بورس ۹۴ هزار واحد جهش کرد؛ ۲.۲ همت پول حقیقی برگشت/ راز معاملات ۳۶۵ همتی بازار چیست؟

بازار سهام ایران بعد از نوسانات قابل توجه روز یکشنبه، دوشنبه دوباره قدرت خریداران را به نمایش گذاشت.

براساس داده‌های مدیریت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، ارزش معاملات بازار خرد و معاملات پایانی TAL در بخش سهام و صندوق‌های سهامی در روز دوشنبه به ۳۶ هزار و ۷۴۲ میلیارد تومان رسید. همزمان شاخص کل بورس تهران ۹۴ هزار واحد بالا رفت و در سطح ۵ میلیون و ۶۵۴ هزار و ۱۷۸ واحد ایستاد.

اما برای فهم بهتر شرایط بورس، نباید تنها به رشد شاخص نگاه کرد. ترکیب ارزش معاملات، ورود و خروج پول حقیقی، عملکرد شاخص هم‌وزن و تعداد نمادهای مثبت تصویر بسیار کامل‌تری از وضعیت بازار ارائه می‌دهد.

شاخص بورس از ۵.۶ میلیون واحد عبور کرد

شاخص کل در پایان معاملات دوشنبه ۹۴ هزار و ۲۱۳ واحد معادل حدود ۱.۶۹ درصد افزایش یافت و به محدوده ۵ میلیون و ۶۵۴ هزار واحد رسید. یک روز قبل شاخص در سطح حدود ۵ میلیون و ۵۶۰ هزار واحد قرار داشت؛ بنابراین بازار در یک جلسه معاملاتی توانست بیش از ۹۴ هزار واحد دیگر به ارتفاع نماگر اصلی اضافه کند.

نکته امیدوارکننده‌تر اینکه این بار رشد بازار فقط به چند شرکت بزرگ محدود نماند.

شاخص هم‌وزن که وزن تقریباً یکسان‌تری به شرکت‌های کوچک و بزرگ می‌دهد، ۱۳ هزار و ۳۲۷ واحد یا حدود ۰.۸۵ درصد رشد کرد و به محدوده یک میلیون و ۵۸۷ هزار واحد رسید. آمار مدیریت نظارت بر بورس‌ها نیز سطح نهایی شاخص هم‌وزن را یک میلیون و ۵۸۷ هزار و ۱۷۹ واحد اعلام کرده است.

این همراهی شاخص هم‌وزن با شاخص کل از این جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد رشد دوشنبه نسبت به روز قبل میان تعداد بیشتری از سهام پخش شده است.

۶۰۰ نماد سبز شدند؛ تفاوت مهم بورس دوشنبه با یکشنبه

یکی از بهترین نشانه‌های تغییر فضای بازار، تعداد نمادهای مثبت بود.

در پایان معاملات دوشنبه حدود ۶۰۰ نماد در محدوده مثبت و ۲۳۰ نماد در محدوده منفی قرار داشتند. تجارت‌نیوز نیز سهم نمادهای مثبت را حدود ۷۲ درصد کل بازار گزارش کرد. ارزش سفارش‌های خرید به بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که سفارش‌های فروش حدود ۶۹۵ میلیارد تومان بود.

این وضعیت دقیقاً در نقطه مقابل بخش مهمی از معاملات یکشنبه قرار داشت.

روز یکشنبه با وجود رشد حدود ۴۰ هزار واحدی شاخص کل، شاخص هم‌وزن فقط ۰.۰۲ درصد بالا رفت و ۵۵۸ نماد منفی در برابر ۳۶۵ نماد مثبت قرار گرفتند. در همان روز ۶.۹ همت پول حقیقی نیز از معاملات خرد خارج شد.

بنابراین بازار دوشنبه فقط «شاخص مثبت‌تری» نداشت؛ ترکیب معاملات نیز نسبت به یکشنبه متعادل‌تر و به سود خریداران تغییر کرد.

بازگشت ۲.۲ همت پول حقیقی به بازار

یکی از مهم‌ترین آمارهای دوشنبه، ورود مجدد سرمایه حقیقی بود.

طبق گزارش پایان بازار، حدود ۲ هزار و ۲۵۴ میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام شد. همزمان ۵۵۷ میلیارد تومان نیز از صندوق‌های درآمد ثابت خارج شد. سرانه خرید حقیقی‌ها به حدود ۱۰۰.۲ میلیون تومان و سرانه فروش به ۹۰.۴ میلیون تومان رسید و نسبت قدرت خرید در محدوده ۱.۱۱ قرار گرفت.

