روایت جنجالی پس از درگذشت فرانکو بارزی؛ از قرارداد جهانبخش با پرسپولیس تا ماجرای آب‌های آلوده

باشگاه میلان روز ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۶ درگذشت فرانکو بارزی را در ۶۶سالگی تأیید کرد و از او به‌عنوان چهره‌ای یاد کرد که «قلب و روح» این باشگاه را نمایندگی می‌کرد. بارزی تمام دوران حرفه‌ای خود را در میلان گذراند، ۱۵ فصل کاپیتان این تیم بود و با روسونری شش قهرمانی سری A و سه عنوان در بالاترین سطح مسابقات باشگاهی اروپا کسب کرد. پیراهن شماره ۶ میلان نیز پس از پایان دوران بازی او بایگانی شد.

اسطوره فوتبال ایتالیا در سال ۲۰۲۵ برای برداشتن یک توده ریوی تحت عمل جراحی قرار گرفته و پس از آن دوره درمانی توصیه‌شده از سوی متخصص سرطان را آغاز کرده بود. بااین‌حال، در گزارش رسمی باشگاه میلان و خبر رویترز علت دقیق مرگ او اعلام نشده است؛ بنابراین نسبت دادن قطعی درگذشت بارزی به سرطان، بدون انتشار جزئیات پزشکی بیشتر، دقیق نیست.

دو سفر فرانکو بارزی به ایران چگونه رقم خورد؟

نخستین سفر مورد توجه بارزی به تهران در زمستان سال ۱۳۹۱ انجام شد. او به دعوت باشگاه پرسپولیس در ورزشگاه آزادی حاضر شد و دربی بدون گل استقلال و پرسپولیس در ششم بهمن ۱۳۹۱ را از نزدیک تماشا کرد. گزارش‌های همان زمان تأیید می‌کنند که مدافع سابق میلان پس از مسابقه از کیفیت فنی پایین شهرآورد انتقاد کرده بود.

سعید شیرینی می‌گوید بارزی در همان سفر در تمرین پرسپولیس نیز حضور یافت و برخوردی گرم با مهدی مهدوی‌کیا داشت. به روایت سرپرست وقت سرخ‌پوشان، بارزی باوجود شهرت و افتخارات جهانی، رفتاری متواضعانه داشت و شناخت او از مهدوی‌کیا در ملاقات این دو کاملاً مشهود بود. این بخش از ماجرا روایت شخصی شیرینی از دیدار است و سند مستقلی برای میزان رفاقت آن دو منتشر نشده است.

دومین حضور بارزی در تهران به هفتم آذر ۱۳۹۲ بازمی‌گردد؛ زمانی که پیشکسوتان میلان برای برگزاری مسابقه‌ای دوستانه با ستارگان پرسپولیس به ورزشگاه آزادی آمدند. بارزی در آن دیدار کاپیتان تیم میلان بود و در کنار چهره‌هایی چون پائولو مالدینی، گنارو گتوزو، زوانیمیر بوبان و دانیله ماسارو بازی کرد. تیم میلان مسابقه را با نتیجه سه بر یک برد؛ دیداری که به مناسبت خداحافظی مهدی مهدوی‌کیا نیز برگزار شد.

شیرینی اکنون اعلام کرده است مجموعه پیشکسوتان پرسپولیس در تدارک ارسال تاج گل برای مراسم بارزی است تا همدردی خود را با خانواده او نشان دهد. او همچنین نقش بارزی در هماهنگی و برگزاری مسابقه پیشکسوتان دو باشگاه را مهم توصیف کرده است.

آیا علیرضا جهانبخش با پرسپولیس قرارداد بسته بود؟

جنجالی‌ترین بخش مصاحبه سعید شیرینی به علیرضا جهانبخش مربوط می‌شود. او مدعی است در لحظه تحویل سال ۱۳۹۲ شخصاً با جهانبخش قرارداد امضا کرده، اما پس از مطرح شدن پیشنهاد نایمخن هلند، محمد رویانیان با ترجیح دادن آینده ملی این بازیکن، رضایت‌نامه‌اش را صادر کرده است.

اصل نزدیک شدن جهانبخش به پرسپولیس از سوی خود این بازیکن نیز تأیید شده است. جهانبخش در مصاحبه‌ای گفته بود پس از درخشش در داماش تا آستانه پیوستن به پرسپولیس پیش رفت و سرخ‌پوشان پیشنهاد مالی خوبی ارائه کردند، اما پس از شکل‌گیری فرصت حضور در هلند و مشورت با مهدوی‌کیا، تصمیم گرفت راهی اروپا شود.

بااین‌حال، میان دو روایت تفاوت مهمی وجود دارد: شیرینی از «امضای قرارداد و صدور رضایت‌نامه» سخن می‌گوید، درحالی‌که جهانبخش صرفاً تأیید کرده تا آستانه انتقال پیش رفته بود. تاکنون تصویر قرارداد، ثبت رسمی آن در سازمان لیگ یا سندی که امضای قطعی قرارداد با پرسپولیس را اثبات کند منتشر نشده است. بنابراین بخش قابل‌تأیید ماجرا، مذاکره جدی و نزدیکی انتقال است؛ نه لزوماً ثبت نهایی قرارداد.

انتخاب جهانبخش در نهایت مسیر حرفه‌ای او را به نایمخن و سپس آلکمار، برایتون و فاینورد رساند. این پرونده یکی از نمونه‌های معدود فوتبال ایران است که یک باشگاه بزرگ داخلی از جذب بازیکنی آینده‌دار عقب نشست تا او مسیر اروپایی را دنبال کند؛ هرچند نقش دقیق مدیران پرسپولیس در این تصمیم همچنان بر روایت شفاهی افراد استوار است.

