سود میلیوندلاری امارات از ستارههای ایرانی؛ جام جهانی ۲۰۲۶ برای باشگاههای عربی پولساز شد
حضور ملیپوشان ایرانی در لیگ حرفهای امارات فقط برای باشگاههای این کشور دستاورد فنی نداشته است. جام جهانی ۲۰۲۶ نشان داد بازیکن ملیپوش میتواند مستقیماً به یک دارایی اقتصادی تبدیل شود. برآورد رسانههای اماراتی نشان میدهد ۱۰ باشگاه لیگ حرفهای این کشور در مجموع حدود یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلار، معادل نزدیک به ۶.۴ میلیون درهم، از برنامه مزایای باشگاههای فیفا دریافت خواهند کرد؛ درآمدی که بخش قابل توجهی از آن با حضور بازیکنان ایرانی در جام جهانی ارتباط دارد. در صدر این فهرست العین قرار گرفته و پس از آن کلباء، البطائح، الجزیره و شبابالاهلی بیشترین سهم را دارند. ماجرا اما یک پرسش جدی برای فوتبال ایران ایجاد میکند: چرا بازیکن ایرانی برای باشگاه خارجی به یک دارایی چندمنظوره و درآمدزا تبدیل میشود، اما باشگاههای داخلی هنوز از بخش بزرگی از این ظرفیت اقتصادی محروماند؟
۱۰:۳۸ - ۱۷ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
جام جهانی برای باشگاهها الزاماً با پایان آخرین مسابقه بازیکنانشان تمام نمیشود.
فیفا سالهاست برنامهای تحت عنوان «Club Benefits Programme» دارد که بر اساس آن، باشگاههایی که بازیکنان خود را در اختیار تیمهای ملی حاضر در جام جهانی قرار میدهند، بابت این همکاری سهم مالی دریافت میکنند.
برای جام جهانی ۲۰۲۶، فیفا یک صندوق بیسابقه ۳۵۵ میلیون دلاری در نظر گرفته است؛ رقمی که حدود ۷۰ درصد بیشتر از دوره جام جهانی قطر است. از این مبلغ، ۱۰۰ میلیون دلار به باشگاههایی تعلق میگیرد که بازیکنانشان در مرحله مقدماتی جام جهانی حضور داشتهاند و ۲۵۰ میلیون دلار نیز میان باشگاههایی تقسیم میشود که بازیکنان آنها در مرحله نهایی جام جهانی شرکت کردهاند. پنج میلیون دلار دیگر نیز برای هزینههای اجرایی و حمایتهای مرتبط در نظر گرفته شده است.
این ساختار نشان میدهد فوتبال ملی دیگر فقط هزینه برای باشگاه نیست؛ بلکه میتواند مستقیماً برای باشگاه درآمد ایجاد کند.
۶.۴ میلیون درهم در حساب باشگاههای اماراتی
براساس برآورد روزنامه «البیان» امارات، باشگاههای حاضر در لیگ حرفهای این کشور در مجموع حدود یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلار از محل برنامه مزایای باشگاههای فیفا دریافت خواهند کرد؛ رقمی معادل حدود ۶ میلیون و ۴۴۸ هزار درهم.
در این فهرست، العین با حدود ۴۶۰ هزار دلار بیشترین سهم را دارد. پس از آن کلباء با حدود ۳۱۲ هزار دلار، البطائح با ۲۵۰ هزار دلار، الجزیره با ۱۹۵ هزار دلار و شبابالاهلی با ۱۶۰ هزار دلار قرار گرفتهاند.
دبا حدود ۱۲۴ هزار دلار، بنییاس ۹۳ هزار دلار، الوحده ۷۹ هزار دلار، النصر ۶۲ هزار دلار و الظفره نیز حدود ۲۱ هزار دلار سهم خواهند داشت.
این ارقام تقریبی هستند، اما تصویر روشنی از ارزش اقتصادی داشتن بازیکنان ملیپوش ارائه میکنند.
