حسن روشن: مربی ایرانی را به خارجی‌های درجه دو ترجیح بدهید؛ فوتبال از پایه فقیر شده است

حسن روشن معتقد است انتخاب مربیان داخلی برای تیم‌های لیگ برتری می‌تواند تصمیمی درست و آینده‌ساز باشد. او با انتقاد از جذب برخی مربیان خارجی که بدون دستاورد مشخص وارد فوتبال ایران می‌شوند، می‌گوید حضور مربیان درجه دو و سه خارجی نه‌تنها کمکی به پیشرفت فوتبال کشور نمی‌کند، بلکه باعث خروج منابع مالی قابل توجه از فوتبال ایران می‌شود.

به اعتقاد این پیشکسوت فوتبال، تفاوت اصلی میان یک مربی خارجی تأثیرگذار و یک مربی خارجی معمولی، در کیفیت و تجربه واقعی اوست. فوتبال ایران زمانی می‌تواند از حضور مربی خارجی بهره ببرد که سراغ گزینه‌ای برود که دانش، تجربه بین‌المللی و توانایی انتقال آن به بازیکنان و مربیان داخلی را داشته باشد؛ نه مربی‌ای که صرفاً به دلیل نام خارجی بودن، هزینه زیادی به باشگاه تحمیل کند.

تجربه رایکوف؛ نمونه‌ای از مربی خارجی موفق در ایران

روشن در صحبت‌های خود به دوران حضور رایکوف در فوتبال ایران اشاره می‌کند؛ مربی‌ای که به باور او نمونه موفقی از همکاری با یک مربی خارجی سطح بالا بود. رایکوف در سال‌های حضورش در استقلال و فوتبال ایران، علاوه بر کسب موفقیت‌های ورزشی، نقش مهمی در آموزش نسل جدیدی از بازیکنان و شکل‌گیری تفکر حرفه‌ای‌تر در فوتبال کشور داشت.

او معتقد است رایکوف تنها یک مربی برای نتیجه گرفتن نبود، بلکه نقش یک معلم فوتبال را ایفا می‌کرد. حضور او در فوتبال ایران باعث شد بازیکنانی مانند ناصر حجازی و منصور پورحیدری مسیر پیشرفت خود را طی کنند و بعدها به چهره‌های مهم مربیگری تبدیل شوند.

این نگاه نشان می‌دهد که از دید روشن، مسئله اصلی ملیت مربی نیست؛ بلکه سطح دانش، شخصیت حرفه‌ای و تأثیری است که یک مربی می‌تواند در ساختار فوتبال ایجاد کند.

ضرورت حمایت فدراسیون و سازمان لیگ از مربیان داخلی

یکی از نکات مهمی که حسن روشن مطرح می‌کند، نقش نهادهای مدیریتی فوتبال در تقویت جایگاه مربیان ایرانی است. او معتقد است فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ باید با قدرت بیشتری از مربیان داخلی حمایت کنند تا آن‌ها فرصت بیشتری برای فعالیت و اثبات توانایی‌های خود داشته باشند.

به باور این پیشکسوت، باشگاه‌ها نیز می‌توانند با استفاده از تجربه مربیان پیشکسوت به عنوان مشاور فنی، شرایط بهتری برای مربیان جوان‌تر ایجاد کنند. چنین الگویی می‌تواند باعث انتقال تجربه میان نسل‌های مختلف فوتبال ایران شود و فاصله میان دانش قدیمی و روش‌های جدید مربیگری را کاهش دهد.

در بسیاری از کشورهای صاحب فوتبال، حضور مشاوران فنی باتجربه در کنار کادر مربیگری یک اتفاق طبیعی است. این افراد بدون دخالت مستقیم در تصمیم‌های روزمره، به انتقال تجربه و اصلاح مسیر تیم کمک می‌کنند.

مشکل اصلی؛ نبود اعتماد و فرصت کافی برای مربیان ایرانی

یکی از چالش‌های همیشگی فوتبال ایران، فشار شدید برای نتیجه‌گیری کوتاه‌مدت است. مربیان داخلی معمولاً فرصت زیادی برای ساختن تیم و اجرای تفکرات خود ندارند و با اولین نتایج ضعیف، تحت فشار هواداران و مدیران قرار می‌گیرند.

