انتقاد تند حلالی از اوسمار و بازیکنان پرسپولیس؛ حمایت کامل از تارتار
اسماعیل حلالی عملکرد ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ را در مجموع مثبت ارزیابی کرد، هرچند تیم ملی نتوانست به هدف اصلی خود، یعنی عبور از مرحله گروهی، برسد. او معتقد است شرایط جنگی کشور، کمبود مسابقات تدارکاتی مناسب و فشار روانی واردشده به بازیکنان، شانس صعود ایران را کاهش داد. حلالی در عین انتقاد از برخی تصمیمات قلعهنویی و کیفیت کادر فنی، به عملکرد تیم ملی نمره قبولی داد.
موضع او درباره پرسپولیس بسیار تندتر بود. حلالی فصل گذشته سرخها را ناموفق توصیف کرد، شکست برابر چادرملو در رقابت سهجانبه سهمیه آسیایی را غیرقابلتوجیه دانست و گفت کیفیت پایین برخی بازیکنان نمیتواند عملکرد ضعیف اوسمار ویرا را توجیه کند. او همچنین انتخاب مهدی تارتار را بهدلیل شناخت این مربی از لیگ، تعهد کاری و تجربه طولانیمدتش تصمیمی مناسب دانست.
ایران چگونه از جام جهانی ۲۰۲۶ حذف شد؟
تیم ملی ایران در گروه G جام جهانی مقابل نیوزیلند، بلژیک و مصر قرار گرفت. شاگردان قلعهنویی هر سه مسابقه خود را مساوی کردند: تساوی دو بر دو برابر نیوزیلند، تساوی بدون گل مقابل بلژیک و تساوی یک بر یک با مصر. ایران با سه امتیاز در جایگاه سوم گروه ایستاد، اما نتوانست در میان هشت تیم برتر رتبه سوم قرار بگیرد و تنها با اختلافی بسیار کم از صعود به مرحله یکشانزدهم نهایی بازماند.
سرنوشت ایران پس از پایان مسابقات گروه خودش نیز مشخص نبود. گل دیرهنگام الجزایر مقابل اتریش برای لحظاتی ایران را در مسیر صعود قرار داد، اما اتریش در آخرین حمله بازی گل تساوی را زد و با حفظ شرایط لازم، ایران را یک رتبه پایینتر فرستاد. به این ترتیب، تیم ملی بدون شکست و با سه تساوی از جام جهانی کنار رفت.
این شکل حذف، ارزیابی عملکرد تیم ملی را دشوار میکند. ایران هیچ مسابقهای را نباخت و برابر بلژیک نمایش دفاعی قابلتوجهی داشت، اما مقابل نیوزیلند نتوانست از برتری فنی احتمالی خود استفاده کند و برابر مصر نیز فرصتهای تعیینکنندهای را از دست داد. تیمی که برای نخستین صعود تاریخش از مرحله گروهی به جام جهانی رفته بود، در نهایت به هدف نرسید؛ هرچند فاصلهاش با صعود فقط یک گل یا یک نتیجه در گروهی دیگر بود.
شرایط جنگی چقدر در حذف ایران تأثیر داشت؟
بخش مهمی از تحلیل حلالی با واقعیتهای گزارششده از جام جهانی همخوانی دارد. ایران بهدلیل جنگ و تنشهای سیاسی با مشکلاتی مانند تأخیر در صدور روادید، محدودیت ورود بعضی اعضای هیئت همراه و تغییر محل اردوی خود روبهرو شد. محل استقرار تیم از آریزونا به تیخوانای مکزیک منتقل شد و بازیکنان برای دو مسابقه نخست مجبور بودند در فاصلهای کوتاه میان مکزیک و آمریکا رفتوآمد کنند.
امیر قلعهنویی و بازیکنان ایران نیز پس از مسابقات از محدودیت سفر و زمان اندک ریکاوری انتقاد کردند. تیم ملی برای بازی برابر مصر اجازه یافت دو روز زودتر وارد سیاتل شود، اما در مسابقات قبلی رفتوآمدهای فشردهتری داشت. مهدی طارمی پس از دیدار مصر، وضعیت سفر و نبود فرصت کافی برای بازیابی بدنی را ناعادلانه توصیف کرد.
بنابراین، نمیتوان فشارهای بیرونی را نادیده گرفت. بااینحال، ادعای اینکه ایران در شرایط عادی «صددرصد» صعود میکرد، قابل اثبات نیست. تیم ملی برابر نیوزیلند دو گل دریافت کرد، در سه مسابقه فقط سه بار گل زد و دو امتیاز حساس را در نخستین دیدار از دست داد. شرایط سیاسی میتواند بخشی از ناکامی را توضیح دهد، اما مسئولیت تصمیمات فنی و عملکرد داخل زمین همچنان باقی میماند.
