چرخش آسیایی تراکتور به سود استقلال؛ بصره برای آبیها آزاد میشود، آزادی هم به نیمفصل اول نمیرسد
ماجرای بصره از جایی پیچیده شد که استقلال و تراکتور هر دو این شهر عراق را بهعنوان گزینه میزبانی آسیایی خود در نظر گرفتند. در ابتدا قرار بود نیروی هوایی عراق دیدارهایش را در بغداد برگزار کند، اما به گفته علی دهقانی، AFC ورزشگاه پیشنهادی بغداد را نپذیرفت و این باشگاه عراقی نیز ناچار شد بصره را بهعنوان محل بازیهای خانگی خود در نظر بگیرد. به این ترتیب، استقلال، تراکتور و نیروی هوایی عراق همزمان متقاضی استفاده از یک ورزشگاه شدند.
دهقانی توضیح داده است که مطابق ضوابط مسابقات آسیایی و مجوز حرفهای، امکان استفاده همزمان سه تیم از یک ورزشگاه وجود ندارد. این گزاره در خبر فعلی مستقیماً به نقل از مسئول برگزاری مسابقات بینالمللی فدراسیون فوتبال مطرح شده است. در مقررات عمومی منتشرشده AFC نیز تأکید شده که هر باشگاه باید در اصل تمام دیدارهای خانگی خود را در یک ورزشگاه مورد تأیید برگزار کند و ورزشگاه از دو روز پیش از مسابقه تا یک روز بعد باید برای استفاده مسابقه AFC در اختیار برگزارکنندگان باشد؛ الزاماتی که طبیعتاً برنامهریزی فشرده برای چند باشگاه در یک ورزشگاه را دشوار میکند.
بنابراین مسئله صرفاً ظرفیت صندلیهای ورزشگاه نیست. برنامه مسابقات، تمرین رسمی، تبلیغات محیطی، امکانات رسانهای، کنترل امنیتی، رختکنها و دوره انحصاری استفاده AFC همگی باید با یکدیگر هماهنگ باشند.
تراکتور از عراق به عمان یا امارات میرود؟
مهمترین بخش صحبتهای تازه دهقانی به تغییر برنامه تراکتور مربوط میشود. او اعلام کرده تراکتور تصمیم گرفته محل میزبانی آسیایی خود را تغییر دهد و احتمالاً عمان یا امارات را انتخاب خواهد کرد. باشگاه در حال حاضر منتظر دریافت تأییدیه اولیه برای این مسیر است.
در نتیجه هنوز نباید نوشت که میزبانی تراکتور در عمان یا امارات «قطعی» شده است.
انتخاب کشور ثالث چند مرحله دارد. باشگاه باید ورزشگاه مشخصی معرفی کند، فدراسیون کشور میزبان موافقت کند و در نهایت AFC ورزشگاه، زمین تمرین و زیرساختهای اجرایی را تأیید کند. مقررات لیگ نخبگان نیز صراحت دارد که AFC میتواند ورزشگاه معرفیشده را رد کند و از باشگاه بخواهد محل دیگری را پیشنهاد دهد.
بنابراین خبر فعلی را باید اینطور خلاصه کرد: تراکتور تصمیم به خروج از گزینه بصره گرفته، عمان و امارات مقصدهای احتمالی هستند، اما تأیید نهایی هنوز صادر نشده است.
تغییر تصمیم تراکتور چگونه استقلال را نجات میدهد؟
برای استقلال، تغییر مسیر تراکتور میتواند خبر بسیار مهمی باشد.
اگر سرخپوشان تبریزی رسماً از ورزشگاه بصره کنار بروند، دو تیم باقی میمانند: استقلال ایران و نیروی هوایی عراق. دهقانی گفته در چنین شرایطی احتمالاً مانع موجود رفع میشود و استقلال میتواند بصره را بهعنوان ورزشگاه خانگی خود در مسابقات آسیایی مورد استفاده قرار دهد.
البته این اتفاق نیز به معنی تأیید نهایی استقلال نیست. AFC باید برنامه مسابقات دو باشگاه را بررسی کند و استفاده از ورزشگاه را رسماً بپذیرد.
