بازگشت تماشاگران به لیگ برتر قطعی می‌شود؟ تصمیم تازه فدراسیون برای آغاز فصل با سکوهای پر

 فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ به جمع‌بندی رسیده‌اند که مسابقات فصل جدید لیگ برتر با حضور تماشاگران برگزار شود. فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ از روز جمعه ۲۳ مرداد آغاز می‌شود و این تصمیم در شرایطی گرفته شده که طی هفته‌های اخیر وضعیت ورود هواداران به ورزشگاه‌ها یکی از ابهام‌های مهم پیش از شروع مسابقات بود.

با این حال، خود گزارش نیز تأکید دارد که باید دید این تصمیم تا زمان برگزاری مسابقات بدون تغییر باقی می‌ماند یا شرایط دیگری پیش خواهد آمد. بنابراین در شرایط فعلی دقیق‌تر است گفته شود اصل تصمیم فدراسیون و سازمان لیگ، برگزاری مسابقات با تماشاگر است؛ نه اینکه از همین حالا حضور هواداران در تک‌تک بازی‌های ۳۴ هفته آینده تضمین شده باشد.

این تفاوت مهم است، زیرا تجربه سال‌های اخیر نشان داده وضعیت ورزشگاه، الزامات امنیتی، احکام انضباطی و حتی آماده نبودن زیرساخت بلیت‌فروشی می‌تواند باعث شود برخی مسابقات با ظرفیت محدود یا بدون تماشاگر برگزار شوند.

تاج یک هفته قبل چراغ سبز داده بود

تصمیم تازه در واقع ادامه موضعی است که مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، پیش‌تر بیان کرده بود.

تاج روز ۱۰ مرداد اعلام کرد که فدراسیون تلاش می‌کند مسابقات فوتبال فصل جدید «با حضور تماشاگران و بدون محدودیت» برگزار شود. او در عین حال گفت همه شرایط در حال بررسی است و فصل پیش رو از نظر لجستیکی و تقویم مسابقات، فصل دشواری خواهد بود.

اکنون خبر جدید نشان می‌دهد این رویکرد یک مرحله جلوتر رفته و فدراسیون و سازمان لیگ به اصل حضور هواداران رضایت داده‌اند.

این موضوع برای باشگاه‌ها اهمیت زیادی دارد. بلیت‌فروشی یکی از منابع درآمدی فوتبال حرفه‌ای است و حضور هواداران به‌خصوص برای تیم‌هایی مانند استقلال، پرسپولیس، تراکتور، سپاهان و باشگاه‌هایی که در شهرهای فوتبالی فعالیت می‌کنند، می‌تواند تأثیر مستقیمی بر فضای مسابقه و درآمد روز بازی داشته باشد.

مشکل بزرگ؛ همه ورزشگاه‌ها شرایط یکسانی ندارند

تصمیم برای ورود تماشاگران یک بخش ماجراست؛ اینکه ورزشگاه‌های میزبان عملاً توان پذیرش هواداران را داشته باشند، بخش دشوارتر آن است.

تهران در آستانه فصل جدید با مشکل جدی ورزشگاه مواجه است. ورزشگاه آزادی همچنان درگیر عملیات بازسازی است و امیرحسین روشنک، رئیس کمیته مسابقات سازمان لیگ، در روز قرعه‌کشی لیگ اعلام کرده بود این ورزشگاه به احتمال زیاد حتی برای دربی رفت استقلال و پرسپولیس نیز آماده نخواهد شد.

در شرایط فعلی ورزشگاه‌های شهر قدس و دستگردی از گزینه‌های اصلی میزبانی تیم‌های تهرانی هستند. گزارش تازه درباره ورزشگاه دستگردی نیز نشان می‌دهد تصمیم گرفته شده چمن این مجموعه تا پایان فصل زیر کشت نرود تا کمبود زمین مسابقه برای تیم‌های پایتخت تشدید نشود. پرسپولیس، استقلال و پیکان در تهران میزبان هستند و گزارش‌ها از احتمال استفاده استقلال خوزستان از امکانات تهران نیز خبر داده‌اند.

بنابراین یکی از چالش‌های اصلی این است که یک ورزشگاه ممکن است برای برگزاری مسابقه مناسب باشد، اما برای پذیرش تعداد بالای تماشاگران نیازمند استانداردهای بیشتری در حوزه ورودی و خروجی، گیت‌های بلیت، جایگاه‌ها، امکانات رفاهی و مسائل ایمنی باشد.