آیا ایران واقعاً بازی دوستانه مناسبی نداشت؟
حلالی گفته است تیم ملی مسابقهای همسطح فضای جام جهانی نداشت و از برگزاری بازی با مالی و کیپورد بهعنوان معدود فرصتهای تدارکاتی یاد کرد. این ارزیابی از نظر کیفیت رقبا قابل بحث است، اما ایران بدون مسابقه دوستانه وارد جام جهانی نشد.
ایران در اردوی آنتالیا چهار مسابقه تدارکاتی برگزار کرد و با سه پیروزی و یک شکست راهی جام جهانی شد. آخرین مسابقه آمادهسازی تیم ملی برابر مالی بود که با گلهای سعید عزتاللهی و رامین رضاییان با نتیجه دو بر صفر به سود ایران تمام شد. تیم ملی پیش از آن نیز با نیجریه، کاستاریکا و گامبیا بازی کرده بود.
مسئله اصلی احتمالاً تعداد مسابقات نبود، بلکه شباهتنداشتن آنها به شرایط واقعی گروه بود. ایران برای رویارویی با تیمهای منظم و فیزیکی مانند بلژیک و مصر، به مسابقاتی با فشار تاکتیکی، کیفیت بالا و حضور تماشاگر نیاز داشت. برخی دیدارهای آمادهسازی پشت درهای بسته و در یک محل ثابت برگزار شدند و نتوانستند شرایط سفر، جو ورزشگاه و فشار جام جهانی را شبیهسازی کنند.
پنالتی طارمی؛ لحظهای که فشار آشکار شد
یکی از مهمترین بخشهای صحبتهای حلالی به پنالتی مهدی طارمی برابر مصر مربوط بود. او گفت از حالت چهره و بدن کاپیتان ایران مشخص بود آرامش لازم را ندارد و احتمال ازدسترفتن پنالتی وجود دارد. این برداشت جنبه شخصی دارد، اما اصل اتفاق درست است: ضربه طارمی را مصطفی شوبیر مهار کرد و رامین رضاییان روی ادامه همان صحنه گل تساوی ایران را به ثمر رساند.
طارمی در دقایق پایانی نیز با ضربه سر تیر دروازه مصر را لرزاند. سپس شجاع خلیلزاده در دقیقه ۹۳ گل زد، اما کمکداور ویدئویی آن را بهدلیل آفساید مردود اعلام کرد. ایران در فاصله چند دقیقه میتوانست به مرحله حذفی برسد، ولی بازی با تساوی تمام شد و سرنوشت تیم به نتایج سایر گروهها وابسته ماند.
پنالتی طارمی میتواند نمادی از فشار روانی تیم باشد، اما تبدیل آن به تنها دلیل حذف درست نیست. ایران پیش از بازی مصر نیز دو تساوی داشت و اگر مقابل نیوزیلند پیروز میشد، برای صعود به محاسبات پیچیده تیمهای سوم نیاز پیدا نمیکرد.
نمره قبولی به قلعهنویی؛ تناقض یا واقعبینی؟
حلالی از تصمیمات فنی قلعهنویی و چینش دستیارانش انتقاد کرده، اما در نهایت عملکرد او را مثبت دانسته است. این موضع ظاهراً متناقض است، زیرا تیم ملی به هدف اعلامشده خود نرسید؛ بااینحال، سه تساوی، شکستنخوردن برابر بلژیک و حذف با کمترین فاصله ممکن میتواند دلیل نمره قبولی او باشد.
ارزیابی منصفانه قلعهنویی باید میان نتیجه و شرایط تفاوت بگذارد. از نظر نتیجه، ایران باز هم از مرحله گروهی صعود نکرد. از نظر عملکرد، تیم در بعضی دقایق سازمانیافته بود و تا آخرین لحظه شانس صعود داشت. از نظر مدیریتی نیز پرسشهایی درباره انتخاب ترکیب، مدیریت بازی اول، تعویضها و کیفیت کادر فنی وجود دارد.
بزرگترین مشکل این است که جام جهانی ۲۰۲۶ فرصت تاریخی ایران بود. افزایش تعداد تیمها و صعود هشت تیم رتبه سوم، مسیر مرحله حذفی را آسانتر از دورههای قبلی کرده بود؛ بااینحال، ایران با سه امتیاز نتوانست از این فرصت استفاده کند. نمره قبولی به معنای نادیدهگرفتن این ناکامی نیست.
چرا حلالی از اوسمار دفاع نکرد؟
پرسپولیس فصل گذشته را با شکست یک بر دو مقابل چادرملو در رقابت سهجانبه تعیین سهمیه آسیایی به پایان رساند و فرصت حضور در مسابقات باشگاهی آسیا را از دست داد. چند روز بعد، اوسمار ویرا با توافق مدیران باشگاه جدا شد و دومین دوره حضور او روی نیمکت پرسپولیس پس از حدود شش ماه پایان یافت.
حلالی معتقد است اوسمار از کیفیت فهرست خود اطلاع داشت و نمیتوانست ضعف بعضی بازیکنان را بهعنوان توجیه عملکرد تیم مطرح کند. این دیدگاه مسئولیت مستقیم سرمربی در آمادهسازی، انتخاب نفرات و کیفیت تمرین را برجسته میکند.
