فقط ۶۰ هزار یورو تا تغییر تاریخ فوتبال؛ نیمار چگونه از رئال مادرید به بارسلونا رسید؟
نیمار آن زمان هنوز ستارهای جهانی نبود. او یکی از استعدادهای نوجوان سانتوس محسوب میشد که واگنر ریبیرو، مدیر برنامه مشهور برزیلی، نامش را به مسئولان رئال مادرید معرفی کرد. مارتینس سالها بعد تعریف کرد که درخواستهای فراوانی برای تست بازیکنان نوجوان دریافت میکرد، اما وقتی نیمار وارد زمین شد شرایط فرق کرد: دریبل از یک بازیکن، عبور از دیگری و در نهایت گل. به گفته او مسئولان آکادمی خیلی سریع متوجه شدند با یک استعداد عادی روبهرو نیستند.
یک اصلاح مهم؛ نیمار ۱۳ ساله نبود
در روایت تازه مارتینس از نیمار ۱۳ ساله صحبت شده و همین عدد در بسیاری از بازنشرهای شبکههای اجتماعی تکرار شده است، اما اسناد زمانی چنین چیزی را تأیید نمیکنند.
نیمار در ۵ فوریه ۱۹۹۲ متولد شده است و حضور او در مادرید مربوط به مارس ۲۰۰۶ است. بنابراین او هنگام تست رئال بهتازگی ۱۴ ساله شده بود. باشگاه بارسلونا تاریخ تولد او را پنجم فوریه ۱۹۹۲ ثبت کرده و گزارشهای آرشیوی AS و الپایس نیز از حضور نیمار ۱۴ ساله در مادرید سخن گفتهاند.
حتی مدت حضور او نیز در منابع کمی متفاوت نقل شده است. مارتینس از حدود ۱۰ روز صحبت میکند، در حالی که AS دو هفته و برخی شاهدان دو تا سه هفته تمرین را به خاطر آوردهاند. بنابراین اصل حضور طولانیمدت او کاملاً مستند است، اما در تعداد دقیق روزها اختلاف روایت وجود دارد.
مدرکی که ثابت میکند نیمار واقعاً بازیکن رئال شده بود
داستان حتی از یک تست ساده هم جلوتر رفته بود.
AS در گزارش تحقیقی خود سندی منتشر کرد که نشان میداد رئال مادرید در ۳۰ مارس ۲۰۰۶ مراحل ثبت نیمار در فدراسیون فوتبال مادرید را انجام داده بود. برنامه باشگاه این بود که استعداد برزیلی بتواند در آخرین مسابقات فصل ۰۶-۲۰۰۵ برای تیم Infantil رئال بازی کند. او در تمرینات کنار بازیکنانی قرار گرفت که بعدها نامهای بزرگی شدند؛ از جمله دنی کارواخال، پابلو سارابیا و الکس فرناندس.
آلبرتو گیرالدس، یکی از مسئولان وقت آکادمی، سالها بعد گفت استعداد نیمار از همان نخستین تمرین آشکار بوده است. او ابتدا با همسنهای خودش تمرین کرد و بعد مقابل بازیکنان بزرگتر قرار گرفت، اما همچنان تفاوتش کاملاً مشخص بود. گیرالدس و مارتینس هر دو خواهان حفظ او بودند.
بنابراین ادعای اینکه رئال مادرید «نیمار را کشف نکرد» درست نیست؛ باشگاه استعداد او را تشخیص داده بود، حتی برایش پرونده فدراسیونی تشکیل داد، اما انتقال دائمی نهایی نشد.
خانه ۶۰ هزار یورویی؛ معامله واقعاً سر همین رقم شکست؟
این قسمت جذابترین و در عین حال پیچیدهترین بخش داستان است.
رامون مارتینس روایت کرده که درباره حقوق ماهانه، اقامت و سایر شرایط با پدر نیمار توافق شده بود و فقط یک مسئله باقی مانده بود: پدربزرگ و مادربزرگ نیمار در برزیل میماندند و خانواده خواهان خانهای حدود ۶۰ هزار یورو برای آنها بودند. از نگاه مارتینس، باشگاه زیر بار این هزینه نرفت و همین مسئله معامله را متوقف کرد.
روایت آلبرتو گیرالدس نیز در کلیات از همین داستان حمایت میکند. او گفته خانواده نیمار برای اقامت و وضعیت بستگانش نیازهایی داشتند و مسئله خانه پدربزرگ و مادربزرگ یکی از موانع اصلی بود. مدیران باشگاه پرداخت ۶۰ هزار یورو اضافه برای فوتبالیستی ۱۴ ساله را پرریسک ارزیابی کردند.
اما نکتهای وجود دارد که نباید حذف شود: برخی گزارشهای قدیمیتر AS مبلغ ۶۰ هزار یورو را بهعنوان رقمی توصیف کردهاند که واگنر ریبیرو برای انجام انتقال درخواست کرده بود و نه لزوماً قیمت خانه. الپایس در مقابل، روایت خانه برای بستگان نیمار را بازتاب داده است.
بنابراین مستندترین جمعبندی این است که اختلاف بر سر حدود ۶۰ هزار یورو در شکست انتقال نقش داشته، اما درباره ماهیت دقیق این مبلغ روایتهای تاریخی متفاوت است.
فلورنتینو فقط چند هفته زودتر رفته بود
مارتینس بخش مهم دیگری از ماجرا را به فلورنتینو پرز مرتبط کرده است.
