آزادی به دربی هم نمی‌رسد؛ استقلال و پرسپولیس بین شهرقدس و دستگردی

فدراسیون فوتبال پس از قرعه‌کشی لیگ بیست‌وششم اعلام کرد فصل جدید از روز ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد. بنابراین از امروز پنج‌شنبه ۸ مرداد، باشگاه‌ها فقط حدود دو هفته برای نهایی کردن ورزشگاه‌ها، قراردادهای اجرایی، فروش بلیت و برنامه‌های امنیتی فرصت دارند. تاریخ جدید، برنامه قبلی سازمان لیگ برای شروع مسابقات در ۱۶ مرداد را تغییر داده است.

استقلال در هفته نخست میزبان مس شهربابک خواهد بود و به همین دلیل باید زودتر از پرسپولیس تکلیف ورزشگاه خانگی‌اش را مشخص کند. پرسپولیس فصل را با مسابقه‌ای خارج از خانه برابر شمس‌آذر در قزوین آغاز می‌کند و برای نخستین میزبانی خود چند روز فرصت بیشتری خواهد داشت.

مشکل فقط به هفته نخست محدود نمی‌شود. قرعه‌کشی لیگ، شهرآورد استقلال و پرسپولیس را در هفته پنجم قرار داده و مسئول برگزاری مسابقات سازمان لیگ نیز اعلام کرده آزادی به بازی رفت دو تیم نخواهد رسید.

چرا ورزشگاه آزادی از دسترس خارج شد؟

ورزشگاه آزادی طی سال‌های اخیر به‌صورت مرحله‌ای در حال مقاوم‌سازی و بازسازی بوده است. در مقاطعی بخشی از سکوها برای مسابقات باز شد، اما برگزاری بازی‌ها باعث توقف‌های مکرر کارگاه‌های عمرانی شد و زمان پایان پروژه را عقب انداخت.

شرکت توسعه و نگهداری اماکن ورزشی در فروردین ۱۴۰۵ اعلام کرده بود عملیات تعویض زمین چمن آغاز می‌شود و در صورت نبود مشکل، کار تا اواخر مرداد به پایان خواهد رسید. این وعده اکنون تحت تأثیر شرایط اجرایی تغییر کرده است.

تازه‌ترین گزارش‌ها نشان می‌دهد کارشناسان چمن، اواخر شهریور را زمان مناسب‌تری برای کاشت تشخیص داده‌اند. پس از کاشت نیز زمین برای ریشه‌گیری، تثبیت و رسیدن به شرایط مسابقه به زمان نیاز دارد؛ به همین دلیل احتمال بازگشت آزادی پیش از دی‌ماه کاهش یافته است.

در واقع، مسئله فقط آماده نبودن چند سکوی تماشاگران نیست. چمن، تأسیسات برق، روشنایی، مسیرهای دسترسی، فضاهای رسانه‌ای و استانداردهای ایمنی باید همزمان آماده باشند. استفاده زودهنگام از ورزشگاه نیز می‌تواند بار دیگر روند بازسازی را متوقف و زمان تحویل کامل پروژه را طولانی‌تر کند.

دو گزینه رسمی؛ شهرقدس و دستگردی

امیرحسین روشنک، مسئول برگزاری رقابت‌های لیگ برتر، به‌تازگی اعلام کرده است ورزشگاه‌های شهدای شهرقدس و پاس قوامین یا شهید دستگردی در تهران شرایط برگزاری مسابقات را دارند، اما آزادی فعلاً در اختیار استقلال و پرسپولیس نخواهد بود.

این اعلام به معنای تعیین قطعی یک ورزشگاه برای تمام مسابقات هر تیم نیست. سازمان لیگ باید با توجه به برنامه هفته، همزمانی مسابقات تیم‌های تهرانی، حضور یا غیبت تماشاگران، وضعیت چمن و ملاحظات امنیتی، محل هر بازی را جداگانه تعیین کند.

تصویری که اکنون از برنامه میزبانی پرسپولیس ارائه شده، چنین است:

گزارش‌های مربوط به پرسپولیس تأکید دارند که شهرقدس برای مسابقات با تماشاگر و دستگردی برای دیدارهای بدون تماشاگر در نظر گرفته شده‌اند. استقلال نیز همین دو گزینه را پیش روی خود دارد، اما سازمان لیگ هنوز برنامه نهایی میزبانی هفته‌های ابتدایی را به‌طور کامل اعلام نکرده است.