ردپای پررنگ ایرانیها در درآمد کلباء
کلباء یکی از مهمترین برندگان این سازوکار است.
حضور بازیکنان ایرانی در ترکیب این باشگاه باعث شده کلباء با حدود ۳۱۲ هزار دلار، دومین باشگاه پردرآمد امارات از محل برنامه مزایای باشگاههای فیفا باشد.
در سالهای اخیر کلباء یکی از مقاصد اصلی بازیکنان ایرانی بوده و بازیکنانی مانند سامان قدوس، مهدی قایدی و شهریار مغانلو در این باشگاه حضور داشتهاند.
وقتی یک باشگاه بازیکنی ملیپوش جذب میکند، ارزش او تنها به تعداد گل، پاس گل یا عملکردش در لیگ محدود نمیشود. دعوت شدن به تیم ملی و حضور در جام جهانی نیز میتواند بهطور مستقیم برای باشگاه پول ایجاد کند.
همین نکته باعث میشود منطق جذب بازیکن ملیپوش از نگاه اقتصادی با جذب یک بازیکن عادی تفاوت داشته باشد.
شبابالاهلی هم از ملیپوشان سود برد
شبابالاهلی نیز در فهرست باشگاههای منتفع قرار دارد و حدود ۱۶۰ هزار دلار دریافت خواهد کرد.
این باشگاه در سالهای اخیر میزبان چند بازیکن ایرانی بوده و نام سعید عزتاللهی و مهدی قایدی نیز با آن گره خورده است.
برای باشگاهی مانند شبابالاهلی، حضور بازیکنی که در جام جهانی شرکت میکند چند مزیت همزمان ایجاد میکند؛ کیفیت فنی در مسابقات داخلی، ارزش تبلیغاتی، افزایش دیدهشدن در سطح بینالمللی و در نهایت دریافت بخشی از درآمدهای فیفا.
این همان نقطهای است که فوتبال حرفهای را از نگاه صرفاً ورزشی خارج میکند و به یک مدل اقتصادی تبدیل میسازد.
الوحده و درآمدی که محمد قربانی ساخت
الوحده نیز حدود ۷۹ هزار دلار از برنامه مزایای فیفا دریافت خواهد کرد.
در این باشگاه، حضور محمد قربانی در تیم ملی ایران یکی از عواملی بوده که به ایجاد سهم مالی کمک کرده است.
برای یک باشگاه، حتی یک بازیکن ملیپوش نیز میتواند درآمدی ایجاد کند که بخشی از هزینه قرارداد او را پوشش دهد.
این موضوع بهخصوص برای بازیکنان جوان اهمیت دارد. باشگاهی که بازیکن مستعد و ملیپوش را در زمان مناسب جذب کند، میتواند هم از رشد فنی و افزایش ارزش انتقال او بهره ببرد و هم از مزایای جانبی مانند پاداشهای فیفا استفاده کند.
چرا یک بازیکن ممکن است برای دو باشگاه پول بسازد؟
یکی از نکات جالب در برنامه فیفا این است که تمام مبلغ لزوماً فقط به باشگاهی که بازیکن در زمان جام جهانی عضو آن بوده پرداخت نمیشود.
رسانههای اماراتی توضیح دادهاند که اگر بازیکن در بازه تعیینشده بین چند باشگاه جابهجا شده باشد، باشگاههای قبلی نیز ممکن است براساس مدت ثبت بازیکن سهمی از مبلغ دریافت کنند.
به همین دلیل ممکن است نام یک بازیکن در محاسبات بیش از یک باشگاه ظاهر شود.
این سازوکار از یک منظر اهمیت ویژهای دارد؛ فیفا قصد دارد باشگاههایی را که در مسیر آمادهسازی و در اختیار گذاشتن بازیکن نقش داشتهاند نیز منتفع کند، نه اینکه تمام درآمد فقط نصیب آخرین باشگاه شود.
