کاروان ۱۷۱ نفره ایران برای پاراآسیایی ناگویا؛ پاداش ۳ میلیاردی طلا و نگرانی از حذف ۶ طلای هانگژو

غفور کارگری صبح یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در نشست خبری کمیته ملی پارالمپیک، تصویری نسبتاً کامل از ساختار فنی، مالی و اجرایی کاروان ایران در پنجمین دوره بازی‌های پاراآسیایی ارائه کرد. طبق برنامه رسمی برگزارکنندگان، رقابت‌ها از ۱۸ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۶ مهر تا ۲ آبان ۱۴۰۵، برگزار می‌شود و برنامه مسابقات شامل ۱۸ رشته در ۱۹ محل رقابتی مختلف است.

ایران با ۱۷۱ ورزشکار در ۱۵ رشته به ناگویا می‌رود

براساس اعلام رئیس کمیته ملی پارالمپیک، ایران با ۱۷۱ ورزشکار در ۱۵ رشته وارد بازی‌های ناگویا خواهد شد. ۵۰ نفر نیز در قالب کادرهای فنی تیم‌ها حضور دارند و شش فدراسیون در اعزام ورزشکاران نقش خواهند داشت. ایران در ۹ رشته به‌طور هم‌زمان در بخش مردان و زنان نماینده دارد و ۵۰ ورزشکار کاروان نیز از ویلچر استفاده می‌کنند؛ یعنی نزدیک به ۳۰ درصد کل ورزشکاران اعزامی.

کمیته ملی پارالمپیک تا امروز ۲۲۶ مرحله اردوی آماده‌سازی برای رشته‌های مختلف برگزار کرده است. کارگری تأکید کرد حتی در دوره‌ای که شرایط امنیتی کشور بر برنامه‌های ورزشی اثر گذاشته بود، سیاست کمیته تعطیل‌نکردن اردوها بوده و بخشی از تمرینات به شهرهایی منتقل شده که از نظر مسئولان شرایط مناسب‌تری برای ادامه اردو داشتند.

این اعداد نشان می‌دهد ایران در بیش از ۸۳ درصد رشته‌های برنامه ناگویا نماینده خواهد داشت؛ زیرا کاروان در ۱۵ رشته از مجموع ۱۸ رشته مسابقات شرکت می‌کند. در عین حال، رویکرد انتخاب ورزشکاران کاملاً مبتنی بر مدال پیش‌بینی‌شده نیست و کمیته ملی پارالمپیک برای برخی گروه‌ها معیارهای حمایتی متفاوتی تعریف کرده است.

چرا مدیریت کاروان ایران در ناگویا دشوارتر است؟

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های مطرح‌شده در نشست خبری، پراکندگی محل مسابقات و اسکان است. ناگویا برخلاف برخی دوره‌های گذشته یک دهکده متمرکز به شکل مرسوم برای تمام رشته‌ها ندارد و مسابقات در نقاط مختلف استان آیچی و حتی برخی اماکن خارج از محدوده اصلی ناگویا برگزار می‌شود. سایت رسمی مسابقات نیز ۱۹ محل برای برگزاری ۱۸ رشته معرفی کرده است؛ برای نمونه رقابت‌های دوچرخه‌سواری پیست و جاده در استان شیزوئوکا برگزار می‌شود، درحالی‌که رشته‌های دیگر در ناگویا، تویوتا، اوکازاکی، تویوهشی و شهرهای اطراف توزیع شده‌اند.

برای مدیریت این شرایط، محمد پولادگر سرپرست کاروان است و حمیدعلی صمیمی مسئولیت هماهنگی مربوط به اماکن را برعهده خواهد داشت. مریم کاظمی‌پور به‌عنوان معاون کاروان، احسان عباسی در جایگاه مدیر اجرایی و حسن شکریان به‌عنوان مسئول رسانه‌ای معرفی شده‌اند. کمیته همچنین در حال آماده‌کردن سامانه‌ای برای دریافت گزارش روزانه سرپرستان رشته‌هاست و در صورت دشواربودن برگزاری نشست‌های حضوری شبانه، جلسات مدیریتی به‌صورت آنلاین برگزار خواهد شد.

یک اصلاح مهم؛ ایران در هانگژو ۱۳۱ مدال گرفت

در نشست خبری، کارگری کارنامه ایران در هانگژو را ۴۴ طلا، ۴۳ نقره و ۴۰ برنز عنوان کرد؛ اما آمار رسمی کمیته ملی پارالمپیک ایران و کمیته بین‌المللی پارالمپیک عدد دیگری را ثبت کرده است. ایران در بازی‌های هانگژو ۴۴ طلا، ۴۶ نقره و ۴۱ برنز، یعنی در مجموع ۱۳۱ مدال کسب کرد و برای نخستین‌بار در تاریخ بازی‌های پاراآسیایی پس از چین در جایگاه دوم ایستاد. ژاپن نیز با ۴۲ طلا، ۴۹ نقره و ۵۹ برنز سوم شد.

