بورس منفجر شد؛ شاخص کل ۱۲۳ هزار واحد پرید، فتح قله جدید نزدیک است؟

بازار سرمایه برای سومین روز متوالی در مسیر صعودی قرار گرفت و برخلاف دوره‌هایی که رشد شاخص کل تنها با حرکت چند شرکت بزرگ رقم می‌خورد، این بار شاخص هم‌وزن نیز عملکردی حتی بهتر از نماگر اصلی ثبت کرد. شاخص کل بورس با رشد ۱۲۳ هزار و ۲۶۴ واحدی، معادل ۲.۳۹ درصد، به سطح پنج میلیون و ۲۷۷ هزار واحد رسید. شاخص هم‌وزن نیز با افزایش ۳۶ هزار و ۴۴۲ واحدی، معادل ۲.۴۹ درصد، تا محدوده یک میلیون و ۴۹۷ هزار واحد بالا رفت.

رشد هم‌زمان و تقریباً برابر دو شاخص، از فراگیر بودن تقاضا حکایت دارد. در معاملات دوشنبه، رشد فقط به نمادهای شاخص‌ساز محدود نبود و شرکت‌های کوچک و متوسط نیز با استقبال گسترده خریداران روبه‌رو شدند.

۹۷ درصد بازار سبزپوش شد

براساس آمار پایانی، ۸۷۴ نماد در محدوده مثبت و تنها ۴۱ نماد در دامنه منفی معامله شدند. به این ترتیب، بیش از ۹۶ درصد نمادهای بازار سبز بودند. تعداد صف‌های خرید نیز به ۶۵۲ مورد رسید، درحالی‌که تنها ۱۰ نماد با صف فروش روبه‌رو شدند.

خبرگزاری ایرنا سهم نمادهای مثبت از بازار را حدود ۹۷ درصد اعلام کرده و نوشته است در پایان معاملات، نزدیک به ۱۳.۵ همت تقاضا در صف‌های خرید باقی مانده بود. تفاوت جزئی رقم ۱۳.۵ همت با آمار بیش از ۱۴ همت، به زمان ثبت داده‌ها و تفاوت میان ارزش سفارش‌های خرید و صف‌های پایانی مربوط است.

اختلاف کم‌سابقه میان تعداد صف‌های خریدوفروش نشان می‌دهد بخش بزرگی از فروشندگان تمایلی به عرضه سهام خود در قیمت‌های فعلی نداشتند. در چنین شرایطی، بسیاری از سفارش‌های خرید به معامله تبدیل نمی‌شوند و در صف باقی می‌مانند؛ بنابراین ارزش بالای سفارش‌ها هم نشانه قدرت تقاضاست و هم می‌تواند بیانگر محدود شدن امکان خرید در برخی نمادها باشد.

ورود نزدیک به ۵.۸ همت پول حقیقی به بورس

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های مثبت معاملات دوشنبه، بازگشت قدرتمند سرمایه‌گذاران حقیقی بود. در بخش سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی، حدود پنج هزار و ۸۳۵ میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد. حجم معاملات این بخش نیز به ۴۸.۱ میلیارد برگه سهم و ارزش معاملات آن به حدود ۱۹ هزار و ۵۱۲ میلیارد تومان رسید.

سرانه خرید حقیقی‌ها حدود ۱۰۶ میلیون تومان و سرانه فروش نزدیک ۶۱ تا ۶۵ میلیون تومان ثبت شد. بر این اساس، قدرت خریداران حقیقی بین ۱.۶ تا ۱.۷ برابر فروشندگان بود؛ نسبتی که از برتری محسوس تقاضا حکایت دارد.

بالا بودن سرانه خرید زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که هم‌زمان با ورود پول حقیقی و گسترش صف‌های خرید رخ دهد. اگر رشد شاخص با خروج پول همراه باشد، احتمال دارد افزایش قیمت بیشتر نتیجه خرید حقوقی‌ها یا حمایت‌های مقطعی باشد؛ اما ورود چند هزار میلیارد تومان نقدینگی حقیقی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد نیز در موج صعودی مشارکت کرده‌اند.

بااین‌حال، یک روز ورود پول برای تأیید یک روند بلندمدت کافی نیست. تداوم ورود نقدینگی در چند جلسه معاملاتی و حفظ ارزش معاملات بالای ۲۰ همت می‌تواند نشانه معتبرتری از بازگشت اعتماد عمومی به بورس باشد.

