محمد سیاوشی و مأموریت سخت هندبال ایران در ناگویا؛ کاپیتان باتجربه وسط پروژه تغییر نسل کلاییچ
تیم ملی هندبال مردان ایران امروز شنبه ۲۴ مرداد سومین مرحله اردوی خود با نناد کلاییچ را پشت سر میگذارد. ۱۹ بازیکن در این اردو حضور دارند و پس از پایان تمرینات تهران، تیم ملی راهی صربستان خواهد شد تا وارد مهمترین بخش آمادهسازی قبل از بازیهای آسیایی شود.
محمد سیاوشی درباره شرایط تیم تأکید کرده که اردو همزمان دارای فشار بدنی و کارهای تاکتیکی است و بازیکنان جوان زیادی به تیم اضافه شدهاند. او از روشهای سرمربی کروات نیز رضایت دارد و معتقد است تمرینات تاکتیکی کلاییچ بهروز است.
اما مهمترین بخش حرفهای کاپیتان ایران به قرعه برمیگردد؛ سیاوشی میگوید هندبال آسیا در هر گروهی دشوار بود، ولی ایران در ناگویا «باید صعود کند» و انتخاب دیگری ندارد. این جمله با توجه به ترکیب گروه B بیش از یک موضع روحیهبخش اهمیت دارد.
قرعه ایران چقدر سخت است؟ سه تیم از پنج تیم برتر آسیا در یک گروه
فدراسیون هندبال آسیا بهطور رسمی ایران را در گروه B کنار بحرین، کویت، کرهجنوبی و قزاقستان قرار داده است. گروه A نیز قطر، ژاپن، چین و هنگکنگ را شامل میشود.
برای سنجش قدرت گروه ایران کافی است آخرین مسابقات قهرمانی مردان آسیا در ژانویه ۲۰۲۶ را مرور کنیم.
بحرین برای نخستین بار قهرمان آسیا شد، کویت در رتبه سوم ایستاد و کرهجنوبی پنجم شد. ایران همان رقابتها را در جایگاه دوازدهم به پایان رساند؛ ضمن اینکه در مرحله مقدماتی برابر عربستان ۲۴ بر ۲۲ و برابر ژاپن نیز شکست خورد و نتوانست به جمع مدعیان اصلی برسد.
بنابراین تیمی که چند ماه قبل دوازدهم آسیا شده، حالا با ساختاری جوانتر باید در فاصله چند روز مقابل سه تیم از پنج تیم برتر همان مسابقات قرار بگیرد.
این همان فاصلهای است که پروژه کلاییچ باید در زمانی بسیار کوتاه جبران کند.
نکته عجیب فرمول مسابقات؛ فقط یک تیم از گروه ایران حذف میشود
با وجود سختی قرعه، فرمول بازیهای آسیایی یک فرصت مهم در اختیار ایران گذاشته است.
گروه B پنج تیم دارد و چهار تیم نخست به یکچهارم نهایی صعود میکنند؛ در نتیجه فقط تیم پنجم گروه حذف خواهد شد. در گروه A نیز هر چهار تیم وارد مرحله حذفی میشوند. برنامه رسمی یکچهارم نهایی نشان میدهد تیم چهارم گروه B باید با تیم اول گروه A روبهرو شود و سایر رتبهها نیز بر اساس جایگاه گروهی با حریفان آن سوی جدول برخورد خواهند کرد.
در نتیجه، حرف سیاوشی درباره «الزام صعود» کاملاً قابل درک است.
برای ایران، عبور از مرحله گروهی حداقل انتظار خواهد بود؛ اما رتبه چهارم الزاماً موفقیت بزرگی نیست، زیرا احتمال برخورد با صدرنشین گروه A ــ جایی که قطر و ژاپن حضور دارند ــ را ایجاد میکند.
هدف واقعی باید کسب جایگاهی بهتر از چهارمی باشد تا مسیر یکچهارم نهایی منطقیتر شود.
برنامه ایران؛ کویت اولین آزمون و سه بازی سنگین در سه روز
ایران مسابقات را ۱۹ سپتامبر، برابر کویت آغاز خواهد کرد. دو روز بعد باید مقابل بحرین بازی کند و سپس در روزهای ۲۲ و ۲۳ سپتامبر به ترتیب به مصاف کرهجنوبی و قزاقستان برود.
برنامه ایران:
۱۹ سپتامبر: ایران – کویت
۲۱ سپتامبر: ایران – بحرین
۲۲ سپتامبر: ایران – کرهجنوبی
۲۳ سپتامبر: قزاقستان – ایران
این یعنی ایران در سه روز متوالی با بحرین، کرهجنوبی و قزاقستان روبهرو خواهد شد. مرحله یکچهارم نهایی نیز ۲۶ سپتامبر برگزار میشود و مسابقات مدال در ۲۹ سپتامبر به پایان میرسد.