این ارقام وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند که با روز یکشنبه مقایسه شوند.

یکشنبه حدود ۶.۹ همت سرمایه حقیقی از بازار خارج شده بود، اما یک روز بعد جریان پول تغییر جهت داد و بیش از ۲.۲ همت ورود ثبت شد.

این چرخش به تنهایی تضمین نمی‌کند که ورود پول در روزهای آینده ادامه پیدا کند، اما نشان می‌دهد فشار فروش یکشنبه حداقل در جلسه بعدی توان متوقف‌کردن تقاضا را نداشته است.

ارزش معاملات ۳۶.۷ همت؛ کاهش ۴۵ درصدی بد است؟

در نگاه اول یک عدد ممکن است نگران‌کننده به نظر برسد.

ارزش معاملات خرد و TAL دوشنبه ۳۶.۷۴۲ همت بود، در حالی که همین متغیر روز یکشنبه به رکورد تاریخی ۶۶.۴۴۳ همت رسیده بود.

محاسبه این دو عدد نشان می‌دهد ارزش معاملات حدود ۴۴.۷ درصد نسبت به روز قبل کاهش داشته است.

اما این کاهش را نباید بدون توجه به شرایط روز یکشنبه تفسیر کرد.

ارزش معاملات یکشنبه یک رکورد کم‌سابقه بود و همزمان با آن ۶.۹ همت پول حقیقی از بازار خارج شد. یعنی حجم بسیار بالای دادوستد آن روز بخشی از یک موج بزرگ جابه‌جایی و فروش نیز بود. در دوشنبه ارزش معاملات پایین‌تر آمد، اما جریان پول حقیقی مثبت شد و تعداد نمادهای مثبت به شکل محسوسی افزایش یافت.

به بیان ساده، ارزش معامله کمتر از روز رکوردشکن بود، اما کیفیت تقاضا بهتر شد.

ضمن اینکه گزارش‌های پایان بازار ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی را حدود ۳۶ هزار و ۷۵۵ میلیارد تومان و حجم معاملات را حدود ۹۱ میلیارد برگه ثبت کرده‌اند که با آمار ۳۶.۷۴۲ همتی سازمان بورس اختلافی جزئی ناشی از شیوه دسته‌بندی داده‌ها دارد.

رقم عجیب ۳۶۵ همت از کجا آمد؟

در گزارش رسمی آمده است مجموع ارزش معاملات بازارهای بورس و فرابورس دوشنبه به حدود ۳۶۵ هزار میلیارد تومان رسید. در نگاه اول ممکن است تصور شود ۳۶۵ همت سهام در یک روز خریدوفروش شده، اما چنین برداشتی درست نیست.

این رقم کل معاملات بازارهای مختلف را در بر می‌گیرد و شامل بخش‌هایی غیر از سهام عادی است.

برای نمونه، در گزارش‌های تفصیلی بازار فرابورس، ارزش کل معاملات این بازار حدود ۲۰۸ همت ذکر شده که از آن حدود ۱۷۵.۴ همت مربوط به عملیات بازار باز و حدود ۲.۴ همت مربوط به اوراق مالی اسلامی بوده است؛ ارزش معاملات سهام فرابورس در همان گزارش حدود پنج همت عنوان شده است.

بنابراین برای بررسی میزان تحرک سرمایه‌گذاران در سهام، عدد ۳۶.۷ همت معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی شاخص بسیار مرتبط‌تری از عدد ۳۶۵ همت است.

در واقع معاملات خرد و TAL تنها حدود ۱۰ درصد از رقم ۳۶۵ همتی کل معاملات را تشکیل می‌داد.

ارزش کل بازار سهام به ۱۹ هزار همت رسید

ارزش کل بازارهای سهام ایران شامل بورس، بازار پایه و فرابورس در پایان دوشنبه حدود ۱۹ هزار و ۷۱ همت گزارش شد.

این رقم در معاملات یکشنبه حدود ۱۸ هزار و ۸۳۳ همت بود. بنابراین ارزش بازار ظرف یک روز تقریباً ۲۳۸ همت افزایش یافته که معادل حدود ۱.۲۶ درصد است.

افزایش ارزش بازار در کنار رشد شاخص‌های کل و هم‌وزن نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از بازار در دوشنبه با افزایش قیمت روبه‌رو شده است.

شاخص فرابورس هم سبز ماند

روند مثبت فقط به بورس تهران محدود نبود.

شاخص کل فرابورس با حدود ۰.۸ درصد افزایش به ۴۵ هزار و ۴۳۳ واحد رسید. یک روز قبل این شاخص حدود ۴۵ هزار و ۵۴ واحد بود.

