تولید افزایش محسوس پیدا کنند یا سمت عرضه با اختلال مواجه شود.

در مقابل، افزایش عرضه دام و ضعف تقاضای مصرفی می‌تواند قیمت را تحت فشار قرار دهد؛ هرچند شواهد فعلی هنوز برای پیش‌بینی کاهش قطعی نرخ کافی نیست.

بازار دام آرام ماند؛ اما گوشت هنوز گران است

جمع‌بندی بازار ۱۹ شهریور نشان می‌دهد نرخ دام زنده فعلاً به یک محدوده کم‌نوسان رسیده است.

گوسفند در استان‌های بررسی‌شده بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله بین ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود؛ ارقامی که در بسیاری از روزهای اخیر بدون تغییر تکرار شده‌اند.

عرضه مناسب و چشم‌انداز افزایش زایش در پاییز، دو عامل مهم برای حفظ این آرامش هستند.

اما مصرف‌کننده نباید ثبات دام زنده را با ارزانی گوشت یکی بداند. تجربه ماه‌های گذشته نشان داده کاهش یا ثبات قیمت در دامداری الزاماً با همان سرعت به قفسه فروشگاه منتقل نمی‌شود.

بنابراین مهم‌ترین پیام بازار امروز این است: دام زنده فعلاً گران‌تر نشده، اما بازار گوشت هنوز برای تبدیل این ثبات به کاهش محسوس هزینه خانوار راهی طولانی در پیش دارد.