شوک قیمتی سایپا در تیر ۱۴۰۵؛ قیمت پایه شاهین از ۱.۵ میلیارد تومان عبور کرد + جدول ۱۴ محصول

جدول رسمی سایپا بر مبنای ریال منتشر شده است. در جدول زیر ارقام پس از تبدیل به تومان و گردکردن مبالغ اعشاری نمایش داده می‌شوند؛ بنابراین ممکن است اختلافی کمتر از یک تومان با تبدیل ریالی اطلاعیه وجود داشته باشد.

فاصله قیمت پایه ارزان‌ترین و گران‌ترین محصول این فهرست بیش از ۷۴۶ میلیون تومان است. چهار مدل نخست جدول هنوز قیمت پایه‌ای کمتر از یک میلیارد تومان دارند، اما همه نسخه‌های شاهین و اطلس اتوماتیک وارد محدوده بالاتر از یک میلیارد تومان شده‌اند.

این قیمت‌ها مبلغ نهایی فاکتور نیستند

مهم‌ترین نکته اطلاعیه سایپا آن است که مبالغ اعلام‌شده، قیمت فروش پایه یا خالص سهم کارخانه هستند. مالیات بر ارزش افزوده، بیمه شخص ثالث، عوارض شماره‌گذاری، هزینه نصب پلاک و سایر مبالغ قانونی در جدول لحاظ نشده‌اند و براساس اسناد پرداختی به قیمت خودرو اضافه می‌شوند.

بنابراین خریداری که برای مثال شاهین اتومات پلاس را با قیمت پایه حدود یک میلیارد و ۵۸۱ میلیون تومان در جدول می‌بیند، نباید این مبلغ را معادل قیمت نهایی دعوت‌نامه یا فاکتور تحویل بداند. قیمت قطعی مصرف‌کننده پس از اضافه‌شدن هزینه‌های جانبی بالاتر خواهد بود.

در برخی فهرست‌های بازار، قیمت‌هایی با عنوان «قیمت کارخانه» منتشر می‌شوند که هزینه‌های قانونی را نیز دربر می‌گیرند. مقایسه چنین اعدادی با جدول جدید سایپا می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا یکی قیمت نهایی مصرف‌کننده و دیگری صرفاً سهم پایه کارخانه است. فهرست‌های پیشین قیمت نهایی سایپا نیز مالیات، عوارض، بیمه و شماره‌گذاری را در عدد نهایی لحاظ می‌کردند.

تکلیف خریداران قبلی سایپا چه می‌شود؟

سایپا در اطلاعیه خود تأکید کرده است نرخ‌های جدید شامل تعهدات فروش قبلی نمی‌شود که وجه آنها به‌طور کامل دریافت شده است. به‌عبارت دیگر، اگر مشتری در طرح قبلی کل مبلغ خودرو را براساس قرارداد پرداخت کرده باشد، شرکت نمی‌تواند صرفاً با استناد به این جدول افزایش قیمت جدید را برای آن تعهد اعمال کند.

اما وضعیت قراردادهایی که هنوز تکمیل وجه نشده‌اند، به مفاد بخشنامه فروش و نوع قرارداد بستگی دارد. در طرح‌های پیش‌فروش با قیمت غیرقطعی، معمولاً قیمت زمان تحویل یا دعوت‌نامه ملاک قرار می‌گیرد؛ درحالی‌که در فروش فوق‌العاده با قیمت قطعی، شرایط متفاوت است.

بنابراین خریداران باید به سه مورد توجه کنند:

• آیا در قرارداد عبارت «قیمت قطعی» درج شده است؟

• آیا تمام وجه خودرو پیش از ابلاغ نرخ جدید پرداخت شده؟

• زمان صدور دعوت‌نامه و تکمیل وجه چه تاریخی است؟

اطلاعیه سایپا فقط مشتریانی را به‌طور صریح از افزایش جدید مستثنا می‌کند که وجه تعهد قبلی آنها کامل دریافت شده باشد. درباره سایر قراردادها باید متن بخشنامه و دعوت‌نامه بررسی شود.

افزایش قیمت سایپا چقدر درآمد ایجاد می‌کند؟

سایپا در بخش مالی اطلاعیه خود اعلام کرده است در صورت تحقق کامل برنامه تولید سال ۱۴۰۵ و با احتساب تعهدات قبلی و تعدیلات درآمدی، افزایش نرخ‌های جدید می‌تواند حدود ۱۹۱ هزار و ۱۱۷ میلیارد ریال به درآمد عملیاتی شرکت اضافه کند.