به این ترتیب هر سه نماگر مهم یعنی شاخص کل بورس، شاخص هم‌وزن و شاخص فرابورس معاملات دوشنبه را در محدوده مثبت به پایان رساندند.

همزمان عرضه اولیه «احیا۱» نیز در بازار دوم فرابورس در روز ۱۹ مرداد انجام شد که یکی از رویدادهای مهم آن روز در بازار اولیه بود.

TAL چیست و چرا فقط ۳۹ میلیارد تومان معامله شد؟

در آمار سازمان بورس آمده است که در مرحله معاملات پایانی یا TAL تعداد ۱۴۲ نماد مجموعاً حدود ۳۹ میلیارد تومان معامله شدند.

TAL مخفف Trading At Last است؛ مرحله‌ای که پس از پایان معاملات اصلی بورس برگزار می‌شود و امکان معامله در قیمت پایانی را فراهم می‌کند. بورس تهران از ۱۶ خرداد ۱۴۰۵ این مرحله را از ساعت ۱۲:۴۵ تا ۱۳:۰۰ برای نمادهای مشمول بازار اول و دوم فعال کرده است.

نکته جالب اینکه ۳۹ میلیارد تومان معامله TAL تنها حدود ۰.۱۱ درصد از رقم ۳۶ هزار و ۷۴۲ میلیارد تومانی معاملات خرد و TAL روز دوشنبه را تشکیل می‌دهد.

پس افزودن TAL به آمار، عامل اصلی بزرگ‌شدن ارزش معاملات خرد آن روز نبوده است.

برای مقایسه، بورس تهران در ۲۰ خرداد رکوردی بیش از ۱۸۱۱ میلیارد تومان معامله در مرحله TAL ثبت کرده بود؛ بنابراین رقم ۳۹ میلیارد تومان دوشنبه بسیار پایین‌تر از رکورد قبلی این بازار است.

بورس دوباره جان گرفته است؟

معاملات دوشنبه چند علامت مثبت را همزمان نشان داد: رشد ۹۴ هزار واحدی شاخص کل، افزایش شاخص هم‌وزن، سبزشدن حدود ۶۰۰ نماد و ورود بیش از ۲.۲ همت پول حقیقی.

این ترکیب نسبت به روز یکشنبه، که رشد شاخص با خروج ۶.۹ همت پول حقیقی و برتری نمادهای منفی همراه بود، تصویر بسیار بهتری ایجاد می‌کند.

با این حال یک روز معاملاتی برای قطعی دانستن ادامه رالی کافی نیست.

برای سنجش پایداری مسیر بورس در روزهای آینده باید بیش از همه به تداوم ورود پول حقیقی، حفظ ارزش معاملات خرد در سطوح بالا و همراهی شاخص هم‌وزن با شاخص کل توجه کرد. اگر شاخص بالا برود اما دوباره خروج سنگین پول یا افزایش تعداد نمادهای منفی اتفاق بیفتد، کیفیت حرکت صعودی کاهش خواهد یافت.

جمع‌بندی؛ دوشنبه از یکشنبه بهتر بود، حتی با معاملات کمتر

مهم‌ترین پیام معاملات ۱۹ مرداد این نیست که ارزش معاملات خرد از ۶۶ همت به حدود ۳۷ همت کاهش یافت؛ بلکه تغییر ترکیب بازار است.

یکشنبه رکورد ارزش معاملات شکسته شد، اما ۶.۹ همت پول حقیقی از بازار خارج شد و تعداد نمادهای منفی بسیار بیشتر از مثبت‌ها بود. دوشنبه ارزش معاملات حدود ۴۴.۷ درصد پایین‌تر آمد، اما ۲.۲۵۴ همت پول حقیقی وارد بازار شد، ۶۰۰ نماد مثبت شدند و شاخص هم‌وزن نزدیک ۰.۹ درصد رشد کرد.

در نتیجه می‌توان گفت معاملات دوشنبه از منظر «کیفیت تقاضا» نسبت به روز قبل شرایط بهتری داشت.

شاخص کل اکنون در محدوده ۵.۶۵ میلیون واحد قرار گرفته و ارزش کل بازارهای سهام نیز از ۱۹ هزار همت گذشته است. اما برای ادامه این مسیر، مهم‌ترین آزمون بازار دیگر فقط عبور شاخص از یک عدد جدید نیست؛ پایداری ورود نقدینگی حقیقی و همراهی بدنه بازار تعیین خواهد کرد که صعود اخیر به یک روند ماندگار تبدیل می‌شود یا نه.