این اختلاف آماری برای تحلیل شانس ایران در ناگویا اهمیت دارد، زیرا مبنای صحیح مقایسه باید همان ۴۴ مدال طلای دوره قبل باشد. ایران برای حفظ رتبه دوم باید دست‌کم فاصله خود را با ژاپن میزبان، ازبکستان، هند و قزاقستان مدیریت کند؛ آن هم در شرایطی که بخشی از سبد مدالی دوره قبل دیگر در برنامه مسابقات وجود ندارد.

حذف شطرنج و پاراکانو؛ ایران مسابقات را با «منهای ۶ طلا» شروع می‌کند

مهم‌ترین ضربه ساختاری به شانس ایران، حذف شطرنج و پاراکانو از برنامه ناگویاست. ایران در هانگژو چهار طلای شطرنج و دو طلای پاراکانو کسب کرده بود؛ بنابراین فقط با حذف این دو رشته، شش مدال طلای کاروان دوره قبل دیگر قابل تکرار نیست. کمیته ملی پارالمپیک نیز پیش‌تر رسماً اعلام کرده بود این موضوع یکی از چالش‌های اصلی ایران برای حفظ جایگاه خود در قاره است.

اگر صرفاً این شش مدال را از عملکرد هانگژو کم کنیم، پایه مقایسه ایران از ۴۴ به ۳۸ طلا می‌رسد؛ هرچند در عمل ممکن است ورزشکاران ایرانی در رشته‌های دیگر افت این تعداد را جبران کنند. مشکل اینجاست که ژاپن در دوره قبل فقط دو طلای کمتر از ایران داشت و این بار از امتیاز میزبانی بهره می‌برد. به همین دلیل ارزیابی کارگری که تکرار رتبه دوم را بسیار دشوار دانست، از نظر عددی قابل درک است.

آمار ورزشکاران ناگویا؛ دو روایت متفاوت وجود دارد

کارگری در نشست خبری از حضور ۲۷۰۰ ورزشکار از ۴۴ کشور خبر داد. این ارقام احتمالاً مبتنی بر آخرین اطلاعات اجرایی در اختیار کاروان ایران است؛ بااین‌حال، اطلاعات منتشرشده در سایت رسمی برگزارکنندگان همچنان از ۴۵ کشور و منطقه آسیایی و حدود ۳۶۰۰ تا ۴۰۰۰ ورزشکار و اعضای تیم‌ها سخن می‌گوید. بنابراین تا نهایی‌شدن ثبت‌نام کشورها، باید میان آمار عملیاتی اعلام‌شده از سوی کمیته ایران و برآورد رسمی میزبان تفاوت قائل شد.

درباره دوره هانگژو نیز کارگری عدد ۳۷۸۰ ورزشکار را مطرح کرد، درحالی‌که جمع‌بندی رسمی IPC تعداد ورزشکاران آن دوره را ۳۰۲۰ نفر اعلام می‌کند و اسناد میزبان ناگویا نیز از حدود سه هزار ورزشکار در هانگژو یاد کرده‌اند. این اختلاف احتمالاً به تفاوت در تعریف «ورزشکار»، «عضو کاروان» و آمارهای اولیه و نهایی برمی‌گردد.

پاداش مدال‌آوران پاراآسیایی ناگویا چقدر است؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های نشست کارگری به جوایز مالی مربوط بود. رئیس کمیته ملی پارالمپیک اعلام کرد برای ورزشکاران پاراآسیایی، پاداش پایه مدال طلا سه میلیارد تومان، نقره یک میلیارد تومان و برنز ۴۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است. ورزشکاری که بیش از یک طلا کسب کند برای هر مدال پاداش جداگانه دریافت خواهد کرد.

پاداش سرمربی در رشته‌های انفرادی معادل پاداش ورزشکار خواهد بود و برای مربیان سازنده‌ای که در استان‌ها با ورزشکاران کار کرده‌اند نیز رقمی معادل ۹۰ درصد پاداش ورزشکار پیش‌بینی شده است. در رشته‌های تیمی، پاداش ورزشکاران براساس ۵۰ درصد رقم رشته‌های انفرادی محاسبه می‌شود و برای سرمربیان تیم‌ها نیز ساختار متفاوتی در نظر گرفته شده است. کمیته علاوه بر پاداش مدال، «پاداش عملکردی» را هم مطرح کرده که به رعایت ضوابط حرفه‌ای و نقش ورزشکار در کاروان ارتباط خواهد داشت.

البته یک ابهام در موضوع برابری کامل پاداش‌ها باقی می‌ماند. وزارت ورزش پیش‌تر اعلام کرده بود پاداش بانوان طلایی بازی‌های آسیایی ناگویا از سه به چهار میلیارد تومان افزایش یافته است؛ درحالی‌که رقم اعلام‌شده امروز برای طلای پاراآسیایی سه میلیارد تومان بود. بنابراین برای روشن‌شدن مفهوم «پاداش برابر»، باید مشخص شود آیا امتیاز ویژه چهار میلیاردی زنان در کاروان پاراآسیایی نیز اعمال خواهد شد یا تنها مختص بازی‌های آسیایی است.