این رقم پس از تبدیل واحد برابر با حدود ۱۹ هزار و ۱۱۲ میلیارد تومان یا نزدیک به ۱۹.۱ هزار میلیارد تومان است. این عدد سود خالص سایپا نیست؛ بلکه برآورد افزایش درآمد عملیاتی ناشی از اصلاح قیمت محصولات است.

میان افزایش درآمد و افزایش سود تفاوت وجود دارد. بخشی از درآمد تازه باید هزینه‌های تولید، مواد اولیه، قطعات، حقوق، انرژی، حمل‌ونقل، هزینه مالی و تعهدات شرکت را پوشش دهد. همچنین خود سایپا تحقق این رقم را مشروط به اجرای کامل برنامه تولید و اعمال آثار تعهدات قبلی دانسته است.

درنتیجه، عبارت «سایپا ۱۹ هزار میلیارد تومان سود می‌کند» تعبیر دقیقی از اطلاعیه نیست. عبارت درست‌تر این است که شرکت افزایش درآمد عملیاتی سالانه خود را در صورت تحقق مفروضات، حدود ۱۹.۱ هزار میلیارد تومان برآورد کرده است.

کدام محصولات بیشترین قیمت پایه را دارند؟

خانواده شاهین بالاترین بخش جدول جدید را در اختیار دارد. قیمت پایه شاهین GL حدود یک میلیارد و ۱۹۵ میلیون تومان و شاهین G حدود یک میلیارد و ۲۲۵ میلیون تومان تعیین شده است. نسخه‌های اتوماتیک CVT نیز به محدوده یک میلیارد و ۳۰۸ تا یک میلیارد و ۳۴۲ میلیون تومان رسیده‌اند.

دو مدل شاهین پلاس گران‌ترین خودروهای این فهرست هستند:

اطلس اتوماتیک نیز با قیمت پایه حدود یک میلیارد و ۲۱۶ میلیون تومان، از اطلس‌های دنده‌ای فاصله قابل‌توجهی گرفته است. نسخه‌های دنده‌ای اطلس میان حدود ۸۵۴ تا ۹۲۴ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده‌اند.

در خانواده خودروهای اقتصادی‌تر، کوییک S با حدود ۸۳۴.۶ میلیون تومان کمترین قیمت پایه را دارد. پس از آن ساینا S با حدود ۸۴۳.۵ میلیون تومان و اطلس S با حدود ۸۵۳.۸ میلیون تومان قرار گرفته‌اند.

قیمت‌های جدید چه اثری بر بازار آزاد دارد؟

افزایش نرخ کارخانه معمولاً فاصله قیمت کارخانه و بازار را کاهش می‌دهد، اما لزوماً باعث ارزان‌شدن سریع بازار آزاد نمی‌شود. قیمت بازار علاوه بر نرخ کارخانه از میزان عرضه، زمان تحویل، محدودیت ثبت‌نام، تورم انتظاری، نرخ ارز و تقاضای سرمایه‌ای تأثیر می‌پذیرد.

در روز ۲۵ تیر ۱۴۰۵، کوییک GX-L در بازار آزاد حدود یک میلیارد و ۲۴۰ میلیون تومان، اطلس G حدود یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان، شاهین اتوماتیک حدود دو میلیارد و ۲۴۰ میلیون تومان و شاهین پلاس حدود دو میلیارد و ۶۶۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده بودند. این ارقام نرخ‌های اعلامی بازار هستند و ممکن است با قیمت قطعی معامله تفاوت داشته باشند.

مقایسه مستقیم این نرخ‌ها با جدول جدید نیز باید با احتیاط انجام شود؛ زیرا قیمت‌های سایپا پایه و بدون هزینه‌های قانونی هستند، درحالی‌که خودروهای بازار آزاد سندشده و آماده انتقال‌اند. بااین‌حال، حتی پس از درنظرگرفتن هزینه‌های جانبی، در بسیاری از مدل‌ها فاصله قابل‌توجهی میان کارخانه و بازار باقی می‌ماند.

اگر عرضه خودرو افزایش پیدا کند، بالا رفتن قیمت کارخانه می‌تواند بخشی از تقاضای واسطه‌ای را کاهش دهد. اما اگر عرضه محدود بماند یا ثبت‌نام فقط برای تعداد محدودی از متقاضیان ممکن باشد، احتمال دارد بازار آزاد واکنش کاهشی شدیدی نشان ندهد.