شهرقدس؛ انتخاب اصلی برای بازی‌های با تماشاگر

ورزشگاه شهدای شهرقدس محتمل‌ترین گزینه برای مسابقاتی است که قرار است با حضور هواداران برگزار شوند. مدیران این مجموعه اعلام کرده‌اند چمن، رختکن‌ها، سکوها و پارکینگ ورزشگاه در وضعیت مناسب قرار دارند و آسیب‌های بخش اداری نیز مانع برگزاری مسابقه نخواهد شد. بازسازی جایگاه ویژه و محل استقرار خبرنگاران نیز در برنامه قرار گرفته است.

مهم‌ترین مزیت شهرقدس نسبت به دستگردی، امکان پذیرش تعداد بیشتری از تماشاگران است. استقلال و پرسپولیس بخش مهمی از قدرت میزبانی خود را از حضور هواداران می‌گیرند و برگزاری مسابقه در استادیومی کاملاً خالی، عملاً بخش بزرگی از امتیاز بازی خانگی را از بین می‌برد.

بااین‌حال، شهرقدس جانشین کاملی برای آزادی نیست. دسترسی بخش بزرگی از هواداران تهران به این ورزشگاه دشوارتر است، ظرفیت آن با حجم تقاضای مسابقات بزرگ تناسب ندارد و ترافیک مسیرهای ورودی و خروجی می‌تواند در دیدارهای پرتماشاگر مشکل‌ساز شود.

همچنین این ورزشگاه، خانه اصلی پیکان محسوب می‌شود. همزمانی مسابقات پیکان با استقلال یا پرسپولیس می‌تواند سازمان لیگ را مجبور کند بازی‌ها را در روزهای متفاوت برگزار کند یا یکی از تیم‌ها را به دستگردی بفرستد.

دستگردی؛ ورزشگاه مناسب بازی‌های بدون تماشاگر

ورزشگاه پاس قوامین یا شهید دستگردی در شهرک اکباتان از نظر زمین، رختکن و امکانات برگزاری مسابقه گزینه قابل استفاده‌ای است. این ورزشگاه پیش‌تر نیز میزبان دیدارهای لیگ برتر، مسابقات دوستانه و بازی‌های استقلال و پرسپولیس بوده است.

محدودیت اصلی دستگردی، ظرفیت پایین‌تر و شرایط دشوارتر برای میزبانی از جمعیت گسترده هواداران سرخابی است. به همین دلیل این ورزشگاه بیشتر برای مسابقاتی مطرح می‌شود که بدون تماشاگر برگزار شوند. پرسپولیس در فصل گذشته نیز بعضی مسابقات خانگی خود را پشت درهای بسته در دستگردی انجام داد.

استفاده گسترده از این ورزشگاه می‌تواند مشکل دیگری نیز ایجاد کند. دستگردی در دوره آماده‌سازی و فصل مسابقات مورد استفاده چند تیم قرار می‌گیرد و برگزاری بازی‌های متوالی ممکن است کیفیت چمن را کاهش دهد. سازمان لیگ ناچار است فاصله مناسب میان مسابقات را رعایت کند؛ موضوعی که برنامه‌ریزی هفته‌های فشرده را دشوار می‌سازد.

شهرآورد تهران کجا برگزار می‌شود؟

بازی رفت استقلال و پرسپولیس در هفته پنجم لیگ برگزار خواهد شد و آزادی نیز طبق اعلام مسئول مسابقات سازمان لیگ به این دیدار نمی‌رسد. بنابراین دربی برای چندمین بار باید خارج از خانه تاریخی دو باشگاه برگزار شود.

شهرقدس به دلیل امکان حضور تماشاگر، گزینه طبیعی‌تری نسبت به دستگردی به نظر می‌رسد؛ اما ظرفیت محدود، مسائل امنیتی و تقاضای بسیار بالای بلیت، انتخاب آن را پیچیده می‌کند. برگزاری شهرآورد بدون تماشاگر در دستگردی نیز از نظر درآمدزایی، فضای مسابقه و حقوق هواداران تصمیمی پرهزینه خواهد بود.

