چرا تورم آرام‌تر آمریکا طلا را نجات نداد؟ نفت و نرخ بهره معادله اونس را تغییر دادند

برای تحلیل درست بازار باید میان تغییر روزانه و عملکرد هفتگی تفاوت گذاشت. طلای نقدی در معاملات روز جمعه حدود یک درصد افزایش یافت و به ۴۰۱۱ دلار و ۲۹ سنت در هر اونس رسید. قرارداد آتی طلا در آمریکا نیز با رشد ۰.۷ درصدی در سطح ۴۰۱۸ دلار و ۸۰ سنت بسته شد. با وجود این بازگشت روزانه، قیمت طلا در کل هفته حدود ۲.۶ درصد کاهش یافت.

بنابراین عبارت «طلا همچنان در مسیر کاهش قیمت حرکت می‌کند» تنها زمانی دقیق است که به روند هفتگی یا فشار غالب بازار اشاره داشته باشد. در آخرین جلسه معاملاتی هفته، اونس صعود کرد؛ اما این افزایش برای جبران ریزش شدید روزهای قبل کافی نبود.

طلا روز سه‌شنبه پس از انتشار تورم کمتر از انتظار آمریکا بیش از دو درصد افزایش یافته و تا محدوده ۴۰۶۴ دلار پیش رفته بود. بااین‌حال، در روز پنجشنبه با افزایش نفت، بازده اوراق و انتظارات مربوط به نرخ بهره، حدود دو درصد سقوط کرد و تا محدوده ۳۹۸۵ دلار پایین آمد.

آمار تورم آمریکا چه پیامی داشت؟

شاخص قیمت مصرف‌کننده آمریکا در ماه ژوئن ۰.۴ درصد نسبت به ماه قبل کاهش یافت؛ بزرگ‌ترین افت ماهانه آن از آوریل ۲۰۲۰. تورم سالانه مصرف‌کننده نیز ۳.۵ درصد اعلام شد. شاخص هسته، یعنی تورم بدون احتساب مواد غذایی و انرژی، در مقیاس ماهانه تغییری نکرد و در مقایسه با سال قبل ۲.۶ درصد افزایش داشت.

شاخص قیمت تولیدکننده نیز در ژوئن ۰.۳ درصد کاهش یافت. بااین‌حال، قیمت‌های تولیدکننده در مقایسه با سال قبل همچنان ۵.۵ درصد بالاتر بودند. این ترکیب نشان می‌دهد فشار تورمی ماهانه کاهش یافته، اما تورم سالانه هنوز کاملاً مهار نشده است.

بازار در واکنش اولیه چنین برداشت کرد که تورم آرام‌تر می‌تواند نیاز فدرال‌رزرو به افزایش سریع نرخ بهره را کاهش دهد. همین مسئله بازده اوراق دوساله و ده‌ساله آمریکا را پایین آورد، دلار را تضعیف کرد و به افزایش قیمت طلا کمک کرد. بازده اوراق دوساله پس از انتشار آمار تورم بیش از شش واحد پایه کاهش یافت.

اما این واکنش کوتاه‌مدت بود؛ زیرا داده‌های تورمی ژوئن، جهش تازه قیمت نفت در ماه ژوئیه را منعکس نمی‌کنند.

نفت چگونه اثر کاهش تورم را خنثی کرد؟

تشدید دوباره درگیری‌های آمریکا و ایران، جریان حمل‌ونقل انرژی در تنگه هرمز را محدود کرد. بر اساس داده‌های کشتیرانی، تنها سه کشتی حامل کالا روز پنجشنبه از این آبراه عبور کردند که پایین‌ترین تعداد روزانه از ماه مه بود. برای دومین روز متوالی نیز هیچ نفتکش بسیار بزرگ یا کشتی حامل گاز طبیعی مایع از تنگه عبور نکرد.