مزیت بصره برای استقلال روشن است. عراق در مقایسه با بسیاری از کشورهای ثالث فاصله کمتری با ایران دارد، سفر هوایی و لجستیک تیم سادهتر است و احتمال حضور هواداران ایرانی نیز نسبت به برخی مقاصد دورتر بیشتر خواهد بود.
از منظر فوتبالی نیز هرچه کشور ثالث به فضای فرهنگی و جغرافیایی ایران نزدیکتر باشد، اثر منفی از دست دادن میزبانی واقعی تا حدودی کمتر میشود؛ هرچند هیچ ورزشگاهی در عراق، عمان یا امارات نمیتواند جای آزادی و حضور دهها هزار هوادار استقلال را بگیرد.
چرا AFC روی ورزشگاهها تا این اندازه سختگیر است؟
مقررات فصل ۲۷-۲۰۲۶ لیگ نخبگان آسیا اختیار گستردهای به AFC برای تأیید یا رد ورزشگاه داده است.
بر اساس ماده ۱۴ مقررات مسابقات، هر باشگاه باید در طول رقابتها از همان ورزشگاه مورد تأیید استفاده کند، مگر اینکه استثنایی به تأیید دبیرخانه AFC برسد. اگر ورزشگاهی برای برگزاری مسابقه مناسب تشخیص داده نشود، باشگاه باید ورزشگاه جایگزین پیشنهاد کند و حتی AFC اختیار دارد در صورت پیدا نشدن گزینه مناسب، خودش محل بیطرف را تعیین کند.
همچنین محل تمرین رسمی تیم میهمان باید مورد تأیید AFC باشد و در حالت عادی حداکثر ۳۰ دقیقه یا ۳۰ کیلومتر با محل اقامت تیم میهمان فاصله داشته باشد.
این جزئیات نشان میدهد انتخاب «یک کشور» پایان کار نیست. استقلال یا تراکتور باید عملاً یک بسته کامل میزبانی شامل ورزشگاه، زمین تمرین، هتل، حملونقل، امنیت و امکانات رسانهای ارائه کنند.
خبر بد دیگر برای استقلال و پرسپولیس؛ آزادی نیمفصل اول نمیرسد
در کنار بحث میزبانی آسیایی، علی دهقانی آخرین وضعیت ورزشگاه آزادی را نیز تشریح کرده و خبر او چندان امیدوارکننده نیست.
او صراحتاً گفته است ورزشگاه آزادی به نیمفصل نخست لیگ برتر نخواهد رسید. این در حالی است که در مقاطعی از ماههای قبل، بازگشت آزادی برای شروع فصل جدید یا ماههای ابتدایی فصل مطرح شده بود.
بخش قابل توجهی از سکوها بازسازی، ایمنسازی و صندلیگذاری شدهاند، اما مشکل فقط ظاهر ورزشگاه نیست.
دهقانی از چند فضای ضروری نام برده که هنوز آماده نیستند: میکسدزون، محل ورود اتوبوس تیمها، سالن کنفرانس خبری، اتاق داوران، محل استقرار LOC، اتاق پزشکی، اتاق کنترل دوپینگ و اتاق VAR. در استانداردهای تازه AFC وجود محوطه اختصاصی تجهیزات پخش تلویزیونی یا TV Compound نیز اهمیت دارد.
چمن آزادی آذر یا دی آماده میشود؛ پس چرا ورزشگاه باز نمیشود؟
دهقانی برآورد کرده که احتمالاً در آذر یا دی ۱۴۰۵ بتوان روی چمن ورزشگاه آزادی مسابقه برگزار کرد، اما خودش بلافاصله تأکید کرده که آمادهشدن چمن مساوی با آمادهشدن کل ورزشگاه نیست.
این نکته پاسخ یکی از ابهامهای اصلی هواداران است.
یک ورزشگاه مدرن فقط زمین چمن و سکو نیست. مسابقه لیگ برتر، لیگ نخبگان یا بازی تیم ملی نیازمند زیرساخت پزشکی، کنترل دوپینگ، VAR، رسانه، تلویزیون، امنیت، رختکن و فضاهای عملیاتی متعدد است. تا زمانی که این مجموعه تکمیل نشود، حتی داشتن بهترین چمن نیز مجوز برگزاری مسابقه را تضمین نمیکند.