استقلال و پرسپولیس بیشترین تأثیر را از وضعیت آزادی می‌گیرند

نبود ورزشگاه آزادی بیش از همه دو باشگاه پرطرفدار پایتخت را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

استقلال و پرسپولیس معمولاً در دیدارهای مهم خود توان جذب ده‌ها هزار تماشاگر را دارند، اما ظرفیت ورزشگاه‌های جایگزین فاصله زیادی با آزادی دارد. در نتیجه حتی اگر مسابقات با تماشاگر برگزار شوند، تعداد هوادارانی که می‌توانند بازی‌های خانگی سرخابی‌ها را از نزدیک ببینند احتمالاً بسیار کمتر خواهد بود.

این مسئله دو اثر مستقیم دارد؛ نخست کاهش درآمد بلیت‌فروشی و دوم کاهش مزیت میزبانی.

در فوتبال، بازی خانگی فقط به معنای مسابقه در یک شهر مشخص نیست. حضور چند ده هزار هوادار می‌تواند فشار روانی زیادی بر تیم حریف وارد کند. وقتی تیمی مانند استقلال یا پرسپولیس ناچار باشد در ورزشگاهی با ظرفیت محدود بازی کند، بخش قابل توجهی از این مزیت از دست می‌رود.

به همین دلیل، تصمیم برگزاری لیگ با تماشاگر اگرچه خبر مثبتی برای هواداران است، اما مشکل ورزشگاه‌های تهران را حل نمی‌کند.

شرایط در شهرهای دیگر بهتر است؟

وضعیت همه استان‌ها مشابه تهران نیست.

برای نمونه، رئیس هیئت فوتبال استان اصفهان اخیراً اعلام کرده است که سپاهان و ذوب‌آهن از نظر زیرساختی مشکلی برای میزبانی مسابقات لیگ برتر با حضور تماشاگران ندارند.

تیم‌هایی که ورزشگاه اختصاصی یا مجموعه‌ای با زیرساخت آماده‌تر دارند، طبیعتاً با چالش کمتری روبه‌رو خواهند شد.

اما سازمان لیگ برای اجرایی کردن تصمیم خود باید وضعیت هر ورزشگاه را به‌صورت جداگانه بررسی کند. ظرفیت مجاز یک مسابقه می‌تواند با مسابقه دیگر متفاوت باشد و حتی ممکن است بخشی از سکوهای یک استادیوم به دلیل عملیات عمرانی یا مسائل ایمنی قابل استفاده نباشد.

بنابراین عبارت «لیگ با تماشاگر برگزار می‌شود» لزوماً به معنای «تمام ورزشگاه‌ها با صددرصد ظرفیت باز خواهند بود» نیست.

آیا محدودیتی برای تعداد تماشاگران وجود خواهد داشت؟

تا زمان انتشار این گزارش، جزئیات دقیق ظرفیت تماشاگران در هر ورزشگاه اعلام نشده است.

مهدی تاج از تلاش فدراسیون برای برگزاری مسابقات «بدون محدودیت» سخن گفته، اما همزمان تأکید کرده که شرایط هر مسابقه و امکانات موجود باید بررسی شود.

در نتیجه تعیین سقف فروش بلیت احتمالاً به شرایط ورزشگاه‌ها وابسته خواهد بود.

در ورزشگاهی که همه بخش‌ها استاندارد و آماده هستند، امکان استفاده از ظرفیت بیشتری وجود دارد؛ اما در ورزشگاه‌های در حال بازسازی یا مجموعه‌هایی که برای لیگ برتر به شکل موقت استفاده می‌شوند، سازمان لیگ ممکن است ظرفیت کمتری را مجاز بداند.

جزئیات مربوط به بلیت‌فروشی، ورودی‌ها و ظرفیت‌های دقیق باید پیش از هفته نخست از سوی سازمان لیگ یا باشگاه‌های میزبان اعلام شود.

بازگشت هواداران از نظر اقتصادی چه اهمیتی دارد؟

باشگاه‌های لیگ برتری ایران سال‌هاست از محدودیت منابع درآمدی گلایه دارند. حق پخش تلویزیونی همچنان یکی از پرونده‌های حل‌نشده فوتبال ایران است و درآمدهای تجاری بسیاری از باشگاه‌ها نیز با استاندارد فوتبال حرفه‌ای فاصله دارد.

