قیمت دام زنده امروز ۲ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ۶۶۷ هزار تومان ماند، بازار در آستانه پاییز چه می‌شود؟

طبق تازه‌ترین نرخ‌های منتشرشده به نقل از اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور، بازار دام سبک و سنگین امروز تغییر قابل‌توجهی نسبت به روز گذشته نداشته است.

گوسفند زنده در تهران کیلویی ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان قیمت دارد؛ بالاترین نرخ در میان استان‌های مورد بررسی. در مقابل، چهارمحال‌وبختیاری با نرخ ۶۵۰ هزار تومان پایین‌ترین قیمت گوسفند را ثبت کرده است.

در بازار دام سنگین نیز گوساله زنده در تهران و مرکزی کیلویی ۵۳۵ هزار تومان معامله می‌شود و خراسان رضوی با حدود ۵۲۶ هزار تومان پایین‌ترین نرخ گزارش‌شده را دارد.

قیمت‌ها برای سومین روز تقریباً درجا زدند

نکته مهم بازار امروز فقط سطح قیمت‌ها نیست، بلکه تکرار شدن همان نرخ‌های روزهای قبل است.

در ۳۱ مرداد نیز گوسفند تهران ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوسفند چهارمحال‌وبختیاری ۶۵۰ هزار تومان اعلام شده بود. روز اول شهریور نیز همین اعداد بدون تغییر باقی ماند و امروز، دوم شهریور، بازار بار دیگر در همین محدوده قرار گرفته است. در بخش گوساله هم سقف ۵۳۵ هزار تومانی تهران و مرکزی تغییری نکرده است.

بنابراین نمی‌توان وضعیت امروز را صرفاً «ثبات یک‌روزه» دانست. دست‌کم در نرخ‌های اعلامی، بازار از پایان مرداد وارد یک دوره کم‌نوسان شده است.

این موضوع برای بازار گوشت قرمز اهمیت دارد؛ زیرا دام زنده یکی از اصلی‌ترین اجزای هزینه تأمین گوشت است و هر جهش سریع در این بخش می‌تواند با فاصله زمانی به بازار عمده‌فروشی و خرده‌فروشی منتقل شود.

اختلاف قیمت استان‌ها چقدر است؟

فاصله گران‌ترین و ارزان‌ترین گوسفند امروز ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان در هر کیلو است. به بیان دیگر، گوسفند زنده تهران حدود ۲.۷ درصد گران‌تر از نرخ ثبت‌شده در چهارمحال‌وبختیاری است.

در بازار گوساله این فاصله حتی کمتر است. اختلاف سقف ۵۳۵ هزار تومانی با کف حدود ۵۲۶ هزار تومانی فقط حدود ۹ هزار تومان، معادل کمتر از دو درصد، است.

این فاصله محدود نشان می‌دهد بازار دام زنده در حال حاضر با شکاف منطقه‌ای بسیار بزرگی مواجه نیست. هزینه حمل‌ونقل، نزدیکی به مراکز تولید، میزان عرضه محلی و تقاضای استان‌ها می‌تواند همین اختلاف چنددرصدی را توضیح دهد.

تهران به‌عنوان بزرگ‌ترین بازار مصرف کشور معمولاً بخشی از دام مورد نیاز خود را از استان‌های دیگر تأمین می‌کند؛ بنابراین هزینه انتقال و تقاضای بالاتر می‌تواند نرخ مبدا را در پایتخت بالاتر نگه دارد.

چرا احتمال جهش قیمت دام فعلاً پایین ارزیابی می‌شود؟

اظهارات تازه فعالان صنعت دام نیز با تصویر کم‌نوسان امروز همخوانی دارد.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، گفته میزان دام کشتاری موجود از تقاضای بازار بیشتر است و بر همین اساس احتمال ثبات قیمت و حتی کاهش نرخ در برخی روزها وجود دارد.

به گفته او، نیاز ماهانه کشور به دام سبک حدود ۹۰۰ هزار رأس است، در حالی که برآورد دام قابل کشتار در پاییز به حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار رأس در ماه می‌رسد. اگر این برآورد محقق شود، عرضه در ماه‌های آینده می‌تواند بالاتر از نیاز جاری بازار باقی بماند.

پوریان همچنین نرخ منطقه‌ای دام سبک را حدود ۶۴۰ تا ۶۵۰ هزار تومان در جنوب و جنوب‌غرب و حدود ۶۶۰ تا ۶۷۰ هزار تومان در مناطق مرکزی اعلام کرده است؛ بازه‌ای که با ارقام امروز تهران و چهارمحال‌وبختیاری همخوانی نسبی دارد.

پاییز می‌تواند فصل مهمی برای بازار دام باشد

داده‌های فعلی یک پیام مشخص دارند: اگر عرضه پیش‌بینی‌شده دام در پاییز وارد بازار شود، فشار سمت عرضه می‌تواند مانع جهش جدید قیمت شود.

اما این سناریو قطعی نیست.