گزینه انتقال دربی به شهری دیگر نیز ممکن است مطرح شود، اما چنین تصمیمی به موافقت دو باشگاه، تأیید شورای تأمین، امکانات ورزشگاه مقصد و نحوه تقسیم بلیت نیاز دارد. تا این لحظه سازمان لیگ فقط قطعی کرده که آزادی میزبان دربی رفت نخواهد بود و محل جایگزین هنوز اعلام نشده است.

استقلال بیشتر از پرسپولیس تحت فشار است

استقلال در همان هفته نخست میزبان مس شهربابک است و باید پیش از آغاز لیگ، ورزشگاهش را به سازمان لیگ معرفی و مقدمات اجرایی مسابقه را فراهم کند. فروش بلیت، استقرار سامانه کمک‌داور ویدئویی، ورود تیم‌ها، جایگاه خبرنگاران و حضور نیروهای امنیتی همگی به مشخص شدن محل مسابقه وابسته‌اند.

پرسپولیس هفته نخست میهمان شمس‌آذر است و از این نظر فشار فوری کمتری دارد، اما سرخ‌پوشان نیز نمی‌توانند تصمیم‌گیری را تا روزهای پایانی عقب بیندازند. زمین تمرین، نخستین میزبانی، برنامه تردد هواداران و توافق مالی با مدیران ورزشگاه باید پیش از شروع مسابقات تعیین تکلیف شود.

سرخابی‌ها چه چیزی را از دست می‌دهند؟

ادامه دوری از آزادی فقط یک مسئله عمرانی نیست. استقلال و پرسپولیس در ورزشگاه‌های کوچک‌تر با کاهش محسوس ظرفیت بلیت‌فروشی، درآمد مسابقه و حمایت هواداران روبه‌رو می‌شوند.

تیم میهمان نیز ممکن است در شهرقدس یا دستگردی فشار معمول بازی در آزادی را احساس نکند. به این ترتیب، مفهوم «امتیاز میزبانی» برای دو باشگاه تضعیف می‌شود؛ موضوعی که در رقابت فشرده قهرمانی می‌تواند روی نتایج اثر بگذارد.

مشکل دیگر، فرسودگی گزینه‌های جایگزین است. اگر استقلال، پرسپولیس، پیکان و سایر تیم‌های تهرانی به‌طور مرتب در دو ورزشگاه محدود بازی کنند، کیفیت چمن به‌سرعت تحت فشار قرار می‌گیرد. در چنین شرایطی حتی ممکن است محل بازی‌ها از یک هفته به هفته بعد تغییر کند.

تصمیم نهایی چه زمانی اعلام می‌شود؟

با توجه به شروع لیگ در ۲۳ مرداد و میزبانی استقلال در هفته نخست، سازمان لیگ باید طی روزهای آینده محل مسابقه استقلال و مس شهربابک را رسماً اعلام کند. انتخاب این ورزشگاه می‌تواند مسیر میزبانی سرخابی‌ها در هفته‌های ابتدایی را نیز روشن‌تر سازد.

در شرایط فعلی، سه نکته قطعی است: ورزشگاه آزادی در شروع فصل قابل استفاده نیست؛ شهرقدس و دستگردی دو گزینه موجود در تهران هستند؛ و شهرآورد رفت نیز خارج از آزادی برگزار خواهد شد. آنچه هنوز مشخص نیست، تقسیم دقیق بازی‌ها میان دو ورزشگاه و نحوه حضور تماشاگران است.

فوتبال ایران بار دیگر به نقطه‌ای رسیده که برنامه مسابقات مشخص شده، تیم‌ها بازیکنان خود را جذب کرده‌اند و اردوهای پیش‌فصل رو به پایان است، اما دو باشگاه پرهوادار کشور هنوز خانه ثابتی ندارند. انتخاب شهرقدس یا دستگردی فقط تعیین آدرس یک مسابقه نیست؛ این تصمیم بر درآمد باشگاه‌ها، حضور هواداران، کیفیت چمن و حتی نتیجه هفته‌های ابتدایی لیگ اثر خواهد گذاشت.