به همین دلیل، بازگشت واقعی آزادی اکنون بیش از گذشته به نیمفصل دوم نزدیک شده است. دهقانی ابراز امیدواری کرده تمام این بخشها تا پایان سال آماده شوند.
شهر قدس فعلاً خانه داخلی سرخابیها باقی میماند
تعویق دوباره آزادی مستقیماً روی استقلال و پرسپولیس اثر میگذارد.
برنامه هفتههای ابتدایی لیگ نشان داده هر دو باشگاه بار دیگر باید به ورزشگاه شهدای شهر قدس تکیه کنند. استقلال دیدارهای خانگی ابتدایی خود از جمله بازی با مس شهر بابک و سپاهان را در شهر قدس برگزار میکند و پرسپولیس نیز برای میزبانی از استقلال خوزستان به همین ورزشگاه میرود.
به این ترتیب استقلال با شرایطی دوگانه روبهرو خواهد شد: شهر قدس برای لیگ ایران و احتمالاً بصره برای مسابقات آسیایی.
این جابهجایی نهتنها مزیت میزبانی را کاهش میدهد، بلکه هزینه سفر و عملیات تیم را افزایش میدهد و برنامه تمرینی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
تراکتور عمان را انتخاب کند یا امارات؟
از منظر تراکتور نیز انتخاب بعدی آسان نیست.
عمان طی سالهای اخیر بارها میزبان تیمها و مسابقات بینالمللی بوده و معمولاً از منظر سیاسی و اجرایی گزینهای کمحاشیه محسوب میشود. امارات نیز زیرساختهای فوتبالی پیشرفته و دسترسی هوایی مناسبی دارد، اما انتخاب نهایی به تأیید کشور میزبان، ورزشگاه قابل استفاده و برنامه سایر مسابقات AFC وابسته است.
مهمتر از نام کشور، سرعت قطعی شدن تصمیم است. هرچه روند تأیید طولانیتر شود، تراکتور زمان کمتری برای رزرو هتل، زمین تمرین و برنامهریزی سفرهای آسیایی خواهد داشت.
جمعبندی؛ یک جابهجایی که گره استقلال را باز میکند
آخرین وضعیت میزبانی نمایندگان ایران را میتوان در چند جمله خلاصه کرد: تراکتور قصد دارد گزینه بصره را کنار بگذارد و عمان یا امارات را برای میزبانی آسیایی دنبال کند؛ این تصمیم هنوز به تأیید نهایی نرسیده است. اگر تغییر محل قطعی شود، استقلال میتواند در کنار نیروی هوایی عراق شانس بسیار بیشتری برای استفاده از ورزشگاه بصره داشته باشد.
همزمان تکلیف ورزشگاه آزادی نیز روشنتر شده است. برخلاف امیدواریهای قبلی، آزادی به نیمفصل نخست لیگ برتر نمیرسد. چمن ممکن است در آذر یا دی قابلیت مسابقه پیدا کند، اما اتاق VAR، میکسدزون، بخش پزشکی، کنترل دوپینگ، سالن کنفرانس و سایر الزامات هنوز تکمیل نشدهاند.
به این ترتیب فوتبال ایران در آغاز فصل ۱۴۰۶-۱۴۰۵ با یک وضعیت کمسابقه روبهروست: استقلال و پرسپولیس خانه سنتی خود را در لیگ ندارند و نمایندگان ایران در آسیا نیز برای بازیهایی که «خانگی» محسوب میشوند، باید در کشورهای دیگر دنبال ورزشگاه بگردند.
در کوتاهمدت، خروج احتمالی تراکتور از بصره میتواند گره استقلال را باز کند؛ اما مسئله بزرگتر همچنان باقی است: تا زمان بازگشت آزادی و فراهم شدن امکان میزبانی آسیایی در ایران، «بازی خانگی» برای بزرگترین تیمهای فوتبال کشور همچنان معنای واقعی خود را نخواهد داشت.