در چنین شرایطی بلیت‌فروشی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

برای باشگاه‌های پرطرفدار، درآمد حاصل از بلیت یک مسابقه مهم می‌تواند قابل توجه باشد. علاوه بر آن، حضور تماشاگر باعث افزایش ارزش تبلیغات محیطی، اسپانسرهای روز مسابقه و فروش محصولات باشگاه می‌شود.

از سوی دیگر، فوتبال بدون تماشاگر از نظر تلویزیونی نیز جذابیت کمتری دارد. صدای هواداران، پرچم‌ها و فضای سکوها بخشی از محصولی است که لیگ برتر به مخاطب ارائه می‌کند.

بنابراین فدراسیون فقط با یک تصمیم اجتماعی مواجه نیست؛ حضور تماشاگر مستقیماً با اقتصاد فوتبال ارتباط دارد.

فصل ۲۶ لیگ برتر متفاوت خواهد بود

بیست‌وششمین دوره لیگ برتر از چند جهت فصل متفاوتی است.

این فصل با ۱۸ تیم برگزار می‌شود و تعداد مسابقات هر تیم افزایش یافته است. تقویم نیز به دلیل مسابقات تیم‌های ملی و رقابت‌های باشگاهی آسیایی بسیار فشرده خواهد بود. مهدی تاج نیز پیش‌تر درباره دشواری‌های لجستیکی مربوط به سفر تیم‌ها، داوران و برنامه‌ریزی مسابقات هشدار داده بود.

در چنین شرایطی اضافه شدن مسئله مدیریت تماشاگران، به‌خصوص در شهرهایی که با کمبود ورزشگاه روبه‌رو هستند، کار سازمان لیگ را دشوارتر می‌کند.

با این حال، برگزار کردن یک فصل کامل بدون تماشاگر نیز از نظر فنی و اقتصادی گزینه مطلوبی برای فوتبال ایران نیست. به همین دلیل به نظر می‌رسد فدراسیون تصمیم گرفته اصل را بر حضور هواداران بگذارد و مشکلات احتمالی را به‌صورت موردی مدیریت کند.

حضور تماشاگران قطعی است یا ممکن است تغییر کند؟

براساس اطلاعات فعلی، تصمیم فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ بر حضور تماشاگران است. این جدیدترین موضع رسمی و رسانه‌ای در آستانه شروع فصل محسوب می‌شود.

اما هنوز نمی‌توان گفت هیچ مسابقه‌ای بدون تماشاگر برگزار نخواهد شد.

احکام انضباطی، وضعیت خاص امنیتی یا استاندارد نبودن یک ورزشگاه می‌تواند استثنا ایجاد کند. به همین دلیل خود خبر اولیه نیز با احتیاط نوشته شده و اجرای نهایی تصمیم را منوط به تحولات روزهای آینده دانسته است.

هواداران برای اطلاع قطعی از امکان حضور در هر مسابقه باید اطلاعیه همان بازی و سامانه بلیت‌فروشی باشگاه میزبان را ملاک قرار دهند.

جمع‌بندی

فصل جدید لیگ برتر فوتبال ایران از جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و تازه‌ترین تصمیم فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ این است که مسابقات با حضور تماشاگران برگزار شوند. این تصمیم با موضع قبلی مهدی تاج درباره تلاش برای برگزاری لیگ با هوادار و بدون محدودیت همخوانی دارد.

اما فاصله میان «تصمیم» و «اجرای کامل» را وضعیت ورزشگاه‌ها تعیین خواهد کرد.

آزادی همچنان آماده نیست، تهران با کمبود ورزشگاه مواجه است و برخی تیم‌ها باید از زمین‌های جایگزین استفاده کنند. در مقابل، استان‌هایی مانند اصفهان از آمادگی زیرساخت‌های خود برای حضور هواداران خبر داده‌اند.

در نتیجه خبر خوب برای هواداران این است که فعلاً خبری از آغاز سراسری لیگ پشت درهای بسته نیست. اما سؤال مهم تا روز ۲۳ مرداد باقی می‌ماند: هر ورزشگاه با چه ظرفیتی و تحت چه شرایطی اجازه ورود تماشاگر خواهد داشت؟ پاسخ این سؤال مشخص می‌کند فصل جدید واقعاً با سکوهای پر آغاز می‌شود یا حضور هواداران در برخی شهرها و مسابقات محدود خواهد ماند.