اونس جهانی ریخت، طلا در ایران گران شد؛ ماجرا چیست؟

بازار طلا و سکه نخستین هفته مرداد را با افزایش قابل توجه قیمت‌ها به پایان رساند. نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، اعلام کرد هر اونس طلای جهانی از ابتدای هفته تا روز شنبه ۱۹ دلار ارزان شده و به حدود ۴۰۴۳ دلار رسیده است؛ اما بازار داخلی تحت تأثیر صعود نرخ ارز، برخلاف مسیر جهانی حرکت کرده است.

داده‌های بازار جهانی نیز نشان می‌دهند معاملات طلا در روزهای پایانی ژوئیه نوسان زیادی داشته است. قیمت نقدی طلا پس از تصمیم فدرال‌رزرو برای ثابت نگه داشتن نرخ بهره تا محدوده ۴۱۰۰ دلار افزایش یافت، اما در آخرین روز معاملاتی ماه بخشی از رشد خود را از دست داد. قرارداد آتی نزدیک‌سررسید طلا ژوئیه را در سطح ۴۰۴۹ دلار به پایان رساند که با نرخ ۴۰۴۳ دلاری اعلام‌شده در بازار داخلی اختلاف اندکی دارد؛ تفاوتی که می‌تواند ناشی از زمان ثبت قیمت و تفاوت میان نرخ نقدی و قرارداد آتی باشد.

قیمت طلای ۱۸ عیار چقدر افزایش یافت؟

براساس اعلام رئیس اتحادیه طلا، هر مثقال طلای ۱۷ عیار در طول هفته دو میلیون و ۲۲۰ هزار تومان افزایش یافت و به ۸۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با افزایش ۵۱۴ هزار تومانی، در محدوده ۱۸ میلیون و ۷۷۰ هزار تومان قرار گرفت. نرخ‌های لحظه‌ای منتشرشده در روز شنبه نیز قیمت‌هایی نزدیک به این ارقام را نشان می‌دادند.

محاسبه تغییرات نشان می‌دهد طلای ۱۸ عیار در یک هفته حدود ۲.۸ درصد گران شده است. هر مثقال طلا نیز تقریباً به همین میزان رشد کرده که طبیعی است؛ زیرا این دو شاخص مستقیماً با یکدیگر ارتباط دارند.

افزایش نزدیک به سه درصدی طلای داخلی در شرایطی اتفاق افتاده که اونس جهانی حدود ۰.۵ درصد کاهش یافته است. این واگرایی نشان می‌دهد رشد قیمت دلار نه‌تنها اثر افت اونس را خنثی کرده، بلکه نیروی کافی برای افزایش محسوس قیمت طلا در ایران ایجاد کرده است.

قیمت دلار آزاد در معاملات شنبه در برخی منابع تا محدوده ۱۹۴ هزار و ۳۳۰ تومان گزارش شد. شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز نیز نرخ‌هایی نزدیک به ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان را ثبت کرد. اختلاف محدود میان منابع مختلف به ساعت ثبت نرخ و نوسان سریع معاملات مربوط است، اما همه داده‌ها از باقی ماندن دلار در سطوح بالا حکایت دارند.

سکه امامی ۴.۸ میلیون تومان گران شد

بیشترین توجه معامله‌گران در هفته گذشته به بازار سکه معطوف بود. قیمت سکه تمام بهار آزادی طرح جدید یا سکه امامی با چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومان افزایش به ۱۸۷ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید. سکه طرح قدیم نیز چهار میلیون و ۵۰۰ هزار تومان گران شد و در محدوده ۱۸۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قرار گرفت.

بر این اساس، سکه امامی در طول هفته حدود ۲.۶ درصد و سکه بهار آزادی طرح قدیم نزدیک به ۲.۵ درصد افزایش قیمت داشته‌اند. نرخ لحظه‌ای برخی سامانه‌های بازار در ساعات مختلف شنبه کمی بالاتر یا پایین‌تر از ارقام اعلام‌شده اتحادیه قرار داشت؛ برای نمونه، شبکه طلا و ارز نرخ سکه امامی را در مقطعی نزدیک به ۱۸۸ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ثبت کرد. این اختلاف نشان می‌دهد قیمت‌های اعلامی بازار طلا ثابت نیستند و می‌توانند در طول یک روز چند بار تغییر کنند.

نیم‌سکه نیز با رشد یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی به ۹۵ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید. ربع‌سکه یک میلیون تومان افزایش یافت و ۵۳ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان معامله شد. سکه یک‌گرمی بانک مرکزی نیز با حدود ۱۰۰ هزار تومان رشد، به ۲۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید.

مقایسه درصد تغییرات نشان می‌دهد رشد همه قطعات سکه یکسان نبوده است. نیم‌سکه حدود ۱.۲ درصد، ربع‌سکه نزدیک به ۱.۹ درصد و سکه گرمی تنها حدود ۰.۴ درصد گران شده‌اند. در نتیجه، سکه‌های تمام در هفته گذشته عملکرد قوی‌تری نسبت به قطعات کوچک‌تر داشتند.