فیفا برای هر روز حضور بازیکن چقدر میدهد؟
سازوکار پرداخت در جام جهانی ۲۰۲۶ نیز تغییر کرده است.
فیفا اعلام کرده برای بخش مربوط به مرحله نهایی، پرداختها بهصورت «بازیکن-روز» محاسبه میشوند. حداقل بازده مورد انتظار حدود ۵ هزار دلار برای هر بازیکن در هر روز اعلام شده و عدد نهایی پس از پایان کامل محاسبات تورنمنت مشخص میشود.
نکته مهم این است که دقایق بازی بازیکن تعیینکننده اصلی نیست.
در مدل فیفا، اصل حضور بازیکن در فهرست و مدت زمانی که در اختیار تیم ملی بوده اهمیت دارد. بنابراین بازیکنی که تمام مسابقات را نیمکتنشین باشد نیز میتواند برای باشگاهش درآمد ایجاد کند.
این ویژگی باعث میشود حتی بازیکنان ذخیره تیمهای ملی نیز از منظر اقتصادی برای باشگاهها ارزش داشته باشند.
مقدماتی جام جهانی هم برای اولینبار پولساز شد
جام جهانی ۲۰۲۶ یک تفاوت مهم دیگر نیز دارد.
برای نخستینبار باشگاههایی که بازیکنانشان را در اختیار تیمهای ملی برای مسابقات مقدماتی جام جهانی قرار دادهاند نیز سهم مالی دریافت میکنند.
فیفا برای این بخش ۱۰۰ میلیون دلار کنار گذاشته و با توجه به ۹۰۵ مسابقه مقدماتی برگزارشده، رقم تقریبی حدود ۲۳۶۰ دلار به ازای هر بازیکن در هر مسابقه محاسبه شده است.
این تغییر دامنه باشگاههای دریافتکننده پاداش را به شکل چشمگیری افزایش داده است.
در نتیجه، داشتن بازیکن ملیپوش از همان مرحله انتخابی نیز میتواند برای باشگاه ارزش اقتصادی ایجاد کند.
العین چرا ۴۶۰ هزار دلار درآمد دارد؟
در میان باشگاههای اماراتی، العین در صدر جدول قرار گرفته است.
برآورد «البیان» سهم این باشگاه را حدود ۴۶۰ هزار دلار اعلام کرده است. بازیکنانی مانند سفیان رحیمی، آلخاندرو رومرو و رامی ربیعه در ایجاد این سهم نقش داشتهاند.
العین نمونه روشنی از باشگاهی است که سالهاست در جذب بازیکنان ملیپوش و شناختهشده سرمایهگذاری میکند.
این سرمایهگذاری صرفاً برای نتیجه گرفتن در لیگ امارات یا لیگ قهرمانان آسیا نیست. بازیکن ملیپوش میتواند ارزش برند باشگاه را افزایش دهد، در بازار نقلوانتقالات سود ایجاد کند و حتی از طریق سازوکارهای فیفا درآمد جانبی به همراه داشته باشد.
ستاره ملیپوش یک دارایی چندمنظوره است
اقتصاد فوتبال مدرن نشان میدهد ارزش یک بازیکن را نباید فقط از طریق عملکرد داخل زمین محاسبه کرد.
یک بازیکن ملیپوش میتواند حداقل از چهار مسیر برای باشگاه ارزش ایجاد کند: عملکرد فنی، افزایش ارزش بازار و احتمال فروش آینده، اثر تجاری و تبلیغاتی و درآمدهای ناشی از حضور در رقابتهای ملی.
باشگاههای اماراتی طی سالهای اخیر بخش مهمی از استراتژی نقلوانتقالاتی خود را بر جذب بازیکنان ملیپوش کشورهای مختلف بنا کردهاند.
