هندبال ایران بدون لژیونرها در «گروه مرگ» ناگویا؛ مأموریت سخت نسل جدید برای رسیدن به مدال

علی رحیمی کازرونی در آخرین تمرین تیم ملی پیش از سفر به صربستان، از شرایط دشوار آماده‌سازی و در عین حال امیدواری ملی‌پوشان سخن گفته است. ایران امروز، شنبه ۲۴ مرداد، سومین مرحله اردوی خود زیر نظر کادر جدید را با ۱۹ بازیکن به پایان می‌رساند و قرار است پس از آن برای انجام پنج مسابقه دوستانه با تیم‌های باشگاهی صربستان راهی اروپا شود.

رحیمی معتقد است ورود بازیکنان جوان عملاً یک تغییر نسل را در هندبال ایران رقم زده و ایده‌های نناد کلاییچ نیز به‌تدریج در تیم دیده می‌شود. تمرینات بدنی و تاکتیکی به‌صورت هم‌زمان دنبال شده و ملی‌پوشان تلاش می‌کنند در مدت نسبتاً کوتاه باقی‌مانده به هماهنگی برسند.

اما جمله مهم دروازه‌بان ایران درباره قرعه بود؛ اینکه حضور بحرین، کویت، کره‌جنوبی و قزاقستان باعث شده ایران در یکی از دشوارترین گروه‌های مسابقات قرار بگیرد، با این حال تیم ملی از قبل بازنده وارد زمین نخواهد شد. این ارزیابی با نتایج رسمی هندبال آسیا نیز کاملاً همخوان است.

چرا گروه ایران واقعاً «گروه مرگ» است؟

قرعه رسمی فدراسیون هندبال آسیا، ایران را در گروه B کنار بحرین، کویت، کره‌جنوبی و قزاقستان قرار داده است. گروه A فقط چهار تیم قطر، ژاپن، چین و هنگ‌کنگ را دارد.

برای درک دشواری گروه B کافی است به مسابقات قهرمانی مردان آسیا در ژانویه ۲۰۲۶ نگاه کنیم.

بحرین قهرمان آسیا شد؛ قطر دوم، کویت سوم و ژاپن چهارم شدند. کره‌جنوبی هم در جایگاه پنجم قرار گرفت. ایران اما آن رقابت‌ها را در رتبه دوازدهم به پایان رساند.

یعنی تیم جوان‌شده ایران در ناگویا باید در مرحله گروهی با سه تیمی بازی کند که چند ماه قبل اول، سوم و پنجم آسیا شده‌اند.

از این منظر، حرف رحیمی درباره حضور «چند قدرت آسیا» در گروه ایران تعارف رسانه‌ای نیست. بحرین در شرایط فعلی یکی از آماده‌ترین تیم‌های قاره است، کویت دوباره به جمع قدرت‌های اصلی برگشته و کره‌جنوبی نیز با سابقه طولانی در هندبال آسیا همچنان حریفی بسیار جدی محسوب می‌شود.

یک نکته مهم در فرمول صعود؛ ایران فقط نباید آخر شود

ساختار مسابقات ناگویا با برخی دوره‌های گذشته تفاوت دارد.

طبق برنامه رسمی فدراسیون هندبال آسیا، چهار تیم نخست گروه پنج‌تیمی ایران به مرحله یک‌چهارم نهایی صعود می‌کنند و تنها تیم پنجم حذف می‌شود. در گروه A نیز سه تیم اول به همراه تیم چهارم گروه B وارد مرحله حذفی خواهند شد. جدول مرحله یک‌چهارم نهایی شامل بازی‌های «اول A با چهارم B»، «دوم A با سوم B»، «اول B با چهارم A» و «دوم B با سوم A» است.

این فرمول یک نکته استراتژیک مهم دارد: ایران برای زنده ماندن در مسابقات الزاماً مجبور نیست بحرین و کویت را شکست دهد، اما جایگاهش در گروه تعیین می‌کند در یک‌چهارم نهایی با چه حریفی برخورد کند.

