اشکهای وینچیچ پس از انتخاب برای فینال؛ داور شکست تاریخی آرژانتین دوباره برگشت
پیرلوئیجی کولینا، رئیس کمیته داوران فیفا، در جمع داوران باقیمانده مسابقات اعلام کرد که وینچیچ مسئول قضاوت بازی نهایی خواهد بود. تصاویر منتشرشده از این مراسم نشان میدهد داور اسلوونیایی بلافاصله دستهایش را روی صورت میگذارد، یکی از همکارانش را در آغوش میگیرد و در حالی که دیگر داوران او را تشویق میکنند، اشک میریزد.
وینچیچ پس از اعلام این خبر گفت ابتدا شوکه شده، سپس احساس خوشحالی کرده و از شدت هیجان بدنش میلرزیده است. او قضاوت فینال جام جهانی را افتخاری باورنکردنی و رؤیای هر داوری توصیف کرد و بخش مهمی از موفقیت خود را نتیجه همکاری طولانیمدت با کمکداورانش دانست.
با این انتخاب، وینچیچ نخستین داور اهل اسلوونی خواهد بود که فینال جام جهانی مردان را سوت میزند. فیفا همچنین اعلام کرده است او بیستوسومین داور تاریخ خواهد بود که مسئولیت قضاوت مهمترین مسابقه فوتبال ملی جهان را بر عهده میگیرد.
بازگشت داور شب تلخ آرژانتین
تنها تجربه قبلی وینچیچ در قضاوت یک مسابقه تیم ملی آرژانتین، به دیدار افتتاحیه این تیم در جام جهانی ۲۰۲۲ مقابل عربستان بازمیگردد. آرژانتین در آن مسابقه با پنالتی دقیقه دهم لیونل مسی پیش افتاد، اما صالح الشهری و سالم الدوسری در نیمه دوم گل زدند و عربستان یکی از بزرگترین شگفتیهای تاریخ جام جهانی را با پیروزی ۲ بر یک رقم زد.
پنالتی آرژانتین پس از بازبینی ویدئویی صحنه برخورد با لئاندرو پارادس اعلام شد. در ادامه نیمه نخست نیز سه گل دیگر آرژانتین به دلیل آفساید پذیرفته نشد؛ یک گل متعلق به مسی و دو گل متعلق به لائوتارو مارتینز بود. این تیم باوجود برتری محسوس در نیمه نخست، در شروع نیمه دوم طی چند دقیقه کنترل مسابقه را از دست داد.
شکست مقابل عربستان به روند ۳۶ مسابقه بدون باخت آرژانتین پایان داد؛ تیمی که تنها یک بازی تا برابر کردن رکورد ۳۷ مسابقه بدون شکست ایتالیا فاصله داشت. شرکت آماری نیلسن گریسنوت در آن زمان این نتیجه را، براساس اختلاف قدرت دو تیم و احتمال پیش از مسابقه، بزرگترین شگفتی تاریخ جام جهانی ارزیابی کرد.
البته آن شکست سرنوشت نهایی آرژانتین را تعیین نکرد. شاگردان لیونل اسکالونی در ادامه جام ۲۰۲۲ دیگر شکست نخوردند و در نهایت با پیروزی مقابل فرانسه در فینال قهرمان جهان شدند. بنابراین حضور دوباره وینچیچ برای هواداران آرژانتین بیشتر یک یادآوری تاریخی است و نه نشانهای درباره نتیجه فینال پیش رو.
سابقه کاملاً متفاوت اسپانیا با وینچیچ
اسپانیا پیش از فینال پنج بار با قضاوت وینچیچ به میدان رفته و در هیچیک از این مسابقات شکست نخورده است. حاصل این پنج بازی سه پیروزی و دو تساوی بوده؛ آماری که طبیعتاً در رسانههای اسپانیایی بهعنوان سابقهای امیدوارکننده بازتاب یافته است.
دو مسابقه مهم این فهرست در یورو ۲۰۲۴ برگزار شدند. وینچیچ ابتدا دیدار مرحله گروهی اسپانیا و ایتالیا را قضاوت کرد که با پیروزی یک بر صفر لاروخا به پایان رسید. او سپس مسئول قضاوت نیمهنهایی اسپانیا و فرانسه بود؛ مسابقهای که اسپانیا با نتیجه ۲ بر یک پیروز شد و به دیدار نهایی راه یافت.
از دیگر دیدارهای اسپانیا با قضاوت او میتوان به پیروزی مقابل ایتالیا در نیمهنهایی لیگ ملتهای ۲۰۲۳، تساوی بدون گل مقابل سوئد در یورو ۲۰۲۰ و تساوی دوستانه مقابل کلمبیا اشاره کرد. با برگزاری فینال جام جهانی، وینچیچ برای ششمین بار یک مسابقه تیم ملی اسپانیا را قضاوت خواهد کرد.
بااینحال، آمار نتایج قبلی را نمیتوان عامل تعیینکننده مسابقه دانست. داور در هر بازی با بازیکنان، موقعیتها و شرایط متفاوتی روبهروست و پیروزیهای گذشته اسپانیا الزاماً نشان نمیدهد تصمیمهای داوری به سود این تیم بودهاند.