روشن نیز به همین موضوع اشاره می‌کند و معتقد است مربیان ایرانی باید همان اختیاراتی را داشته باشند که معمولاً در اختیار مربیان خارجی قرار می‌گیرد. از نگاه او، اگر باشگاه‌ها یک مربی داخلی را انتخاب می‌کنند، باید به او اعتماد کنند و اجازه دهند تصمیم‌های فنی خود، از جمله انتخاب ترکیب و تعویض‌ها، را بدون فشارهای بیرونی اجرا کند.

او نمونه‌هایی مانند تجربه وحید هاشمیان و حمید استیلی را یادآوری می‌کند؛ مربیانی که در مقاطعی با وجود سابقه ملی و دانش فوتبالی، به دلیل فشار بالای نتایج نتوانستند زمان کافی برای اجرای برنامه‌های خود داشته باشند.

پول هست، اما مدیریت منابع مشکل دارد

یکی دیگر از محورهای صحبت‌های حسن روشن، مسئله مدیریت منابع مالی در فوتبال ایران است. او معتقد است مشکل اصلی فوتبال کشور کمبود پول نیست، بلکه نحوه هزینه کردن منابع است.

به گفته او، فوتبال ایران ظرفیت بالایی دارد و حضور گسترده هواداران در ورزشگاه‌ها نشان می‌دهد این رشته همچنان از محبوبیت زیادی برخوردار است. وقتی ده‌ها هزار هوادار برای تماشای یک مسابقه باشگاهی به ورزشگاه می‌آیند، این ظرفیت باید به شکل درست مدیریت شود.

از دید روشن، اگر باشگاه‌ها توان جذب مربیان بزرگ و شناخته‌شده جهانی را ندارند، بهتر است به جای هزینه برای مربیان خارجی کم‌تجربه، روی مربیان داخلی سرمایه‌گذاری کنند و منابع خود را هدفمندتر مصرف کنند.

فوتبال ایران بدون توجه به پایه‌ها پیشرفت نمی‌کند

بخش مهم دیگری از صحبت‌های حسن روشن به فوتبال پایه مربوط می‌شود. او معتقد است مشکل اصلی فوتبال ایران فقط در سطح بزرگسالان نیست، بلکه ریشه مشکلات به ضعف در پرورش بازیکنان جوان بازمی‌گردد.

او تأکید می‌کند تیم‌های لیگ برتری باید دارای آکادمی‌های فعال باشند و بخشی از بودجه خود را به توسعه فوتبال پایه اختصاص دهند. به باور او، باشگاه‌ها نباید تنها به خرید بازیکن آماده فکر کنند، بلکه باید برای تولید نسل آینده فوتبال برنامه داشته باشند.

روشن معتقد است فوتبال ایران در شرایط فعلی از نظر تولید بازیکن جوان با مشکل مواجه است و اینکه یک بازیکن جوان به شکل مستمر به تیم ملی اضافه نمی‌شود، نشانه ضعف ساختار پایه است.

جمع‌بندی؛ اعتماد به مربی ایرانی، اما با اصلاح ساختار

صحبت‌های حسن روشن بار دیگر بحث قدیمی اعتماد به مربیان ایرانی را مطرح کرده است. تجربه فوتبال ایران نشان داده حضور مربی خارجی زمانی می‌تواند مفید باشد که آن مربی واقعاً از سطح بالایی برخوردار باشد و دانش جدیدی به فوتبال کشور اضافه کند.

در مقابل، جذب مربیان خارجی بدون کارنامه قوی، نه‌تنها تضمینی برای موفقیت نیست، بلکه می‌تواند منابع مالی باشگاه‌ها را نیز هدر دهد. راهکار اصلی از نگاه بسیاری از کارشناسان، ترکیبی از اعتماد به مربیان داخلی، استفاده درست از تجربه پیشکسوتان و سرمایه‌گذاری جدی روی فوتبال پایه است.

فوتبال ایران برای نزدیک شدن به استانداردهای بالاتر، بیش از هر چیز به برنامه‌ریزی بلندمدت نیاز دارد؛ مسیری که از آموزش مربی، پرورش بازیکن و ایجاد ساختار حرفه‌ای در باشگاه‌ها آغاز می‌شود.