اعتراف مهم زیدان پس از انتخاب به‌عنوان سرمربی فرانسه

زیدان در نخستین نشست خبری خود به‌عنوان سرمربی تیم ملی فرانسه، صحبت‌هایش را با فوتبال آغاز نکرد. او ابتدا به آتش‌سوزی‌های گسترده در بخش‌هایی از فرانسه اشاره کرد و همبستگی خود را با خانواده‌های آسیب‌دیده، کشاورزان، نیروهای امدادی و آتش‌نشانانی اعلام کرد که برای مهار آتش تلاش می‌کنند. این شروع متفاوت، نشان داد سرمربی جدید خروس‌ها از همان روز نخست می‌خواهد فراتر از مستطیل سبز، نقش یک چهره ملی را ایفا کند.

رؤیایی که زیدان برای آن پنج سال صبر کرد

زیدان از زمان جدایی از رئال مادرید در سال ۲۰۲۱ هدایت هیچ تیم دیگری را نپذیرفت. با وجود دریافت پیشنهادهای متعدد باشگاهی، او منتظر فرصتی ماند که بارها آن را بزرگ‌ترین هدف مربیگری خود توصیف کرده بود: نشستن روی نیمکت تیم ملی فرانسه.

سرمربی ۵۴ ساله خروس‌ها در مراسم معارفه گفت طی چهار یا پنج سال گذشته منتظر چنین روزی بوده و بعد از ترک مادرید، تنها مسئولیتی که واقعاً به آن علاقه داشته، هدایت فرانسه بوده است. او حتی تأکید کرد بازی‌های تیم ملی را نه‌فقط به‌عنوان یک هوادار، بلکه با نگاه «سرمربی آینده» دنبال می‌کرده است. مذاکرات جدی زیدان و فیلیپ دیالو، رئیس فدراسیون فوتبال فرانسه، از فوریه ۲۰۲۵ آغاز شده بود و توافق اولیه دو طرف همان زمان شکل گرفت.

این انتظار طولانی از یک منظر می‌تواند نقطه قوت زیدان باشد. او بدون فشار کار روزمره باشگاهی، تحولات تاکتیکی فرانسه، وضعیت نسل جدید و جایگاه ستاره‌های تیم را زیر نظر داشته است. با این حال، پنج سال دوری از مربیگری حرفه‌ای نیز پرسش‌هایی درباره سرعت بازگشت او به فضای رقابتی ایجاد می‌کند؛ به‌ویژه آنکه فوتبال ملی فرصت تمرینی بسیار کمتری نسبت به فوتبال باشگاهی در اختیار سرمربی قرار می‌دهد.

پایان دوران ۱۴ ساله دیدیه دشان

زیدان جانشین مردی شده که از سال ۲۰۱۲ هدایت فرانسه را برعهده داشت. دیدیه دشان طی ۱۴ سال، خروس‌ها را به قهرمانی جام جهانی ۲۰۱۸، قهرمانی لیگ ملت‌های اروپا، فینال یورو ۲۰۱۶ و فینال جام جهانی ۲۰۲۲ رساند. فرانسه در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز برای سومین دوره متوالی به نیمه‌نهایی رسید، اما پس از شکست مقابل اسپانیا و باخت برابر انگلیس در دیدار رده‌بندی، در رتبه چهارم ایستاد.

زیدان در نشست خبری خود از دشان و اعضای کادر فنی او به‌خاطر «۱۴ سال خارق‌العاده» تشکر کرد. رابطه این دو فراتر از احترام میان دو مربی است؛ زیدان و دشان در تیم قهرمان جام جهانی ۱۹۹۸ هم‌بازی بودند و هر دو از نمادهای نسل طلایی فوتبال فرانسه محسوب می‌شوند.

با این حال، سرمربی جدید تأکید کرد قصد ندارد نسخه دیگری از دشان باشد. جمله معنادار او که «دشان، دشان است و زیزو، زیزو»، پیامی روشن داشت: مسیر موفق گذشته محترم خواهد ماند، اما روش‌ها و سبک بازی تغییر می‌کنند.

فرانسه زیدان چگونه بازی خواهد کرد؟

مهم‌ترین بخش صحبت‌های زیدان، اشاره او به فلسفه فوتبالی‌اش بود. سرمربی فرانسه گفت به‌عنوان یک شماره ۱۰ سابق، توسط بازی، خلق موقعیت و گلزنی هدایت می‌شود. او در عین تأکید بر حفظ تعادل تیمی، نشان داد که قصد دارد از ظرفیت هجومی بازیکنان فرانسه بیشتر استفاده کند.

تیم جدید زیدان مجموعه‌ای کم‌نظیر از مهاجمان و بازیکنان خلاق در اختیار دارد. کیلیان امباپه، عثمان دمبله، مایکل اولیسه، دزیره دوئه و بردلی بارکولا می‌توانند امکان طراحی ترکیب‌های هجومی متنوعی را فراهم کنند. به همین دلیل انتظار می‌رود فرانسه در دوره جدید، مالکیت و آزادی عمل بیشتری در یک‌سوم هجومی داشته باشد و وابستگی آن به ضدحملات کاهش یابد.