چرا بورس امروز ناگهان صعودی شد؟

مهم‌ترین محرک بازار، تغییر انتظارات سیاسی و کاهش موقت نگرانی از گسترش تنش‌های نظامی بود. فعالان بازار، تقویت احتمال مذاکره و آرام‌تر شدن فضای سیاسی را به معنای کاهش ریسک سیستماتیک شرکت‌ها تفسیر کردند و بخشی از نقدینگی از صندوق‌های کم‌ریسک و بازارهای موازی به سمت سهام حرکت کرد.

بازار سرمایه ایران در ماه‌های اخیر بیش از متغیرهای معمول بنیادی، به اخبار سیاسی واکنش نشان داده است. با افزایش احتمال درگیری، معامله‌گران معمولاً به سمت نقدینگی، طلا، ارز و صندوق‌های درآمد ثابت حرکت می‌کنند؛ اما با کاهش تنش، سهام شرکت‌هایی که به دلیل ریسک سیاسی زیر ارزش واقعی معامله می‌شوند، دوباره مورد توجه قرار می‌گیرند.

رفتار معاملات دوشنبه نیز همین الگو را تأیید کرد. صندوق‌های درآمد ثابت با خروج حدود ۲.۲ همت پول حقیقی روبه‌رو شدند، درحالی‌که صندوق‌های سهامی حدود ۱.۱ همت نقدینگی حقیقی جذب کردند. این جابه‌جایی را می‌توان نشانه افزایش موقت ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران دانست.

بانک‌ها و فلزات در صدر ورود پول

گروه بانکی با جذب حدود ۸۷۶ میلیارد تومان پول حقیقی، بیشترین ورود نقدینگی را میان صنایع ثبت کرد. پس از آن، فلزات اساسی با ۶۹۱ میلیارد تومان، پالایشی‌ها با ۶۶۴ میلیارد تومان، کانه‌های فلزی با ۴۲۷ میلیارد تومان و صنایع غذایی با ۱۷۵ میلیارد تومان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

از نظر ارزش معاملات نیز بانک‌ها، فرآورده‌های نفتی و محصولات شیمیایی در صدر قرار گرفتند. گروه‌های بانکی، خودرویی و کانه‌های فلزی نیز بیشترین حجم معاملات را ثبت کردند.

استقبال از بانک‌ها را می‌توان به حساسیت بالای این صنعت به اخبار سیاسی، مبادلات بین‌المللی و انتظارات مربوط به بهبود روابط اقتصادی نسبت داد. سهام بانکی معمولاً در دوره افزایش امید به مذاکره، سریع‌تر از بسیاری از صنایع واکنش نشان می‌دهد.

پالایشی‌ها و فلزی‌ها نیز علاوه بر اثرپذیری از ریسک سیاسی، از نرخ ارز، قیمت‌های جهانی و سیاست‌های داخلی مربوط به خوراک، انرژی و صادرات تأثیر می‌گیرند. حضور هم‌زمان این گروه‌ها در صدر ورود پول، نشان می‌دهد تقاضای دوشنبه فقط به یک صنعت محدود نبوده است.

فملی، وبملت و وتجارت موتور رشد شاخص شدند

نماد «فملی» با جذب حدود ۵۱۱ میلیارد تومان پول حقیقی در صدر بازار قرار گرفت. «وبملت» با ۳۸۱ میلیارد تومان و «وتجارت» با ۳۶۴ میلیارد تومان در جایگاه‌های بعدی ورود پول حقیقی ایستادند. این سه نماد هم‌زمان از مهم‌ترین عوامل رشد شاخص کل بودند.

وبملت با ارزش معاملات حدود ۶۲۱ میلیارد تومان، پرتراکنش‌ترین نماد روز نیز بود. در مقابل، نمادهای «تکنو» و «وخاور» هرکدام با حدود ۶۰ میلیارد تومان خروج پول حقیقی، در صدر فهرست خروج نقدینگی قرار گرفتند.

وجود نمادهای دارای خروج پول در روزی که تقریباً کل بازار مثبت بود، نشان می‌دهد حتی در موج‌های صعودی نیز سرمایه‌گذاران باید شرایط هر شرکت را به‌طور جداگانه بررسی کنند. مثبت بودن شاخص، تضمین‌کننده رشد تمام سهم‌ها یا مناسب بودن همه قیمت‌ها برای خرید نیست.