در نتیجه دیدار با قزاقستان می‌تواند از نظر جلوگیری از حذف بسیار تعیین‌کننده باشد، ولی برای رسیدن به مدال، صرفاً چهارم شدن کافی نیست؛ چون در آن صورت احتمالاً تیمی قدرتمند از صدر گروه A در انتظار ایران خواهد بود.

برنامه فشرده ایران؛ چهار بازی در پنج روز

فشار فقط از کیفیت حریفان نمی‌آید؛ تقویم هم دشوار است.

براساس برنامه رسمی AHF، ایران ۱۹ سپتامبر برابر کویت مسابقات را آغاز می‌کند. سپس ۲۱ سپتامبر به مصاف بحرین می‌رود، ۲۲ سپتامبر با کره‌جنوبی بازی می‌کند و ۲۳ سپتامبر مقابل قزاقستان قرار می‌گیرد. مرحله یک‌چهارم نهایی نیز ۲۶ سپتامبر برگزار می‌شود.

یعنی شاگردان کلاییچ در پنج روز چهار مسابقه سنگین خواهند داشت و حتی بازی‌های بحرین، کره‌جنوبی و قزاقستان در سه روز متوالی برگزار می‌شوند.

در چنین شرایطی، عمق ترکیب، آمادگی جسمانی و مدیریت دقایق بازی اهمیت فوق‌العاده‌ای پیدا می‌کند؛ درست همان بخش‌هایی که نبود لژیونرهای باتجربه می‌تواند بیش از هر جای دیگری احساس شود.

چرا لژیونرهای هندبال ایران به ناگویا نمی‌روند؟

غیبت لژیونرها تصمیم فنی نناد کلاییچ نیست.

حمید صادقی‌شاه‌نشین، مربی تیم ملی، پیش‌تر توضیح داده بود بازی‌های آسیایی در تقویم رسمی مسابقات ملی فدراسیون بین‌المللی هندبال قرار ندارد و باشگاه‌های اروپایی ملزم نیستند بازیکنان ایرانی خود را آزاد کنند. لیگ‌های باشگاهی نیز در همان مقطع در جریان هستند.

فدراسیون همچنان برای در اختیار گرفتن حداقل تعدادی از لژیونرها تلاش کرده، اما کادر فنی گفته احتمال حضور آنها پایین است. در نتیجه برنامه اصلی بر این اساس چیده شده که ایران با نفرات شاغل در لیگ داخلی راهی ژاپن شود.

این مسئله توضیح می‌دهد چرا علی رحیمی روی تجربه بیشتر لژیونرها تأکید می‌کند. در مسابقه‌ای نزدیک مقابل بحرین یا کویت، بازیکنی که هر هفته در لیگ‌های اروپایی با فشار بالا بازی می‌کند می‌تواند در چند دقیقه پایانی تفاوت ایجاد کند.

۸۰ درصد تیم ملی جوان شده است

محمد سیاوشی، کاپیتان تیم ملی، ابعاد تغییر نسل را روشن‌تر کرده است. به گفته او، حدود ۸۰ درصد ترکیب فعلی را بازیکنان جوان زیر ۲۳ یا ۲۴ سال تشکیل می‌دهند.

این تغییر هم نقطه ضعف است و هم فرصت.

ضعف واضح، کمبود تجربه بین‌المللی در مسابقاتی است که ایران باید طی چند روز متوالی با بهترین تیم‌های قاره بازی کند. بازیکنان جوان ممکن است در مدیریت فشار، حفظ تمرکز در دقایق پایانی یا بازی مقابل دفاع‌های فیزیکی بحرین و کویت هزینه بدهند.

اما فرصت نیز جدی است. اگر این نسل بتواند در ناگویا چند مسابقه سطح بالا تجربه کند، هندبال ایران برای سال‌های بعد مجموعه‌ای از بازیکنان خواهد داشت که خیلی زود وارد فضای رقابت بزرگسالان آسیا شده‌اند.