در چنین تورنمنتی، فشار بدنسازی فعلی تیم ملی معنای بیشتری پیدا میکند؛ کلاییچ باید بازیکنانی بسازد که نه فقط یک مسابقه سطح بالا، بلکه چند بازی سنگین پشت سر هم را تحمل کنند.
چرا کلاییچ بازیکنان ایران را اینقدر تحت فشار گذاشته است؟
سرمربی کروات ایران خودش امروز توضیح داده که زمان آمادهسازی کوتاه است و به همین دلیل تمرینات عمداً با فشار بالا برگزار میشود.
کلاییچ میگوید هدف این است که بازیکنان در تمرین شرایط دشوار را تجربه کنند تا هنگام مسابقه توان تحمل فشار را داشته باشند. او همچنین تأیید کرده که تعدادی از بازیکنان باتجربه و مسن از ترکیب کنار گذاشته شدهاند و قرار است پروژه جدید با استعدادهای جوان جلو برود.
این تصمیم سادهای نیست.
وقتی ایران قرار است برابر تیمهایی مانند بحرین و کویت بازی کند، تجربه در لحظات حساس میتواند تعیینکننده باشد. اما کادر فنی ظاهراً پذیرفته که برای ساختن نسل آینده باید بخشی از هزینه تغییر نسل را همین حالا پرداخت کند.
خود سیاوشی نیز اعلام کرده حدود ۸۰ درصد تیم فعلی را بازیکنان زیر ۲۳ یا ۲۴ سال تشکیل میدهند.
پنج بازی در صربستان؛ آزمون واقعی قبل از ناگویا
پس از پایان اردوی سوم، ایران راهی صربستان خواهد شد. در گزارش اولیه از پنج مسابقه برابر باشگاههای این کشور نام برده شده بود، اما کلاییچ جزئیات دقیقتری ارائه کرده است: سه مسابقه برابر تیمهای صربستانی و دو دیدار برابر تیمهایی از کرواسی و رومانی.
این پنج مسابقه احتمالاً مهمتر از هر تمرین داخلی است.
یکی از مشکلات تیمهای ملی در تورنمنتهای کوتاه این است که کیفیت واقعی ترکیب تا زمانی که مقابل حریف خارجی و تحت فشار مسابقه قرار نگیرد مشخص نمیشود. تیم ایران نیز با این حجم جوانگرایی دقیقاً به چنین آزمونی نیاز دارد.
کلاییچ گفته یک ماه فرصت دارد تا اشتباهات تیم را شناسایی و برطرف کند و از مسابقات صربستان برای همین هدف استفاده خواهد شد.
در واقع نتیجه بازیهای دوستانه اهمیت درجه دوم دارد؛ مهمتر این است که کادر فنی بفهمد کدام بازیکنان در فشار بالا تصمیم درست میگیرند.
سیاوشی؛ هم بازیکن نسل قدیم، هم مربی نسل آینده
یکی از جذابترین جنبههای این مصاحبه، موقعیت متفاوت محمد سیاوشی است.
او در تیم ملی بزرگسالان همچنان دروازهبان و کاپیتان است، اما در ماههای اخیر همزمان وارد مربیگری ردههای پایه نیز شده است.
فدراسیون هندبال تأیید کرده بود سیاوشی در مسابقات قهرمانی جوانان آسیا ۲۰۲۶ در چین، مربی دروازهبانهای تیم ملی جوانان ایران در کادر کیوان صادقی بود.
این نخستین تجربه او نیز نبود. چهار سال قبل، در مسابقات قهرمانی نوجوانان آسیا ۲۰۲۲ در بحرین نیز سیاوشی بهعنوان مربی دروازهبان در کادر تیم نوجوانان حضور داشت؛ تیمی که در نهایت حتی به فینال آسیا رسید.
بنابراین سیاوشی در شرایطی از جوانان حاضر در تیم بزرگسالان صحبت میکند که خودش بخشی از فرآیند تربیت نسلهای پایینتر هندبال ایران بوده است.
یک اصلاح مهم درباره شکست برابر بحرین
بخش مربوط به «صعود از گروه مرگ و شکست برابر بحرین» در صحبتهای جدید سیاوشی به تیم ملی جوانان در قهرمانی آسیا ۲۰۲۶ چین مربوط میشود.
ایران در آن رقابتها در گروهی بسیار سنگین با کرهجنوبی، ژاپن، کویت، قطر، امارات و هند قرار داشت و به مرحله یکچهارم نهایی رسید. سیاوشی نیز بهعنوان مربی دروازهبانها در کادر تیم حضور داشت.