ایالات متحده محاصره دریایی علیه کشتی‌رانی مرتبط با ایران را دوباره برقرار کرده و هم‌زمان ایران درباره توقف صادرات نفت و گاز از مسیر هرمز در صورت ادامه حملات هشدار داده است. این شرایط خطر اختلال گسترده‌تر در عرضه انرژی را افزایش داده است؛ هرچند عبارت دقیق‌تر «محدود شدن تردد در هرمز و محاصره دریایی کشتی‌رانی مرتبط با ایران» است، نه محاصره کامل تمام بنادر ایران.

قیمت نفت برنت روز جمعه نزدیک پنج درصد افزایش یافت و به بیش از ۸۸ دلار در هر بشکه رسید. نفت آمریکا نیز تا محدوده ۸۲ دلار و ۷۵ سنت بالا رفت. هر دو شاخص نفتی در مجموع هفته حدود ۱۶ درصد رشد کردند.

این افزایش برای بازار طلا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا رشد نفت می‌تواند هزینه سوخت، حمل‌ونقل، برق و تولید کالا را بالا ببرد و در ماه‌های آینده بار دیگر تورم مصرف‌کننده و تولیدکننده را افزایش دهد. در چنین شرایطی، معامله‌گران نمی‌توانند صرفاً بر کاهش تورم ثبت‌شده در ماه ژوئن تکیه کنند.

چرا نفت گران برای طلا همیشه خبر خوبی نیست؟

طلا معمولاً به‌عنوان پوشش تورمی و پناهگاه امن شناخته می‌شود؛ بنابراین انتظار می‌رود جنگ و افزایش قیمت انرژی از آن حمایت کنند. بااین‌حال، واکنش طلا به تورم به منشأ آن و پاسخ بانک مرکزی بستگی دارد.

اگر افزایش نفت باعث شود فدرال‌رزرو نرخ بهره را برای مدت بیشتری بالا نگه دارد، بازده دارایی‌هایی مانند اوراق خزانه‌داری افزایش می‌یابد. طلا سود یا بهره دوره‌ای پرداخت نمی‌کند؛ ازاین‌رو، با جذاب‌تر شدن اوراق، هزینه فرصت نگهداری شمش بالا می‌رود.

هم‌زمان افزایش نرخ‌های بهره می‌تواند دلار را تقویت کند. از آنجا که طلا در بازارهای جهانی با دلار قیمت‌گذاری می‌شود، تقویت ارز آمریکا خرید آن را برای دارندگان یورو، ین و سایر ارزها گران‌تر می‌کند و بخشی از تقاضا را کاهش می‌دهد. دلار در جریان هفته برای دومین جلسه متوالی تقویت شد و بر قیمت طلا فشار وارد کرد.

به این ترتیب، دو اثر متضاد شکل می‌گیرد: جنگ تقاضای پناهگاه امن را افزایش می‌دهد، اما نفت گران، تورم و نرخ بهره بالاتر را به بازار تحمیل می‌کند. در هفته گذشته، اثر نرخ بهره و دلار بر تقاضای امن غلبه کرد.

بازده اوراق واقعاً همچنان در حال افزایش است؟

در این بخش نیز باید زمان معاملات مشخص شود. روز پنجشنبه، هم‌زمان با تشدید نگرانی‌های تورمی، بازده اوراق خزانه‌داری بالا رفت و دلار تقویت شد؛ حرکتی که به سقوط حدود دو درصدی طلا کمک کرد.

اما در معاملات روز جمعه، با افزایش تقاضا برای دارایی‌های دفاعی و افت بازارهای سهام، قیمت اوراق خزانه‌داری بالا رفت و در نتیجه بازده آنها کاهش یافت. طلا نیز در همان روز توانست بخشی از کاهش قبلی را جبران کند. بنابراین نمی‌توان گفت بازده اوراق در تمام روز جمعه بدون وقفه صعودی بوده است.