ادعای کاهش ۳۵ درصدی هزینه‌ها با علی دایی

شیرینی در بخش دیگری از سخنانش مدعی شده است حضور علی دایی روی نیمکت پرسپولیس موجب شد هزینه جذب بازیکنان در سال ۱۳۹۲ حدود ۳۵ درصد کاهش یابد. به گفته او، دایی سقف مشخصی برای هر بازیکن تعیین می‌کرد و حاضر نبود باشگاه برای حفظ یا جذب افراد موردنظر، مبالغی بیشتر از ارزیابی فنی کادر پرداخت کند.

این ادعا تصویری متفاوت از بازار پرهزینه نقل‌وانتقالات ارائه می‌کند، اما برای ارزیابی دقیق آن باید بودجه، مجموع قراردادها و تعهدات پرسپولیس در دو فصل متوالی منتشر شود. در متن مصاحبه سند مالی یا صورت‌حسابی برای اثبات کاهش ۳۵ درصدی ارائه نشده است؛ بنابراین این عدد باید به‌عنوان برآورد مدیر وقت تیم بازتاب داده شود، نه یک آمار حسابرسی‌شده.

اختلاف مانوئل ژوزه و کارلوس کی‌روش

سرپرست سابق پرسپولیس همچنین معتقد است اختلاف میان مانوئل ژوزه و کارلوس کی‌روش به پرسپولیس در لیگ دوازدهم آسیب زد. او به نقل از یکی از اعضای سفارت پرتغال گفته است ژوزه در فوتبال پرتغال از اعتبار زیادی برخوردار بود و حتی جایگاهی بالاتر از کی‌روش داشت.

این بخش بیش از آنکه یک واقعیت قابل‌اندازه‌گیری باشد، ارزیابی و برداشت شیرینی از مناسبات آن دوره است. اعتبار دو مربی را نمی‌توان بر اساس گفته یک فرد ناشناس رتبه‌بندی کرد و برای اثبات اینکه اختلاف آنها مستقیماً پرسپولیس را «قربانی» کرد، باید تصمیم‌های مشخص، زمان اردوهای تیم ملی و آثار فنی هر اختلاف بررسی شود.

ادعای تازه درباره مسمومیت بازیکنان پرسپولیس

حساس‌ترین ادعای شیرینی به مسابقه پرسپولیس و سپاهان در شهریور ۱۳۹۱ مربوط می‌شود. چند بازیکن پرسپولیس در جریان و پس از آن مسابقه با سرگیجه، بی‌حالی و شرایط غیرعادی مواجه شدند و برخی تحت درمان قرار گرفتند. محمد رویانیان نیز در همان زمان از انجام بررسی‌ها و آزمایش‌های تخصصی خبر داده بود.

گزارش‌های آن دوره روایت‌های متفاوتی از علت حادثه ارائه کردند. در مقطعی آب و مواد غذایی محل اقامت تیم مورد ظن قرار گرفت، اما گزارشی دیگر محلول مکمل موسوم به «ایزو» را عامل احتمالی معرفی کرد؛ محلولی که در اختیار اعضای تیم قرار گرفته بود. همچنین در برخی گزارش‌های غیررسمی همان سال، از احتمال نقش یکی از کارکنان داخلی باشگاه سخن گفته شد، بدون آنکه نتیجه قضایی یا گزارش رسمی نهایی در دسترس عموم قرار گیرد.

شیرینی اکنون ادعا کرده است علاوه بر عوامل بیرونی، افرادی در داخل مجموعه پرسپولیس نیز در ماجرا نقش داشتند. این سخن یک اتهام جدی اما اثبات‌نشده است؛ زیرا او نامی از افراد، نوع اقدام، نتیجه آزمایش‌ها یا سند قابل بررسی ارائه نکرده است. تا زمان انتشار گزارش رسمی، رأی قضایی یا مستندات آزمایشگاهی، نمی‌توان نقش عوامل داخلی را به‌عنوان واقعیت قطعی مطرح کرد.

میراث سفر بارزی برای پرسپولیس

دو سفر فرانکو بارزی به تهران در دوره‌ای انجام شد که مدیران پرسپولیس تلاش می‌کردند ارتباطی بین‌المللی برای باشگاه ایجاد کنند. حضور او در دربی و سپس آوردن گروهی از بزرگ‌ترین ستاره‌های تاریخ میلان به ورزشگاه آزادی، از معدود پروژه‌های بین‌المللی فوتبال باشگاهی ایران در آن سال‌ها بود.

مرگ بارزی اکنون این خاطرات را دوباره به صدر اخبار آورده است، اما مصاحبه سعید شیرینی تنها درباره اسطوره ایتالیایی نیست. روایت او مجموعه‌ای از پرونده‌های قدیمی پرسپولیس را باز کرده است: انتقالی که می‌توانست جهانبخش را سرخ‌پوش کند، شیوه هزینه‌کرد علی دایی، اختلاف دو مربی پرتغالی و حادثه‌ای که دلیل قطعی آن هنوز شفاف نشده است.

بخشی از این خاطرات با گزارش‌های آرشیوی تطبیق دارد؛ مانند سفر بارزی، برگزاری بازی ستارگان میلان و مذاکره جدی با جهانبخش. بخش‌های دیگر، به‌ویژه کاهش دقیق هزینه‌ها و ادعای دخالت عوامل داخلی در مسمومیت، همچنان روایت یک مدیر سابق هستند و برای تبدیل شدن به واقعیت تاریخی به اسناد قابل‌بررسی نیاز دارند.