چرا سایپا قیمت‌ها را افزایش داد؟

در هفته‌های پیش از انتشار نرخ‌های جدید، مدیران سایپا از افزایش بهای تمام‌شده تولید و ارسال درخواست اصلاح قیمت به نهادهای مسئول خبر داده بودند. مدیرعامل شرکت گفته بود هزینه تولید محصولات حدود ۳۵ درصد افزایش یافته و نتیجه بررسی قیمت‌ها پس از اخذ مجوز اعلام می‌شود.

افزایش قیمت مواد اولیه، قطعات، دستمزد، انرژی، حمل‌ونقل و هزینه‌های مالی از عواملی هستند که بر بهای تمام‌شده خودروسازان اثر می‌گذارند. بااین‌حال، اعلام نرخ بالاتر به‌تنهایی مشکل نقدینگی و زیان انباشته صنعت خودرو را حل نمی‌کند؛ زیرا کیفیت تولید، تیراژ، بهره‌وری و حجم تعهدات نیز در وضعیت مالی شرکت نقش دارند.

اطلاعیه سایپا نشان می‌دهد هیئت‌مدیره پس از دریافت مجوزهای قانونی و براساس صورت‌جلسه فوق‌العاده ۲۵ تیر، نرخ‌های جدید را تصویب کرده است.

آیا قیمت نهایی این ۱۴ خودرو مشخص شده است؟

خیر؛ جدولی که در اطلاعیه بازار سرمایه منتشر شده، نرخ پایه است و قیمت نهایی مصرف‌کننده باید در بخشنامه‌های فروش یا دعوت‌نامه‌های تکمیل وجه مشخص شود.

برای محاسبه مبلغ پرداختی، هزینه‌های زیر به قیمت پایه اضافه خواهند شد:

به همین دلیل، تیترهایی مانند «قیمت نهایی شاهین یک میلیارد و ۵۸۰ میلیون تومان شد» دقیق نیستند. این مبلغ فقط سهم پایه کارخانه برای شاهین اتومات پلاس است و قیمت نهایی از آن بیشتر خواهد بود.

خریداران قبل از ثبت‌نام چه مواردی را بررسی کنند؟

متقاضیان خرید محصولات سایپا باید پیش از واریز وجه، بخشنامه همان طرح فروش را مطالعه کنند. نرخ اعلامی کدال جایگزین شرایط قرارداد فروش نیست و ممکن است مبلغ دعوت‌نامه با توجه به هزینه‌های قانونی متفاوت باشد.

همچنین باید مشخص شود خودرو با قیمت قطعی عرضه می‌شود یا قیمت زمان تحویل ملاک است. مدت تحویل، جریمه تأخیر، امکان صلح، رنگ قابل عرضه و شرایط انصراف نیز باید در متن قرارداد بررسی شود.

پرداخت وجه صرفاً باید از طریق سامانه‌های رسمی فروش سایپا انجام شود. اعلام نرخ‌های جدید معمولاً زمینه فعالیت صفحات جعلی و واسطه‌هایی را فراهم می‌کند که با وعده ثبت‌نام تضمینی یا حواله ارزان از متقاضیان پول دریافت می‌کنند.

جمع‌بندی؛ ۱۴ قیمت جدید، اما هنوز نه قیمت نهایی

سایپا در ۲۵ تیر ۱۴۰۵ قیمت پایه ۱۴ محصول خانواده‌های کوییک، ساینا، اطلس و شاهین را افزایش داد. دامنه قیمت‌های جدید از حدود ۸۳۴.۶ میلیون تومان برای کوییک S آغاز می‌شود و به حدود یک میلیارد و ۵۸۱ میلیون تومان برای شاهین اتومات پلاس می‌رسد.

تمام این ارقام خالص سهم کارخانه‌اند و هزینه‌هایی مانند مالیات، بیمه و شماره‌گذاری بعداً به آنها اضافه می‌شوند. تعهدات قبلی که وجه آنها به‌طور کامل دریافت شده نیز مشمول نرخ‌های تازه نیستند.

سایپا انتظار دارد این اصلاح قیمت، در صورت تحقق کامل برنامه تولید، حدود ۱۹۱ هزار میلیارد ریال یا ۱۹.۱ هزار میلیارد تومان به درآمد عملیاتی سال ۱۴۰۵ اضافه کند. این عدد درآمد است، نه سود قطعی شرکت.

اثر نهایی تصمیم بر بازار خودرو به میزان عرضه و بخشنامه‌های فروش آینده بستگی دارد. افزایش قیمت کارخانه می‌تواند شکاف کارخانه و بازار را کمتر کند؛ اما تا زمانی که عرضه محدود و تقاضا بالا باشد، تضمینی برای کاهش محسوس قیمت بازار آزاد وجود ندارد.