تصویر هفتگی همچنان برای طلا دشوار است: بازده اوراق در سطوح نسبتاً بالا باقی مانده، دلار تقویت شده و بازار احتمال افزایش دوباره نرخ بهره در ماه‌های آینده را کنار نگذاشته است.

فدرال‌رزرو چه تصمیمی خواهد گرفت؟

چند مقام فدرال‌رزرو در روزهای اخیر نسبت به ماندگاری تورم هشدار داده‌اند. لوری لوگان، رئیس فدرال‌رزرو دالاس، از افزایش محدود نرخ بهره حمایت کرده و فیلیپ جفرسون، معاون رئیس فدرال‌رزرو، گفته است اگر تورم به‌زودی بهبود پیدا نکند، افزایش نرخ می‌تواند ضروری شود. بت همک، رئیس فدرال‌رزرو کلیولند، نیز نگرانی خود را از تورم و فشار هزینه‌ها بیان کرده است.

بازار همچنان انتظار دارد فدرال‌رزرو در نشست ماه ژوئیه نرخ بهره را ثابت نگه دارد، اما احتمال افزایش نرخ تا نشست سپتامبر حدود ۶۵ درصد برآورد شده است. این احتمال در گزارش‌های ساعات قبل بین ۵۳ تا ۵۸ درصد قرار داشت و با تغییر قیمت نفت و اظهارات سیاست‌گذاران افزایش یافت.

مهم‌ترین پرسش برای معامله‌گران این است که آیا کاهش تورم ژوئن یک روند پایدار را نشان می‌دهد یا جهش نفت دوباره شاخص‌های تورمی را در تابستان بالا خواهد برد. پاسخ این پرسش می‌تواند جهت بعدی طلا را تعیین کند.

چه عواملی می‌توانند طلا را دوباره صعودی کنند؟

نخستین عامل، کاهش پایدار قیمت نفت و بازگشایی عادی مسیرهای انرژی است. چنین تحولی نگرانی‌های تورمی را کاهش می‌دهد و احتمال افزایش نرخ بهره را پایین می‌آورد.

عامل دوم، ادامه کاهش تورم هسته و شاخص هزینه‌های مصرف شخصی است. فدرال‌رزرو بیش از واکنش به یک گزارش ماهانه، به دنبال مجموعه‌ای از شواهد پایدار درباره بازگشت تورم به هدف دو درصدی است.

سومین عامل، کاهش بازده واقعی اوراق و تضعیف دلار خواهد بود. تا زمانی که سرمایه‌گذاران بتوانند از اوراق کوتاه‌مدت آمریکا بازده قابل‌توجهی دریافت کنند، طلا برای جذب سرمایه تازه با مانع روبه‌رو خواهد بود.

در مقابل، تشدید جنگ ممکن است دو نتیجه متفاوت ایجاد کند. اختلال محدود که فقط نفت را گران کند، احتمالاً به زیان طلاست؛ اما تبدیل بحران به یک شوک مالی گسترده می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را آن‌قدر بالا ببرد که اثر نرخ بهره را موقتاً کنار بزند.

جمع‌بندی

تورم ملایم‌تر آمریکا در ابتدا از طلا حمایت کرد، اما بازار خیلی زود نگاه خود را از داده‌های گذشته به ریسک‌های آینده منتقل کرد. جهش حدود ۱۶ درصدی نفت، محدود شدن تردد در تنگه هرمز و افزایش احتمال بالا ماندن نرخ بهره، اثر مثبت کاهش CPI و PPI را خنثی کردند.

طلا روز جمعه به بالای ۴۰۱۱ دلار برگشت، اما در مجموع هفته حدود ۲.۶ درصد کاهش یافت. بنابراین وضعیت بازار را می‌توان یک «بازگشت روزانه در دل روند نزولی هفتگی» توصیف کرد. مسیر بعدی اونس بیش از هر چیز به قیمت نفت، داده‌های تورمی آینده، رفتار دلار و پیام‌های فدرال‌رزرو وابسته خواهد بود.