رکورد تاریخی لیونل مسی با ۳۳ تأثیرگذاری در جام جهانی؛ یک اصلاح مهم درباره رونالدو
انگلیس در دقیقه ۵۵ با گل آنتونی گوردون پیش افتاد و تا دقایق پایانی در آستانه صعود به نخستین فینال جام جهانی خود از سال ۱۹۶۶ قرار داشت. تیم توماس توخل پس از گل، عقب نشست و تلاش کرد با فشرده کردن خطوط و کاهش فضاهای میانی از برتری خود محافظت کند؛ تصمیمی که در برابر فشار پیوسته آرژانتین نتیجه نداد.
مسی در دقیقه ۸۵ انزو فرناندز را در فضای مناسب پشت محوطه جریمه صاحب توپ کرد و هافبک آرژانتین با ضربهای دقیق گل تساوی را به ثمر رساند. در دقیقه دوم وقتهای تلفشده نیز مسی از جناح راست ارسال حسابشدهای انجام داد تا لائوتارو مارتینز با ضربه سر گل پیروزی و صعود آرژانتین را ثبت کند. رویترز هر دو گل آرژانتین را با پاس مسی ثبت کرده و فیفا نیز نقش مستقیم او در بازگشت قهرمان جهان را تأیید کرده است.
این پیروزی آرژانتین را برای دومین دوره متوالی به فینال جام جهانی رساند؛ جایی که شاگردان لیونل اسکالونی باید برابر اسپانیا قرار بگیرند. آرژانتین در صورت پیروزی، نخستین تیم پس از برزیلِ ۱۹۶۲ خواهد بود که از قهرمانی خود در جام جهانی دفاع میکند.
مسی چگونه به عدد ۳۳ رسید؟
مفهوم «تأثیرگذاری روی گل» یا Goal Contribution از مجموع گلها و پاس گلهای ثبتشده برای یک بازیکن به دست میآید. مسی اکنون در ۳۳ مسابقه جام جهانی، ۲۱ گل زده و ۱۲ پاس گل داده است؛ یعنی بهطور میانگین در هر بازی یک مشارکت مستقیم در گل داشته است. این آمار او را با فاصله در صدر فهرست تاریخی جام جهانی قرار میدهد.
پیش از شروع جام جهانی ۲۰۲۶، مسی ۱۳ گل و هشت پاس گل داشت و با مجموع ۲۱ تأثیرگذاری در کنار پله در صدر این جدول قرار گرفته بود. او در مسابقات ۲۰۲۶ تاکنون هشت گل و چهار پاس گل دیگر ثبت کرده و مجموع خود را به ۳۳ رسانده است. به این ترتیب، مسی تنها در یک دوره جام جهانی ۱۲ بار مستقیماً روی گلهای آرژانتین اثر گذاشته است.
دو پاس گل برابر انگلیس همچنین مجموع پاس گلهای مسی در جام جهانی را به ۱۲ رساند. بخش مهمی از این پاسها در مراحل حذفی ثبت شدهاند؛ آماری که نشان میدهد نقش او در مسابقات سرنوشتساز فقط به گلزنی یا ضربات پنالتی محدود نبوده است.
امباپه با ۲۵ تأثیرگذاری در تعقیب مسی
کیلیان امباپه پس از سه دوره حضور در جام جهانی، ۲۰ گل و پنج پاس گل دارد؛ در نتیجه مجموع تأثیرگذاری او به عدد ۲۵ رسیده است. مهاجم فرانسه با وجود حذف تیمش در نیمهنهایی، هنوز دیدار ردهبندی برابر انگلیس را پیش رو دارد و میتواند این آمار را افزایش دهد.
امباپه در جام جهانی ۲۰۲۶ هشت گل و سه پاس گل ثبت کرده و از نظر تعداد گل با مسی برابر است. تفاوت اصلی آن دو در رقابت کفش طلا، تعداد پاس گلهاست؛ مسی با چهار پاس گل در این دوره فعلاً برتری دارد. فینالیست شدن آرژانتین نیز به کاپیتان این تیم یک فرصت دیگر برای افزایش آمار میدهد.
فاصله هشتتایی میان مسی و امباپه با توجه به سن ۲۷ ساله ستاره فرانسه، دستنیافتنی به نظر نمیرسد. امباپه در صورت حضور در جامهای جهانی ۲۰۳۰ و ۲۰۳۴ فرصت خواهد داشت رکورد مسی را تهدید کند؛ البته تعداد بازیهای بیشتر در ساختار ۴۸ تیمی جام جهانی نیز میتواند به بازیکنان نسل جدید برای رسیدن به آمارهای بالاتر کمک کند.