نیمار در مارس ۲۰۰۶ به مادرید رفت؛ در حالی که فلورنتینو تنها چند هفته قبل، در فوریه همان سال، از ریاست رئال مادرید کنارهگیری کرده بود و فرناندو مارتین بهصورت موقت ریاست باشگاه را برعهده داشت.
مارتینس معتقد است اگر پرز هنوز رئیس بود، رئال به خاطر چنین رقمی نیمار را از دست نمیداد. او در مصاحبهاش گفته بود با حضور فلورنتینو «نیمار فرار نمیکرد».
البته این بخش طبیعتاً یک فرض شخصی است و هیچ راهی برای اثبات آن وجود ندارد.
با این حال اتفاقات سالهای بعد نشان داد علاقه پرز به نیمار واقعی بود. رئال مادرید بعدها چند بار برای جذب ستاره برزیلی تلاش کرد و حتی در سالهای قبل از انتقالش به بارسلونا مذاکرات جدی دیگری شکل گرفت.
خود نیمار روایت دیگری دارد
اینجا داستان پیچیدهتر میشود.
اگر فقط روایت مدیران رئال را بخوانیم، ممکن است تصور کنیم یک خانه ۶۰ هزار یورویی تنها دلیل نپوشیدن پیراهن سفید توسط نیمار بوده است. اما خود نیمار بعدها توضیح متفاوتی ارائه کرد.
او در مصاحبهای در سال ۲۰۱۶ گفت در نخستین سفرش به اروپا احساس نمیکرد برای زندگی دور از برزیل آماده باشد. نیمار گفت عجلهای برای رفتن نداشته و پس از مشورت با خانواده تصمیم گرفته ابتدا در برزیل رشد کند و به یک فوتبالیست حرفهای تبدیل شود و سپس به اروپا برود.
یعنی حتی اگر رئال با درخواست مالی موافقت میکرد، نمیتوان با قطعیت گفت نیمار حتماً از همان سال در مادرید باقی میماند.
این نکته برای روایت تاریخی اهمیت زیادی دارد: خانه ۶۰ هزار یورویی از نگاه مدیران رئال عامل شکست معامله بود؛ از نگاه نیمار، آمادگی نداشتن برای ترک برزیل نیز بخش مهم تصمیم خانواده بوده است.
هفت سال بعد؛ نیمار این بار خودش بارسلونا را انتخاب کرد
سالها بعد شرایط کاملاً متفاوت شده بود.
نیمار در سانتوس به ستاره بینالمللی تبدیل شد و در سال ۲۰۱۳ بارسلونا را انتخاب کرد. او بعدها اعتراف کرد رئال مادرید پیشنهاد مالی بسیار جذابی به او داده بود و حتی میتوانست در مادرید چند برابر درآمد بیشتری داشته باشد، اما رویای بازی در بارسلونا و همتیمی شدن با لیونل مسی نقش تعیینکنندهای در تصمیمش داشت.
نسخه رسمی تاریخ باشگاه بارسلونا نیز حضور نیمار را از ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷ ثبت کرده است. او در ۱۹۶ مسابقه برای بارسا ۱۱۴ گل زد و همراه این تیم قهرمان لیگ قهرمانان اروپا، جام باشگاههای جهان، دو لالیگا و سه جام حذفی اسپانیا شد.
اوج این دوران فصل ۱۵-۲۰۱۴ بود.
نیمار در لیگ قهرمانان آن فصل ۱۰ گل زد و مشترکاً در کنار لیونل مسی و کریستیانو رونالدو بهترین گلزن رقابتها شد. در فینال برلین نیز گل سوم بارسلونا را مقابل یوونتوس به ثمر رساند تا بارسا ۳ بر یک پیروز شود و سهگانه تاریخی خود را تکمیل کند.
۶۰ هزار یورویی که شاید تاریخ الکلاسیکو را تغییر میداد
اگر انتقال سال ۲۰۰۶ نهایی میشد، تقریباً غیرممکن است بدانیم تاریخ فوتبال چگونه پیش میرفت.
نیمار شاید در آکادمی رئال رشد میکرد و سالها بعد کنار کریستیانو رونالدو بازی میکرد. شاید هرگز مثلث مشهور مسی، سوارز و نیمار ساخته نمیشد. شاید فینال لیگ قهرمانان ۲۰۱۵ و حتی رقابت بارسلونا و رئال در آن سالها شکل دیگری پیدا میکرد.
اما همه اینها سناریو هستند.
آنچه میتوان با اسناد تأیید کرد این است که رئال مادرید در سال ۲۰۰۶ نیمار را از نزدیک آزمایش کرد، از کیفیت او شگفتزده شد، برایش حتی مراحل ثبت فدراسیونی انجام داد و در نهایت معاملهای که بسیار جلو رفته بود، بر سر اختلاف مالی و شرایط خانوادگی متوقف شد.
و شاید عجیبترین قسمت داستان همین باشد: باشگاهی که سالها بعد حاضر بود برای خرید بزرگترین ستارههای دنیا دهها میلیون یورو هزینه کند، یکی از بزرگترین استعدادهای نسل آینده را در نوجوانی بر سر رقمی حدود ۶۰ هزار یورو از دست داد. نیمار هفت سال بعد به جای برنابئو به نیوکمپ رفت و همان بازیکنی شد که رئالیها در زمین تمرین مادرید دیده بودند؛ بازیکنی که مارتینس هنوز هم برای توصیفش فقط یک کلمه پیدا میکند: «فرازمینی».