خبر مهم برای مشمولان کالابرگ؛ افزایش اعتبار از نیمه دوم سال/ چه کسانی بیشتر میگیرند؟
وعده افزایش کالابرگ وارد مرحله تازهای شده است. سیدعلی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، شامگاه دوشنبه دوم شهریور اعلام کرد دولت قصد دارد از نیمه دوم سال ۱۴۰۵ حمایت معیشتی از بخشی از خانوارها را افزایش دهد و برنامه اجرایی این تصمیم در حال نهاییشدن است. با این حال هنوز رقم افزایش، تاریخ دقیق اولین شارژ جدید و فهرست نهایی مشمولان اعلام نشده است. نکته مهمتر اینکه وزیر اقتصاد صراحتاً گفته افزایش اعتبار لزوماً شامل همه دهکها نخواهد شد و اولویت با گروههای کمدرآمد است. بنابراین برخلاف برخی تیترهای منتشرشده، هنوز نمیتوان گفت از اول مهر مبلغ کالابرگ همه خانوارها بهطور خودکار افزایش پیدا میکند.
۱۰:۵۵ - ۰۳ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
مهمترین بخش صحبت تازه وزیر اقتصاد مربوط به زمان اجرای برنامه بود.
مدنیزاده گفت دولت برنامه دارد «از نیمه دوم سال» برای بخشی از اقشار جامعه حمایتها را افزایش دهد و رئیسجمهور نیز بر این موضوع تأکید کرده است. او همچنین از برگزاری چند ساعت جلسه در همان روز برای جمعبندی موضوع کالابرگ و مسائل مرتبط با بودجه خبر داد.
نیمه دوم سال ۱۴۰۵ از اول مهرماه آغاز میشود، اما این عبارت را نباید به معنی وعده قطعی واریز مبلغ بیشتر دقیقاً در اول مهر تفسیر کرد.
وزیر اقتصاد تاریخ روز یا ماه مشخصی برای اولین پرداخت جدید اعلام نکرده و گفته برنامه اجرایی هنوز در حال نهاییشدن است.
بنابراین چیزی که اکنون قطعیتر شده، اصل افزایش حمایت در نیمه دوم سال است؛ نه تاریخ دقیق شارژ حساب خانوارها.
اگر دولت برنامه را در شهریور نهایی و منابع را تأمین کند، مهرماه میتواند اولین مقطع اجرای طرح باشد، اما تا زمان صدور اطلاعیه رسمی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نمیتوان آن را زمان قطعی واریز دانست.
مبلغ کالابرگ چقدر افزایش مییابد؟
این پرسش هنوز پاسخ رسمی ندارد.
مدنیزاده در تازهترین اظهارات خود هیچ عددی برای اعتبار جدید اعلام نکرده است. او حتی تأکید کرده میزان حمایت به منابعی بستگی دارد که دولت بتواند تأمین کند.
در ماههای گذشته اعتبار جاری طرح برای مشمولان یک میلیون تومان به ازای هر نفر بوده است. وزارت تعاون در اطلاعیه مراحل قبلی نیز شارژ یک میلیون تومانی برای هر عضو خانوار را اعلام کرده بود و گزارشهای مردادماه نشان میداد این مبلغ تا آن مقطع بدون افزایش ادامه پیدا کرده است.
بر این اساس، یک خانوار چهار نفره در ساختار فعلی چهار میلیون تومان اعتبار دریافت میکند؛ اما هنوز معلوم نیست با اجرای برنامه جدید این رقم برای خانوارهای مشمول به چه میزان افزایش خواهد یافت.
بنابراین اعدادی مانند ۱.۵ میلیون، دو میلیون یا هر رقم دیگری که تا زمان اعلام رسمی در شبکههای اجتماعی منتشر شود، فعلاً مصوبه قطعی دولت نیست.
افزایش کالابرگ شامل کدام دهکها میشود؟
این قسمت مهمترین تفاوت طرح جدید با پرداختهای فعلی است.
وزیر اقتصاد صریحاً گفته افزایش حمایت «لزوماً برای همه نیست» و دولت متناسب با منابع موجود روی حمایت بیشتر از دهکها و اقشار پایین درآمدی تمرکز خواهد کرد. برای دهکهای میانی نیز طرحهای اعتباری دیگری در نظر گرفته شده است.
این رویکرد با تصمیم قبلی دولت نیز همخوان است.