حباب سکه چه پیامی برای بازار دارد؟

حباب سکه امامی در پایان هفته به حدود چهار میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسید و نسبت به هفته قبل تنها ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافت. این تغییر بسیار کمتر از رشد چهار میلیون و ۸۰۰ هزار تومانی قیمت خود سکه است.

به بیان ساده، فقط بخش کوچکی از افزایش هفتگی سکه به بزرگ‌تر شدن حباب مربوط بوده و قسمت عمده رشد را باید ناشی از افزایش ارزش ذاتی سکه دانست. ارزش ذاتی سکه تحت تأثیر قیمت طلای جهانی و نرخ دلار محاسبه می‌شود؛ از آنجا که اونس جهانی در این هفته کاهش یافته، دلار متغیر اصلی افزایش ارزش ریالی سکه بوده است.

این وضعیت با دوره‌هایی که قیمت سکه صرفاً بر اثر هیجان خرید و رشد حباب بالا می‌رود تفاوت دارد. افزایش محدود حباب نشان می‌دهد فشار تقاضای سفته‌بازانه وجود داشته، اما عامل غالب نبوده است. البته رقم حباب می‌تواند با توجه به نرخ ارز، قیمت لحظه‌ای طلا و روش محاسبه منابع مختلف متفاوت باشد.

چرا طلا با کاهش اونس جهانی گران شد؟

قیمت داخلی طلا از سه متغیر اصلی تأثیر می‌گیرد: قیمت اونس جهانی، نرخ تبدیل دلار به ریال و عیار طلا. زمانی که قیمت دلار با سرعت بیشتری از افت اونس جهانی افزایش پیدا کند، طلا در بازار ایران گران می‌شود؛ حتی اگر بازار جهانی نزولی باشد.

اتفاق هفته گذشته نمونه روشن همین رابطه بود. افت ۱۹ دلاری اونس در مقایسه با قیمت بیش از ۴۰۰۰ دلاری طلا، کاهش نسبتاً محدودی محسوب می‌شود. در مقابل، افزایش نرخ ارز اثر بزرگ‌تری بر ارزش ریالی هر اونس و در نهایت قیمت هر گرم طلا گذاشت.

بازار روز شنبه نیز در شرایطی فعالیت کرد که معاملات جهانی طلا به دلیل تعطیلی پایان هفته متوقف بود. در چنین روزهایی، نرخ ارز و انتظارات سیاسی داخلی معمولاً نقش پررنگ‌تری در تعیین قیمت طلا و سکه پیدا می‌کنند. گزارش‌های بازار نیز افزایش دلار را بازیگر اصلی معاملات شنبه معرفی کرده‌اند.

قیمت طلا و سکه در هفته آینده چه می‌شود؟

مسیر بازار در هفته آینده بیش از هر چیز به رفتار دلار وابسته خواهد بود. اگر نرخ ارز در محدوده‌های فعلی تثبیت شود، کاهش اونس جهانی می‌تواند مانع جهش دوباره طلا شود. با این حال، عبور دلار از مقاومت‌های تازه احتمالاً قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه امامی را بار دیگر صعودی خواهد کرد.

در بخش جهانی، سیاست نرخ بهره فدرال‌رزرو، داده‌های تورمی آمریکا، بازده اوراق خزانه و تحولات ژئوپلیتیکی همچنان مهم‌ترین عوامل مؤثر بر اونس هستند. طلا دارایی بدون سود محسوب می‌شود؛ بنابراین افزایش نرخ بهره و بازده اوراق معمولاً جذابیت آن را کاهش می‌دهد، در حالی که کاهش نرخ‌ها یا افزایش نااطمینانی سیاسی می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را تقویت کند. واکنش شدید قیمت طلا به نشست اخیر فدرال‌رزرو نیز حساسیت بازار به سیاست پولی آمریکا را نشان داد.

جمع‌بندی

بازار طلا و سکه در هفته منتهی به ۱۰ مرداد ۱۴۰۵ برخلاف بازار جهانی صعودی بود. طلای ۱۸ عیار حدود ۲.۸ درصد و سکه امامی نزدیک به ۲.۶ درصد گران شدند، در حالی که اونس جهانی ۱۹ دلار کاهش پیدا کرد.

افزایش ناچیز حباب سکه در مقایسه با رشد قیمت آن نشان می‌دهد بخش اصلی جهش بازار از افزایش نرخ ارز ناشی شده است، نه صرفاً افزایش هیجان خرید. به همین دلیل، معامله‌گران در روزهای آینده باید علاوه بر اونس جهانی، تحولات بازار ارز و خبرهای سیاسی مؤثر بر انتظارات تورمی را با دقت بیشتری دنبال کنند.

قیمت‌های بازار طلا و ارز لحظه‌ای هستند و ممکن است پس از زمان انتشار گزارش تغییر کنند. تصمیم‌گیری برای خرید یا فروش نیز باید با توجه به میزان ریسک‌پذیری، افق سرمایه‌گذاری و پرهیز از معاملات هیجانی انجام شود.