شاخص هم‌وزن در آستانه رکورد تاریخی

شاخص هم‌وزن تنها فاصله اندکی با مرز روانی یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد دارد. عبور پایدار از این سطح می‌تواند به‌عنوان یک علامت روانی مثبت برای سهام کوچک و متوسط تلقی شود. شاخص کل نیز در سطح پنج میلیون و ۲۷۷ هزار واحد قرار گرفته و سهامداران به ثبت قله‌ای تازه امیدوار شده‌اند.

بااین‌حال، رسیدن به یک عدد جدید به‌تنهایی اهمیت ندارد. کیفیت شکست مقاومت زمانی تأیید می‌شود که شاخص‌ها بالاتر از سطح جدید تثبیت شوند، ارزش معاملات بالا بماند و ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند.

اگر شاخص تنها با صف‌های خرید سنگین از مقاومت عبور کند، اما در جلسه بعد با افزایش عرضه و خروج نقدینگی روبه‌رو شود، احتمال شکست ناموفق و اصلاح قیمت‌ها بالا می‌رود. بنابراین معاملات پس از این جهش برای تشخیص قدرت واقعی روند اهمیت زیادی خواهد داشت.

پیش‌بینی بورس؛ صعود تا چه زمانی ادامه دارد؟

در سناریوی مثبت، حفظ آرامش سیاسی، ادامه ورود پول حقیقی و باقی ماندن ارزش معاملات در محدوده بالای ۲۰ همت می‌تواند شاخص کل را به سمت قله‌های تازه هدایت کند. شاخص هم‌وزن نیز در این شرایط امکان عبور از مرز یک میلیون و ۵۰۰ هزار واحد و تثبیت بالای آن را خواهد داشت.

در سناریوی متعادل، پس از سه روز رشد متوالی و تشکیل صدها صف خرید، بخشی از معامله‌گران برای شناسایی سود اقدام به فروش خواهند کرد. در این وضعیت ممکن است بازار همچنان مثبت بماند، اما تعداد صف‌های خرید کاهش یابد و معاملات از حالت هیجانی به وضعیت متعادل‌تری برسد.

سناریوی منفی به بازگشت ریسک‌های سیاسی وابسته است. انتشار اخبار ناامیدکننده درباره مذاکرات یا افزایش دوباره تنش‌های نظامی می‌تواند جریان نقدینگی را معکوس کند و صف‌های خرید را به عرضه‌های سنگین تبدیل کند. کارشناسان نیز تأکید کرده‌اند که تقابل اصلی بازار همچنان میان ارزندگی بنیادی سهام و هراس ناشی از ریسک‌های ژئوپلیتیکی است.

بورس به آرامش رأی مثبت داد

معاملات ۱۲ مرداد نشان داد بازار سرمایه به کاهش ریسک و تقویت فضای مذاکره واکنش بسیار سریعی دارد. جهش ۱۲۳ هزار واحدی شاخص کل، رشد گسترده شاخص هم‌وزن، ورود نزدیک به ۵.۸ همت پول حقیقی و باقی ماندن بیش از ۱۳ همت تقاضا در صف‌های خرید، همگی از بازگشت موقت اعتماد حکایت دارند.

بااین‌حال، این اعتماد هنوز شکننده است. صعود بورس زمانی به روندی پایدار تبدیل می‌شود که علاوه بر آرامش سیاسی، سودآوری شرکت‌ها، سیاست‌های ارزی، نرخ بهره، وضعیت انرژی صنایع و شفافیت تصمیمات اقتصادی نیز از بازار حمایت کنند.

در کوتاه‌مدت، احتمال فتح قله‌های جدید وجود دارد؛ اما شرط اصلی آن روشن است: ثبات سیاسی باید ادامه پیدا کند و نقدینگی حقیقی از بازار خارج نشود. در غیر این صورت، همان متغیری که بورس را با سرعت بالا برده، می‌تواند جهت بازار را در زمانی کوتاه تغییر دهد.

این گزارش صرفاً با هدف اطلاع‌رسانی و تحلیل بازار تهیه شده و توصیه‌ای برای خرید یا فروش سهام نیست.