ششمین قضاوت وینچیچ در دو جام جهانی
وینچیچ در جام جهانی ۲۰۲۲ دو مسابقه را قضاوت کرد. در دوره ۲۰۲۶ نیز پیش از انتخاب برای فینال، مسئولیت سه بازی برزیل مقابل مراکش، اردن مقابل الجزایر و مکزیک مقابل اکوادور را بر عهده داشت. به این ترتیب، بازی آرژانتین و اسپانیا ششمین قضاوت او در مجموع دو دوره جام جهانی خواهد بود.
برخی گزارشهای منتشرشده تعداد مسابقات جهانی او را بیشتر اعلام کردهاند، اما اطلاعات رسمی فیفا روشن است: دو قضاوت در قطر، سه مسابقه در جام جهانی ۲۰۲۶ و سپس فینال؛ در مجموع شش بازی. فیفا گفته عملکرد و ثبات داوران در طول مسابقات، مهمترین معیار انتخاب تیم داوری فینال بوده است.
کولینا نیز توضیح داده که انتخاب داور مسابقه نهایی نتیجه یک فرایند طولانی است، اما کیفیت عملکرد در مسابقات قبلی بیش از هر عامل دیگری اهمیت دارد. او همچنین تأکید کرده است داور انتخابشده نباید از کشوری باشد که تیمش همچنان در رقابتها حضور دارد.
تجربه قضاوت بزرگترین فینالهای باشگاهی اروپا
فینال جام جهانی نخستین تجربه وینچیچ در یک بازی نهایی بزرگ نیست. او در سال ۲۰۲۲ فینال لیگ اروپا میان آینتراخت فرانکفورت و رنجرز را قضاوت کرد؛ مسابقهای که پس از تساوی یک بر یک، با پیروزی تیم آلمانی در ضربات پنالتی تمام شد.
دو سال بعد، اتحادیه فوتبال اروپا قضاوت فینال لیگ قهرمانان ۲۰۲۴ میان رئال مادرید و بوروسیا دورتموند در ورزشگاه ومبلی را به او سپرد. رئال مادرید آن مسابقه را با دو گل برد و قهرمان اروپا شد. وینچیچ همچنین در یورو ۲۰۲۰، یورو ۲۰۲۴ و جام باشگاههای جهان ۲۰۲۵ حضور داشته است.
این سابقه نشان میدهد فیفا برای مسابقهای با حضور ستارههایی چون لیونل مسی و بازیکنان فنی اسپانیا، داوری را انتخاب کرده که تجربه کنترل بازیهای بزرگ، فشار رسانهای و استفاده از فناوری کمکداور ویدئویی را دارد.
ترکیب کامل تیم داوری فینال
توماش کلانچنیک و آندراژ کواچیچ، دو کمکداور اسلوونیایی، وینچیچ را در فینال همراهی میکنند. این سه نفر سالها در مسابقات مهم اروپایی کنار یکدیگر فعالیت کردهاند و در نیمهنهایی یورو ۲۰۲۴ میان اسپانیا و فرانسه نیز یک تیم داوری مشترک بودند.
ادهم مخادمه از اردن داور چهارم مسابقه خواهد بود و محمد الخلاف، دیگر داور اردنی، بهعنوان کمکداور ذخیره حضور دارد. باستیان دانکرت از آلمان مسئول VAR است؛ نیکولاس گایو از کلمبیا بهعنوان کمک VAR و خمیس المری از قطر بهعنوان داور پشتیبان ویدئویی فعالیت خواهند کرد.
قضاوتی که زیر ذرهبین خواهد بود
فینال آرژانتین و اسپانیا احتمالاً از نظر فنی و احساسی یکی از دشوارترین مسابقات دوران حرفهای وینچیچ خواهد بود. آرژانتین برای دفاع از قهرمانی خود به میدان میرود و اسپانیا نیز پس از قهرمانی اروپا، به دنبال تکمیل دوره موفقیتهایش با جام جهانی است. کوچکترین تصمیم درباره پنالتی، آفساید، کارت یا برخوردهای بدون توپ میتواند به موضوعی جهانی تبدیل شود.
وینچیچ گفته است برای آماده شدن، سبک بازی هر دو تیم را دوباره تحلیل میکند و میکوشد از نظر ذهنی و بدنی کاملاً آماده باشد. هدفی که او برای خود مطرح کرده ساده اما دشوار است: پس از پایان مسابقه، داوری موضوع اصلی بحثها نباشد.
جمعبندی
انتخاب اسلاوکو وینچیچ برای فینال جام جهانی ۲۰۲۶ هم نقطه اوج دوران حرفهای یک داور اسلوونیایی است و هم دو خاطره متفاوت را برای فینالیستها زنده میکند. آرژانتین او را با شکست تکاندهنده مقابل عربستان میشناسد؛ اسپانیا نیز با سه پیروزی و دو تساوی، هنوز زیر نظر این داور شکست نخورده است.
بااینحال، سابقه آماری نه برای آرژانتین بدشانسی ایجاد میکند و نه برای اسپانیا امتیاز میآورد. عملکرد وینچیچ در ۹۰ یا ۱۲۰ دقیقه فینال، مستقل از نتایج گذشته قضاوت خواهد شد. اشکهای او پس از اعلام انتصاب نشان داد این مسابقه برای داوران نیز همان اندازه بزرگ است که برای بازیکنان؛ فرصتی که شاید فقط یک بار در تمام دوران حرفهای پیش بیاید.