بودجه ۳۵۰ میلیاردی ناگویا؛ هنوز ۱۵۰ میلیارد تومان کم است

کارگری بودجه کل کمیته ملی پارالمپیک در سال ۱۴۰۵ را یک‌هزار و ۱۵۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت هزینه مورد نیاز برای اعزام به ناگویا حدود ۳۵۰ میلیارد تومان است. تاکنون ۲۰۰ میلیارد تومان از این مبلغ تأمین شده و در نتیجه حدود ۱۵۰ میلیارد تومان دیگر باید در هفته‌های باقی‌مانده اختصاص پیدا کند.

به بیان دیگر، هزینه پروژه ناگویا معادل حدود ۳۰ درصد کل بودجه سالانه اعلام‌شده کمیته است و تنها حدود ۵۷ درصد اعتبار مورد نیاز اعزام تاکنون در اختیار کمیته قرار گرفته است. این موضوع در کنار هزینه بالای حمل‌ونقل ورزشکاران ویلچری، پراکندگی محل اقامت و نیاز به اعزام در دو پرواز، تأمین به‌موقع منابع مالی را به یکی از مسائل مهم مدیریتی کاروان تبدیل می‌کند.

کاروان «جان فدای ایران قوی» با رویکردی فراتر از مدال

کمیته ملی پارالمپیک نام «جان فدای ایران قوی» را برای کاروان انتخاب کرده و شعار آن «به یاد کودکان هیروشیما، غزه و میناب» است. آنا جهانگرد، دختر ۹ ساله مدرسه شجره طیبه میناب، نیز به‌عنوان سرپرست معنوی معرفی شده و قرار است همراه مادرش در ژاپن حضور داشته باشد. کارگری سه محور فرهنگی و محتوایی برای کاروان تعریف کرد که شامل روایت مورد نظر کمیته از شرایط ایران، تأکید بر قدرت ملی و معرفی فرهنگ و تاریخ ایران است.

از منظر فنی نیز سیاست اعزام فقط بر پیش‌بینی مدال استوار نیست. برای نمونه، کمیته در بوچیا رویکرد حمایتی و انسانی را نیز لحاظ کرده، برای برخی ورزشکاران نابینای مطلق شرط الزام به پیش‌بینی سکو را کنار گذاشته و برای اعزام زنان، رسیدن به سطح پیش‌بینی رتبه چهارم را یکی از معیارها قرار داده است. در شنا نیز جوان‌بودن ورزشکار و امکان قرارگرفتن تا رتبه پنجم مورد توجه قرار گرفته است.

همین معیار باعث شده تیم گلبال زنان در فهرست اعزام قرار نگیرد؛ زیرا ارزیابی فنی کمیته کسب رتبه ششم را برای این تیم پیش‌بینی کرده است. در مقابل، بسکتبال با ویلچر زنان به دلیل شانس قرارگرفتن در رتبه چهارم مجوز حضور گرفته است. این سیاست نشان می‌دهد مفهوم «کیفی‌سازی» در کاروان پاراآسیایی با بازی‌های معمول قهرمانی تفاوت دارد و در کنار مدال، ملاحظات توسعه‌ای و حمایتی نیز وارد تصمیم‌گیری شده‌اند.

آیا ایران می‌تواند دوباره نایب‌قهرمان آسیا شود؟

روی کاغذ، تکرار رتبه دوم هانگژو دشوارتر از دوره قبل است. ایران شش طلای تضمین‌شده تاریخی خود در شطرنج و پاراکانو را از دست داده، ژاپنِ ۴۲ طلایی این بار میزبان است و کشورهایی مانند ازبکستان و هند سرمایه‌گذاری بیشتری بر رشته‌های هدف انجام داده‌اند. علاوه بر آن، کاروان ایران طبق اظهارات رئیس کمیته با تعداد محدودی اردوی بین‌المللی وارد رقابت خواهد شد.

بااین‌حال، ایران همچنان با پشتوانه نایب‌قهرمانی هانگژو و رشته‌هایی مانند پارادوومیدانی، پاراتیراندازی با کمان، پاراتکواندو، پاراوزنه‌برداری و والیبال نشسته وارد ناگویا می‌شود. نتیجه نهایی بیش از آنکه به تعداد کل ورزشکاران وابسته باشد، به میزان تبدیل شانس‌های مدال به طلا بستگی دارد؛ زیرا در جدول بازی‌های چندرشته‌ای، تنها چند مدال طلا می‌تواند فاصله رتبه دوم تا چهارم یا پنجم را ایجاد کند.

ناگویا از ۲۶ مهر آزمون واقعی این سیاست خواهد بود؛ جایی که کاروان ۱۷۱ نفره ایران باید هم با حذف رشته‌های طلایی خود کنار بیاید، هم چالش‌های لجستیکی میزبانی پراکنده ژاپن را مدیریت کند و هم برای دفاع از بهترین رتبه تاریخ پاراورزش ایران در آسیا بجنگد. حفظ عنوان نایب‌قهرمانی ممکن است دور از دسترس‌تر از هانگژو باشد، اما دقیقاً به همین دلیل تعداد مدال‌های طلای هر روز می‌تواند اهمیت تعیین‌کننده‌ای برای جایگاه نهایی ایران داشته باشد.