مسعود پزشکیان در نشست شورای هماهنگی اقتصادی دولت در ۱۷ خرداد اعلام کرده بود حداقل شش دهک پایین درآمدی باید از افزایش اعتبار کالابرگ بهرهمند شوند.
مدنیزاده نیز در پایان خرداد گفته بود برنامه افزایش کالابرگ برای همه دهکها نیست و شش دهک پایین جامعه در اولویت قرار دارند.
با این حال در صحبت تازه دوم شهریور، وزیر اقتصاد به جای تکرار عدد «شش دهک»، از عبارت «بخشی از اقشار» و «دهکهای پایین» استفاده کرده است.
این تفاوت اهمیت دارد.
بنابراین نمیتوان هنوز با قطعیت گفت ساختار نهایی دقیقاً محدود به دهکهای یک تا شش خواهد بود؛ ممکن است دولت پس از بررسی منابع، دامنه مشمولان یا میزان افزایش هر دهک را متفاوت تعیین کند.
آیا کالابرگ دهکهای دیگر قطع میشود؟
خیر؛ دستکم وزیر اقتصاد چنین چیزی اعلام نکرده است.
مدنیزاده در همان گفتوگوی تازه تصریح کرد دولت برنامهای برای حذف خود طرح کالابرگ ندارد و بحث فعلی درباره میزان افزایش حمایت برای گروههای آسیبپذیر است.
این دو موضوع را نباید با یکدیگر مخلوط کرد:
یک موضوع این است که چه کسانی همچنان کالابرگ دریافت میکنند و موضوع دیگر اینکه اعتبار چه گروههایی افزایش خواهد یافت.
ممکن است در نهایت برخی دهکها همان اعتبار قبلی را دریافت کنند و دهکهای پایینتر مبلغ بیشتری بگیرند.
جزئیات این مدل هنوز نهایی نشده است.
چرا افزایش کالابرگ تا امروز عقب افتاد؟
وزیر اقتصاد دلیل اصلی تأخیر را محدودیت منابع دولت عنوان کرده است.
به گفته مدنیزاده، در ماههای نخست سال کاهش درآمدهای نفتی و همچنین آسیب به زیرساختهای مرتبط با گاز باعث شد منابعی که براساس قانون بودجه برای تأمین کالابرگ پیشبینی شده بود، تحت فشار قرار بگیرد. دولت سپس از مسیرهای دیگری منابع لازم را فراهم کرد تا اصل پرداخت کالابرگ متوقف نشود.
این توضیح نشان میدهد مسئله اصلی افزایش کالابرگ از ابتدا «تصمیم سیاسی» نبوده، بلکه تأمین بودجه پایدار بوده است.
در خرداد نیز رئیسجمهور دستور افزایش اعتبار را داده بود، اما اجرای آن در ماههای بعد به تأمین منابع گره خورد. حتی در مرداد گزارش شد رقم کالابرگ همچنان همان یک میلیون تومان باقی مانده است.
به بیان ساده، دولت چند ماه است اصل افزایش را پذیرفته اما هنوز نتوانسته بود هزینه اجرای آن در مقیاس موردنظر را قطعی کند.
منابع افزایش کالابرگ از کجا تأمین میشود؟
مدنیزاده در صحبتهای تازه از یک منبع واحد نام نبرد.
او گفته دولت برای تأمین مالی برنامههای خود از مجموعهای از ظرفیتها شامل منابع داخلی، منابع خارجی، بازار سرمایه، شبکه بانکی و ابزارهایی مانند اوراق گواهی نفت استفاده میکند.
با این حال هر روشی برای تأمین کالابرگ مناسب نیست.
اگر هزینه حمایتهای معیشتی از مسیرهایی تأمین شود که به افزایش کسری بودجه یا رشد نقدینگی منجر شود، بخشی از اثر حمایتی کالابرگ میتواند دوباره از مسیر تورم از بین برود.
این دقیقاً همان تناقضی است که سیاستگذار با آن روبهروست: دولت میخواهد قدرت خرید خانوارهای کمدرآمد را حفظ کند، اما اگر منابع این حمایت تورمزا باشد، قیمت همان کالاهایی که کالابرگ برای خرید آنها اختصاص یافته دوباره بالا میرود.
به همین دلیل تأکید وزیر اقتصاد بر «متناسب بودن افزایش با منابع قابل تأمین» از نظر بودجهای اهمیت زیادی دارد.
چرا دولت میخواهد رقم کالابرگ را افزایش دهد؟
فلسفه اعلامشده دولت این است که ارزش واقعی اعتبار کالابرگ با افزایش قیمت مواد غذایی کاهش پیدا نکند.