به همین دلیل نتیجه ناگویا را نمی‌توان فقط با مدال یا بدون مدال سنجید؛ کیفیت پیشرفت این نسل نیز بخشی از ارزیابی پروژه جدید خواهد بود.

نناد کلاییچ کیست و چرا ایران به او اعتماد کرده؟

نناد کلاییچ تنها از تیرماه امسال هدایت تیم ملی را برعهده گرفته است. فدراسیون هندبال پنجم تیر رسماً این مربی کروات را به‌عنوان سرمربی تیم ملی معرفی کرد.

کلاییچ در دوران بازیگری عضو نسل طلایی هندبال کرواسی بود و با این تیم مدال طلای المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا را کسب کرد. او همچنین سابقه ۱۴۵ بازی ملی برای کرواسی و ۶۹ بازی برای یوگسلاوی و دو قهرمانی لیگ قهرمانان اروپا در دوران بازیگری دارد.

ماموریت او در ایران اما دشوار است: زمان کم، تغییر نسل وسیع، غیبت احتمالی لژیونرها و قرعه‌ای که سه تیم برتر قاره را خیلی زود مقابل ایران قرار می‌دهد.

به همین دلیل پنج بازی تدارکاتی صربستان اهمیتی بیش از یک اردوی عادی دارد. کادر فنی اعلام کرده این مسابقات برای شناخت نقاط قوت و ضعف و ارزیابی بازیکنان پیش از انتخاب نهایی استفاده خواهد شد.

نخستین هدف ایران؛ عبور از گروه، هدف بزرگ‌تر؛ سکو

در فضای تیم ملی نیز هدف‌گذاری‌ها واقع‌بینانه‌تر از وعده قهرمانی است.

سیاوشی گفته نمی‌تواند قول طلای بازی‌های آسیایی را بدهد، زیرا هفت یا هشت تیم قدرتمند در هندبال آسیا وجود دارند؛ اما هدف تیم حضور در جمع چهار تیم و رسیدن به سکو است.

این هدف با توجه به نتایج قهرمانی آسیا بلندپروازانه است. ایران در ژانویه دوازدهم آسیا شد، در حالی که اکنون با سرمربی تازه و تیمی به‌شدت جوان‌شده باید در فاصله چند ماه خود را به محدوده چهار تیم برتر نزدیک کند.

از سوی دیگر، همین فاصله نشان می‌دهد چرا فدراسیون روی تغییر نسل و اردوهای فشرده سرمایه‌گذاری کرده است؛ تکرار همان تیم و همان روند احتمالاً برای تغییر جایگاه ایران کافی نبود.

ناگویا آزمون یک نسل، نه فقط یک تورنمنت

صحبت‌های علی رحیمی در ظاهر درباره یک قرعه سخت و نبود لژیونرهاست، اما پشت آن داستان بزرگ‌تری قرار دارد.

هندبال مردان ایران در نقطه‌ای ایستاده که تقریباً هم‌زمان سرمربی، بخش بزرگی از ترکیب و مدل آماده‌سازی‌اش تغییر کرده است. تیمی که چند ماه قبل رتبه دوازدهم آسیا را به دست آورد، اکنون می‌خواهد با نسلی جوان‌تر مقابل قهرمان، تیم سوم و تیم پنجم آسیا برای سکو بجنگد.

روی کاغذ، مأموریت بسیار دشوار است.

اما فرمول مسابقات یک فرصت هم ایجاد کرده: ایران برای رسیدن به یک‌چهارم نهایی ابتدا باید از آخر شدن در گروه جلوگیری کند و بعد در یک مسابقه حذفی همه چیز را برای رسیدن به نیمه‌نهایی بگذارد.

پنج بازی صربستان نشان خواهد داد جوان‌های کلاییچ تا چه اندازه آماده‌اند؛ اما آزمون واقعی از ۱۹ سپتامبر و مقابل کویت آغاز می‌شود. آنجا دیگر «تغییر نسل» توضیحی برای آینده نیست، بلکه باید در زمین به نتیجه تبدیل شود.