اصلاح رتبه سوم؛ پله بالاتر از رونالدو قرار دارد
در آمار ارائهشده، رونالدو نازاریو با ۱۹ گل و پاس گل در رتبه سوم قرار داده شده بود؛ اما براساس جدول مورد استفاده فیفا و آمارهای تاریخی رایج، پله با ۱۲ گل و ۹ پاس گل و مجموع ۲۱ تأثیرگذاری رتبه سوم را در اختیار دارد. فیفا پیش از جام جهانی ۲۰۲۶، پله و مسی را با ۲۱ مشارکت مستقیم در گل، رکوردداران مشترک این شاخص معرفی کرده بود.
بنابراین جدول صحیح پس از نیمهنهایی جام جهانی ۲۰۲۶ چنین است:
| رتبه | بازیکن | گل | پاس گل | مجموع تأثیرگذاری |
|---|---|---|---|---|
| ۱ | لیونل مسی | ۲۱ | ۱۲ | ۳۳ |
| ۲ | کیلیان امباپه | ۲۰ | ۵ | ۲۵ |
| ۳ | پله | ۱۲ | ۹ | ۲۱ |
| ۴ مشترک | رونالدو نازاریو | ۱۵ | ۴ | ۱۹ |
| ۴ مشترک | میروسلاو کلوزه | ۱۶ | ۳ | ۱۹ |
رونالدو، ستاره مشهور برزیل که در ایران با لقب «رونالدوی مریخی» شناخته میشود، ۱۵ گل و چهار پاس گل در ۱۹ مسابقه جام جهانی داشت. کلوزه نیز با ۱۶ گل و سه پاس گل به مجموع ۱۹ رسید. در نتیجه رونالدو نهتنها پشت پله، بلکه از نظر مجموع گل و پاس گل همرده کلوزه است.
البته آمار پاس گل در دورههای قدیمی ممکن است بسته به تعریف ارائهدهندگان داده تفاوتهایی جزئی داشته باشد. بعضی منابع تنها آخرین پاس پیش از گل را محاسبه میکنند و برخی در مواردی مانند ریباند، گرفتن پنالتی یا تغییر مسیر توپ روش متفاوتی دارند. جدول بالا بر پایه آمار رایج مورد استناد فیفا و منابع آماری مسابقات تنظیم شده است.
چرا دو پاس گل برابر انگلیس اهمیت ویژهای داشت؟
مسی برای بخش بزرگی از مسابقه تحت فشار خط میانی و دفاع انگلیس قرار داشت. انگلیسیها تلاش کردند مسیر دریافت توپ او در مرکز زمین را ببندند و کاپیتان آرژانتین را از محوطه جریمه دور نگه دارند. تغییر محل فعالیت مسی به سمت راست زمین در دقایق پایانی، معادله را تغییر داد و به او اجازه داد با پاس و ارسال، دفاع فشرده انگلیس را باز کند.
پاس نخست، نمونهای از دید بازی و تشخیص فضای خالی بود. مسی بهجای تلاش برای عبور از چند مدافع، فرناندز را در پشت محوطه پیدا کرد. پاس دوم نیز نمایشی از دقت ارسال با پای چپ و توانایی او برای ساختن موقعیت از زاویهای بود که انگلیس تصور میکرد خطر کمتری دارد.
این عملکرد نشان داد تأثیر مسی در ۳۹ سالگی بیش از آنکه بر دوندگی یا سرعت متکی باشد، به هوش فضایی، کیفیت تصمیمگیری و توانایی اجرای پاس در لحظه تعیینکننده وابسته است. او ممکن است نسبت به دوران جوانی کمتر در جریان بازی حرکت کند، اما همچنان میتواند در چند ثانیه نتیجه یک نیمهنهایی جام جهانی را تغییر دهد.
آخرین مأموریت؛ فینال مقابل اسپانیا
مسی اکنون در ششمین جام جهانی خود به دومین فینال متوالی رسیده است. او پس از پیروزی برابر انگلیس گفت از مسیر مسابقات لذت میبرد و فعلاً به بازنشستگی فکر نمیکند. کاپیتان آرژانتین همچنین اسپانیا را تیمی با فلسفه فوتبالی مشخص توصیف کرد و فینال را مسابقهای ویژه و نزدیک دانست.
دیدار برابر اسپانیا میتواند آمار تاریخی مسی را باز هم افزایش دهد. او علاوه بر رقابت برای دومین قهرمانی پیاپی، شانس کسب کفش طلای جام جهانی ۲۰۲۶ را دارد. یک گل یا پاس گل دیگر، رکورد ۳۳ مشارکت مستقیم او را بالاتر خواهد برد و فاصلهاش با امباپه را افزایش میدهد.
آنچه پیش از فینال قطعی است، تغییر جایگاه تاریخی مسی در جام جهانی است. او اکنون هم بهترین گلزن تاریخ مسابقات با ۲۱ گل و هم صدرنشین جدول ترکیبی گل و پاس گل با عدد ۳۳ محسوب میشود. دو پاس گل مقابل انگلیس نیز یادآور شد که میراث او تنها با تعداد گلها سنجیده نمیشود؛ مسی در مهمترین لحظات، هم گلزن بوده و هم سازنده گل.