البته تیم‌های زیدان در رئال مادرید صرفاً تهاجمی نبودند. رئال او می‌توانست با آرایش‌های مختلف بازی کند، در انتقال‌ها سریع باشد و متناسب با شرایط مسابقه میان فوتبال مالکانه و بازی مستقیم جابه‌جا شود. آزادی ستاره‌هایی مانند کریستیانو رونالدو، کریم بنزما و لوکا مودریچ نیز یکی از ویژگی‌های آن تیم بود. احتمالاً زیدان همین مدل مدیریت انعطاف‌پذیر را با تفاوت‌هایی متناسب با فوتبال ملی در فرانسه اجرا خواهد کرد. این برداشت تحلیلی است و جزئیات کامل برنامه تاکتیکی او قرار است در ماه سپتامبر اعلام شود.

مأموریت ویژه زیدان برای امباپه

یکی از نخستین تصمیم‌های مهم زیدان به جایگاه کیلیان امباپه مربوط می‌شود. سرمربی جدید اعلام کرد هنوز با ستاره رئال مادرید گفت‌وگوی مستقیمی نداشته و در حال حاضر، استراحت پس از فصل طولانی و جام جهانی را مهم‌ترین نیاز او می‌داند. مذاکرات زیدان با امباپه و سایر بازیکنان از ماه سپتامبر آغاز خواهد شد.

رابطه میان سرمربی و کاپیتان می‌تواند ستون اصلی پروژه جدید فرانسه باشد. امباپه در سال‌های آینده همچنان مهم‌ترین چهره هجومی خروس‌ها خواهد بود، اما زیدان باید میان آزادی تاکتیکی کاپیتان، مشارکت دفاعی مهاجمان و حفظ تعادل تیمی هماهنگی ایجاد کند.

شناخت متقابل دو طرف نیز اهمیت زیادی دارد. امباپه سال‌ها زیدان را یکی از الگوهای فوتبالی خود معرفی کرده و اکنون باید زیر نظر او مسئولیتی بزرگ‌تر در تیم ملی بپذیرد. موفقیت این همکاری می‌تواند مسیر فرانسه در یورو ۲۰۲۸ و جام جهانی ۲۰۳۰ را تعیین کند.

اعتبار ۱۱ جام با رئال مادرید

زیدان با وجود تنها دو دوره مربیگری در رئال مادرید، کارنامه‌ای دارد که کمتر مربی‌ای در چنین بازه کوتاهی به آن رسیده است. او در مجموع ۱۱ جام برای باشگاه مادریدی به دست آورد: سه لیگ قهرمانان اروپا، دو جام جهانی باشگاه‌ها، دو سوپرجام اروپا، دو قهرمانی لالیگا و دو سوپرجام اسپانیا.

سه قهرمانی متوالی رئال مادرید در لیگ قهرمانان اروپا بین سال‌های ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ همچنان مهم‌ترین بخش کارنامه مربیگری زیدان است. او نخستین مربی در عصر لیگ قهرمانان شد که این مسابقات را سه فصل پیاپی فتح کرد؛ موفقیتی که توانایی‌اش در مدیریت ستاره‌ها، کنترل فشار و آماده‌سازی تیم برای مسابقات بزرگ را ثابت کرد.

با این حال، هدایت یک تیم ملی با مربیگری در رئال تفاوت دارد. زیدان در فرانسه زمان محدودی برای تمرین خواهد داشت و باید بازیکنانی از باشگاه‌ها و سیستم‌های تاکتیکی متفاوت را در چند روز به هماهنگی برساند. انتخاب نفرات، مدیریت بازیکنان نیمکت‌نشین و تصمیم‌گیری در تورنمنت‌های فشرده، چالش‌هایی متفاوت از فوتبال باشگاهی خواهند بود.

نخستین آزمون‌های زیدان روی نیمکت فرانسه

قرارداد زیدان از اول اوت ۲۰۲۶ اجرایی می‌شود و نخستین مسابقه او در لیگ ملت‌های اروپا، روز ۲۵ سپتامبر در خانه ترکیه خواهد بود. فرانسه سپس دوم اکتبر در ورزشگاه استاد دو فرانس از ایتالیا میزبانی می‌کند. این مسابقات نخستین نشانه‌ها از ترکیب مورد اعتماد، آرایش تاکتیکی و میزان تغییرات سرمربی جدید را آشکار خواهند کرد.

هدف میان‌مدت فرانسه موفقیت در یورو ۲۰۲۸ است، اما قرارداد چهار ساله زیدان نشان می‌دهد فدراسیون نگاه اصلی خود را به جام جهانی ۲۰۳۰ دوخته است. تیمی که دشان تحویل داده همچنان یکی از بااستعدادترین نسل‌های فوتبال جهان را در اختیار دارد؛ بنابراین زیدان نیازی به بازسازی کامل ندارد، بلکه باید کیفیت فردی موجود را به هویت فنی تازه‌ای تبدیل کند.

انتصاب زین‌الدین زیدان را می‌توان یکی از طبیعی‌ترین و در عین حال پرانتظارترین انتخاب‌های تاریخ تیم ملی فرانسه دانست. قهرمان جام جهانی ۱۹۹۸ پس از پنج سال انتظار به نیمکتی رسیده که همیشه آن را مقصد نهایی خود می‌دانست. اکنون دوران رؤیاپردازی به پایان رسیده و مرحله قضاوت آغاز شده است؛ جایی که زیزو باید ثابت کند موفقیت خیره‌کننده‌اش در مادرید، در فوتبال ملی نیز قابل تکرار خواهد بود.