اما در یکچهارم نهایی، ایران ۳۱ بر ۲۴ مقابل بحرین شکست خورد و هم از رسیدن به جمع چهار تیم برتر بازماند و هم سهمیه مسابقات قهرمانی جهان جوانان ۲۰۲۷ را از دست داد.
سیاوشی اکنون از همان مسابقه بهعنوان تجربهای تلخ یاد میکند و حتی میگوید هنوز دقیقاً نمیداند افت تیم پس از مرحله گروهی ناشی از تخلیه بدنی بوده یا عامل دیگری.
این نگرانی برای ناگویا نیز کاملاً معنادار است؛ چون تیم بزرگسالان دوباره در یک جدول فشرده باید چند مسابقه سنگین پشت سر هم انجام دهد.
تجربه چین چه درسی برای تیم بزرگسالان دارد؟
تیم جوانان ایران در چین نشان داد که توان رقابت با تیمهای قدرتمند را دارد. در مرحله گروهی کویت را ۲۹ بر ۲۷ شکست داد، تنها با یک گل مقابل کرهجنوبی و ژاپن باخت و قطر را نیز ۲۶ بر ۲۵ مغلوب کرد.
اما درست در مسابقهای که تعیینکننده سهمیه جهانی بود، برابر بحرین با اختلاف هفت گل شکست خورد.
برای سیاوشی، این تجربه احتمالاً یکی از دلایل تأکید بر آمادگی بدنی تیم بزرگسالان است. در بازیهای آسیایی نیز ایران نمیتواند تمام انرژی خود را برای عبور از گروه مصرف کند و سپس در یکچهارم نهایی از نظر جسمانی افت کند.
مدال از جایی شروع میشود که تیم بتواند کیفیت خود را در چند مسابقه متوالی حفظ کند.
نبود لژیونرها مسئولیت سیاوشی را سنگینتر میکند
کلاییچ نیز تأیید کرده که فعلاً لژیونرهای ایران را در اختیار ندارد و پذیرفته حضور آنها میتوانست شرایط تیم را بهتر کند، اما تأکید دارد تیم فعلی همچنان برای مدال خواهد جنگید.
در چنین شرایطی نقش بازیکنانی مانند سیاوشی پررنگتر میشود.
تیمی که بخش بزرگی از آن جوان است، علاوه بر کیفیت فنی به بازیکنانی نیاز دارد که تجربه مسابقات بزرگ را به زمین منتقل کنند. دروازهبان نیز در هندبال یکی از پستهایی است که یک دوره چند دقیقهای از مهارهای متوالی میتواند جریان کامل مسابقه را تغییر دهد.
سیاوشی پیش از این در سطح جهانی نیز چنین کیفیتی نشان داده؛ در مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۳ در آمار مهار پنالتیها یکی از بهترین دروازهبانهای تورنمنت بود.
حالا از او انتظار میرود علاوه بر دروازه، رهبری یک ترکیب جوان را نیز برعهده بگیرد.
هدف مدال است؛ اما قهرمانی وعده داده نمیشود
رویکرد سیاوشی نسبت به هدف تیم ملی محتاطانه و واقعبینانه است.
او امروز گفته نمیتواند قول قهرمانی بدهد، چون هفت یا هشت تیم قدرتمند در هندبال آسیا حضور دارند، اما هدف ایران رسیدن به جمع چهار تیم و سپس حضور روی سکوست.
کلاییچ نیز ادبیات مشابهی دارد، هرچند با اعتمادبهنفس بیشتری از «سورپرایز کردن» رقبا صحبت میکند. او معتقد است با همین جوانها میتوان برای مدال جنگید.
واقعیت جدول هم تقریباً همین را میگوید. ایران روی کاغذ مدعی اول نیست؛ بحرین قهرمان آسیاست، کویت چند ماه قبل برنز قاره گرفته و کرهجنوبی نیز پنجم شده است.
اما فرمول بازیهای آسیایی به ایران اجازه میدهد ابتدا با عبور از گروه وارد مسابقه حذفی شود و بعد همهچیز را در یک دیدار یکچهارم نهایی تعیین کند.
برای تیمی که ۸۰ درصد آن جوان شده، شاید بزرگترین سرمایه ناگویا نه یک ستاره، بلکه ترکیب تجربه و جوانی باشد. محمد سیاوشی نماد همین وضعیت است؛ بازیکنی که یک ماه قبل کنار زمین مربی دروازهبانهای نسل بعد بود و حالا خودش باید درون دروازه بایستد و نسل جدید تیم ملی بزرگسالان را برای رسیدن به نیمهنهایی هدایت کند. اگر پروژه کلاییچ قرار است در ژاپن «سورپرایز» بسازد، بخش مهمی از آن از همین نقطه آغاز میشود.