البته تمام مشکلات پرسپولیس را نیز نمیتوان به اوسمار محدود کرد. باشگاه در طول فصل با مشکلات مربوط به زمین تمرین، ورزشگاه میزبان، مصدومیتها، تغییرات مدیریتی و نبود تعادل در بعضی پستها روبهرو بود. بااینحال، شکست مقابل چادرملو به آخرین تصویر دوران اوسمار تبدیل شد و ادامه همکاری را برای مدیران دشوار کرد.
مهدی تارتار؛ انتخاب کمریسک یا شروع یک دوره تازه؟
باشگاه پرسپولیس روز ۱۴ تیر ۱۴۰۵ رسماً اعلام کرد مهدی تارتار با قراردادی یکساله هدایت تیم را برعهده گرفته است. او نزدیک به ۱۵ سال سابقه سرمربیگری دارد و در دوران بازی نیز بین سالهای ۱۳۷۸ تا ۱۳۸۲ عضو پرسپولیس بود.
حلالی مهمترین مزیت تارتار را شناخت لیگ ایران، تعهد کاری و سختگیری در تمرین میداند. این ویژگیها برای تیمی که پیشکسوتانش از افت کیفیت تمرینات و آمادگی بازیکنان انتقاد میکنند، اهمیت دارد. تارتار همچنین کادر خود را تشکیل داده و باشگاه نفراتی مانند رضا جباری، کرامت صفرپور، علیرضا محمد، حسین اینانلو و وحید فاضلی را در مجموعه فنی تیم معرفی کرده است.
چالش اصلی تارتار فقط طراحی تاکتیک نیست. او باید تعادل سنی تیم را اصلاح کند، رقابت واقعی در تمرین به وجود بیاورد و برای پستهای دفاع راست، دفاع چپ، دفاع میانی و مهاجم تصمیمهای دقیقی بگیرد. حمایت حلالی از سرمربی جدید نیز مشروط به آن است که کیفیت تمرین و نظم تیم نسبت به سالهای گذشته افزایش پیدا کند.
انتقاد از اورونوف؛ مرز میان تحلیل فنی و تعمیم نادرست
حلالی از مصدومیتهای مکرر اوستون اورونوف انتقاد کرده و گفته است پرسپولیس به بازیکنی نیاز دارد که در بیشتر مسابقات در دسترس کادر فنی باشد. اصل این مطالبه منطقی است؛ باشگاهی که برای یک بازیکن خارجی هزینه میکند، باید سابقه پزشکی، میزان آمادگی و احتمال حضور مستمر او را بررسی کند.
اما نسبتدادن مصدومیت بازیکنان به «فرهنگ و سبک زندگی یک ملت» قابل دفاع نیست. وضعیت اورونوف باید براساس پرونده پزشکی، سابقه آسیب عضلانی، حجم تمرین، نحوه ریکاوری و برنامه بدنسازی خودش بررسی شود. تعمیم شرایط یک یا چند فوتبالیست به مردم ازبکستان نه یک تحلیل فنی معتبر است و نه به حل مشکل پرسپولیس کمکی میکند.
پرسپولیس باید درباره اورونوف همان استانداردی را به کار ببرد که برای هر بازیکن دیگری لازم است: ارزیابی پزشکی دقیق، مدیریت فشار تمرین، برنامه پیشگیری از مصدومیت و تصمیمگیری براساس تعداد دقایقی که میتواند در اختیار تیم باشد.
نسخه حلالی برای بازگشت پرسپولیس
جمعبندی صحبتهای اسماعیل حلالی نشان میدهد او مشکل پرسپولیس را فقط در سرمربی یا چند بازیکن نمیبیند. کیفیت تمرین، ترکیب کادر فنی، نبود بازیکنان درجهیک در بعضی پستها، مصدومیتهای مکرر، دوری از ورزشگاه آزادی و کاهش انگیزه ناشی از غیبت در آسیا، مجموعهای از مشکلاتی هستند که تارتار باید مدیریت کند.
سرمربی جدید فرصت یک بازسازی کامل و بدون دردسر را ندارد. انتظار هواداران همچنان قهرمانی است و قرارداد یکساله نیز فشار نتیجهگیری سریع را افزایش میدهد. تارتار باید همزمان تیمی منظمتر بسازد، بازیکنان تازه را هماهنگ کند و اعتماد هوادارانی را به دست آورد که پایان تلخ فصل گذشته را فراموش نکردهاند.
حلالی به قلعهنویی نمره قبولی داد، اوسمار را مردود دانست و از تارتار حمایت کرد. اکنون نتایج فصل جدید مشخص خواهد کرد آیا سختگیری مربی تازه و تغییرات فهرست برای بازگرداندن پرسپولیس به قله کافی است یا مشکلاتی که پیشکسوت سرخها به آنها اشاره کرده، عمیقتر از آن است که با یک تغییر روی نیمکت حل شود.