هزینه نهاده‌های دامی، علوفه، حمل‌ونقل، وضعیت آب‌وهوایی و تصمیم دامداران درباره زمان عرضه دام همگی می‌توانند مسیر بازار را تغییر دهند. کاهش عرضه در یک مقطع یا افزایش هزینه نگهداری دام ممکن است بخشی از فشار کاهشی فعلی را خنثی کند.

بنابراین عبارت دقیق‌تر برای شرایط امروز «چشم‌انداز باثبات» است، نه تضمین کاهش قیمت.

واردات گوشت هم از اول شهریور وارد مرحله تازه شد

همزمان با ثبات بازار دام داخلی، سیاست تنظیم بازار گوشت نیز تغییر تازه‌ای داشته است.

براساس اعلام معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی، از اول شهریور ۱۴۰۵ ثبت سفارش واردات انواع گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند تسهیل شده و متقاضیان می‌توانند بدون لحاظ سقف و سابقه بازرگان، درخواست خود را از طریق سامانه جامع تجارت ثبت کنند.

ایران بخش عمده نیاز گوشت قرمز خود را از تولید داخل تأمین می‌کند، اما واردات به‌عنوان ابزار مکمل تنظیم بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد. افزایش دسترسی به گوشت وارداتی، در صورت تحقق عملی واردات و توزیع مناسب، می‌تواند فشار تقاضا بر تولید داخلی را کمتر کند.

در نتیجه بازار پاییز فقط تحت تأثیر تعداد دام داخلی نیست؛ سیاست واردات نیز یکی از متغیرهای مهم خواهد بود.

چرا ثبات دام زنده الزاماً گوشت را فوراً ارزان نمی‌کند؟

یکی از پرسش‌های همیشگی مصرف‌کنندگان این است که اگر قیمت دام زنده ثابت یا کاهشی است، چرا قیمت گوشت در قصابی‌ها سریع پایین نمی‌آید؟

پاسخ را باید در زنجیره میان دامداری و خرده‌فروشی جست‌وجو کرد.

قیمت هر کیلو دام زنده را نمی‌توان مستقیم با قیمت یک کیلو ران یا ماهیچه مقایسه کرد؛ تمام وزن دام پس از کشتار به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، افت وزن و حاشیه سود شبکه توزیع نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود.

از طرف دیگر، قیمت قطعات مختلف گوشت یکسان نیست. امروز نیز گزارش‌های خرده‌فروشی از نرخ‌های بسیار متفاوت برای گردن، ران، ماهیچه، راسته و گوشت گوساله حکایت دارند.

بنابراین حتی اگر دام زنده چند هفته بدون افزایش باقی بماند، انتقال اثر آن به قیمت مصرف‌کننده می‌تواند کندتر باشد.

آیا گوشت باید ارزان‌تر شود؟

رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام با استناد به وضعیت عرضه، قیمت منطقی گوشت برای مصرف‌کننده را در محدوده یک میلیون و ۵۰۰ تا یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان عنوان کرده است. این در حالی است که برخی قطعات ممتاز در بازار خرده‌فروشی با قیمت‌های بالاتر از دو میلیون تومان نیز عرضه می‌شوند.

این فاصله بار دیگر بحث هزینه‌های حلقه‌های میانی زنجیره تولید تا توزیع را پررنگ می‌کند.

البته قیمت «گوشت» یک عدد واحد نیست و نوع قطعه، کیفیت، داخلی یا وارداتی بودن، بسته‌بندی و محل عرضه روی نرخ نهایی اثر می‌گذارد؛ در نتیجه نمی‌توان تمام محصولات را با یک نرخ معیار مقایسه کرد.

بازار دوم شهریور آرام ماند؛ تهران همچنان گران‌ترین است

در مجموع، قیمت دام زنده در دوم شهریور ۱۴۰۵ بدون شوک تازه باقی مانده است. گوسفند در بازارهای بررسی‌شده در محدوده ۶۵۰ تا ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان قرار دارد و گوساله نیز حدود ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان معامله می‌شود.

مهم‌تر از عدد امروز، روند چندروزه بازار است: نرخ‌ها از پایان مرداد تاکنون تقریباً ثابت مانده‌اند و فعالان صنعت دام نیز از عرضه مناسب برای ماه‌های آینده خبر می‌دهند.

اگر برآورد ۱.۲۵ تا ۱.۳ میلیون رأس دام سبک قابل کشتار در پاییز محقق شود و روند تأمین علوفه و واردات گوشت هم بدون اختلال ادامه داشته باشد، زمینه برای ماندگاری ثبات یا حتی کاهش محدود قیمت دام وجود خواهد داشت.

با این حال برای خانوارها معیار نهایی نه قیمت دام در دامداری، بلکه عدد روی تابلوی قصابی است. به همین دلیل آزمون واقعی بازار شهریور این خواهد بود که آیا ثبات گوسفند ۶۶۷ هزار تومانی می‌تواند بالاخره جلوی رشد قیمت گوشت قرمز در خرده‌فروشی را هم بگیرد یا نه.