ملیپوشان ایرانی نیز بخشی از این بازار بودهاند و حالا جام جهانی نشان داده حضور آنها حتی زمانی که برای تیم باشگاهی خود بازی نمیکنند، میتواند برای همان باشگاه درآمد ایجاد کند.
پرسش بزرگ؛ فوتبال ایران چه چیزی را از دست میدهد؟
اینجا ماجرا برای فوتبال ایران جذابتر میشود.
بازیکنان ایرانی محصول سیستم فوتبال ایران هستند؛ بسیاری از آنها در آکادمیها و باشگاههای داخلی رشد میکنند، در لیگ برتر مطرح میشوند و سپس راهی فوتبال امارات، قطر یا اروپا میشوند.
پس از انتقال، ارزش اقتصادی آنها عمدتاً در اختیار باشگاه خارجی قرار میگیرد.
باشگاه اماراتی از عملکرد بازیکن استفاده میکند، ارزش بازاری او را در اختیار دارد و اکنون از حضورش در جام جهانی نیز پاداش دریافت میکند.
در مقابل، بسیاری از باشگاههای ایرانی همچنان با مشکلات مالی، مالکیت نامشخص، درآمد محدود از حق پخش و ضعف در فروش بازیکن روبهرو هستند.
همین تضاد یک سؤال مهم ایجاد میکند: آیا باشگاههای ایرانی از بازیکنان ملیپوش خود به اندازه ظرفیت واقعی اقتصادی آنها بهره میبرند؟
چرا باشگاههای ایرانی سهم کمتری دارند؟
بخشی از پاسخ به مهاجرت ملیپوشان مربوط میشود.
هرچه تعداد بیشتری از بازیکنان اصلی تیم ملی در زمان جام جهانی عضو باشگاههای خارجی باشند، بخش بیشتری از پاداش فیفا نیز به باشگاههای خارجی منتقل میشود.
اما مسئله عمیقتر از این است.
باشگاههای ایرانی در بسیاری موارد بازیکنان را با قراردادهای کوتاهمدت نگه میدارند، بندهای اقتصادی قدرتمندی در قراردادها ندارند و حتی در فروش ستارههای خود نیز درآمدی متناسب با ارزش واقعی آنها به دست نمیآورند.
در حالی که باشگاههای حرفهای بازیکن را یک دارایی مالی در ترازنامه میبینند، فوتبال ایران هنوز در بسیاری از موارد بازیکن را صرفاً هزینهای برای یک یا دو فصل میبیند.
جمعبندی؛ بازیکن ایرانی، درآمد برای لیگ امارات
جام جهانی ۲۰۲۶ یک واقعیت مهم درباره اقتصاد فوتبال را بار دیگر آشکار کرد.
باشگاههای لیگ حرفهای امارات حدود یک میلیون و ۷۵۶ هزار دلار از محل برنامه مزایای باشگاههای فیفا دریافت خواهند کرد و ملیپوشان ایرانی نقش قابل توجهی در ایجاد بخشی از این درآمد داشتهاند.
این درآمد در شرایطی ایجاد میشود که فیفا صندوق برنامه مزایای باشگاهها را به ۳۵۵ میلیون دلار افزایش داده و برای نخستینبار مرحله مقدماتی جام جهانی را نیز مشمول پرداخت کرده است.
پیام اقتصادی ماجرا روشن است: در فوتبال حرفهای، بازیکن ملیپوش فقط برای گل زدن، پاس دادن و قهرمانی خریداری نمیشود؛ او یک دارایی اقتصادی است که حتی حضورش در تیم ملی میتواند برای باشگاه درآمد تولید کند.
باشگاههای اماراتی این مدل را به خوبی درک کردهاند. حالا سؤال مهمتر متوجه فوتبال ایران است؛ فوتبالی که بازیکن را پرورش میدهد، اما بخش بزرگی از ارزش افزوده نهایی او در خارج از مرزها تولید و برداشت میشود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پرطرفدارترین