مدنیزاده گفته دولت قبلاً متعهد شده بود اگر قیمت کالاهای موجود در سبد کالابرگ افزایش پیدا کند، از خانوارها حمایت کند. رئیسجمهور نیز پیشتر خواستار اصلاح اعتبار متناسب با فشار تورمی شده بود.
این موضوع از نظر اقتصادی مهم است.
اگر اعتبار یک خانوار ثابت بماند اما قیمت برنج، روغن، گوشت، لبنیات و سایر اقلام اساسی افزایش پیدا کند، تعداد کالاهایی که میتوان با همان اعتبار خرید کاهش خواهد یافت.
در چنین شرایطی حتی اگر مبلغ اسمی کالابرگ تغییر نکند، ارزش واقعی حمایت دولت کمتر شده است.
برنامه جدید در واقع تلاش میکند دستکم بخشی از این افت قدرت خرید را برای خانوارهای کمدرآمد جبران کند.
کالابرگ فعلی شامل چه کالاهایی است؟
در مراحل قبلی، اعتبار کالابرگ برای خرید مجموعهای از کالاهای اساسی شامل گوشت مرغ، تخممرغ، گوشت قرمز، لبنیات، برنج، روغن، قند و شکر، حبوبات، ماکارونی و بخشی از محصولات میوه و ترهبار قابل استفاده بوده است.
دولت همچنین اعلام کرده بود شبکه پذیرندگان این طرح به بیش از ۵۵۰ هزار فروشگاه خرد و زنجیرهای در سراسر کشور رسیده است.
فعلاً اعلام نشده که با افزایش اعتبار در نیمه دوم سال، فهرست کالاها نیز تغییر خواهد کرد یا فقط مبلغ افزایش مییابد.
بنابراین هرگونه تغییر در سبد کالا نیازمند اطلاعیه جداگانه خواهد بود.
افزایش کالابرگ با یارانه نقدی فرق دارد؟
بله.
کالابرگ اعتبار مشخصی برای خرید کالاهای تعیینشده است و مانند یارانه نقدی امکان برداشت آزاد وجه برای هر نوع هزینه را ندارد.
به همین دلیل افزایش کالابرگ لزوماً به معنای افزایش یارانه نقدی خانوار نیست.
دولت با این روش تلاش میکند حمایت اضافه مستقیماً به خرید مواد غذایی و کالاهای ضروری برسد و کمتر به بازارهایی مانند ارز، طلا یا سایر مصارف منتقل شود.
از طرف دیگر همین محدودیت باعث میشود کیفیت شبکه فروش، قیمت کالا در فروشگاههای طرف قرارداد و امکان دسترسی خانوارهای مناطق مختلف اهمیت زیادی داشته باشد.
چه زمانی رقم جدید کالابرگ اعلام میشود؟
طبق صحبت وزیر اقتصاد، بررسیها اکنون به مرحله نهایی نزدیک شده و جلسات بودجهای نیز برای تعیین نحوه اجرا ادامه دارد.
اما سه متغیر اصلی هنوز اعلام نشدهاند:
رقم افزایش، دهکهای نهایی مشمول و تاریخ نخستین شارژ با مبلغ جدید.
به همین دلیل خانوارها بهتر است تا انتشار اطلاعیه رسمی وزارت رفاه یا دولت، هیچ عدد یا تاریخ غیررسمی را مبنای برنامهریزی مالی خود قرار ندهند.
آنچه اکنون میتوان با اطمینان بیشتری گفت این است که دولت از وعده افزایش حمایت عقبنشینی نکرده و هدفگذاری اجرای آن را نیمه دوم سال ۱۴۰۵ قرار داده است.
خبر خوب کالابرگ؛ اما هنوز یک عدد مهم کم است
اظهارات تازه مدنیزاده نسبت به ماههای گذشته یک گام جلوتر است؛ وزیر اقتصاد دیگر صرفاً از «بررسی افزایش» صحبت نمیکند و از برنامه دولت برای اجرای حمایت بیشتر در نیمه دوم سال سخن میگوید.
با این حال مهمترین اطلاعاتی که برای خانوارها اهمیت دارد هنوز منتشر نشده است.
مردم میخواهند بدانند چقدر بیشتر، برای چه کسانی و از چه تاریخی؟
پاسخ فعلی این است: اولویت با دهکهای پایین است، اجرای برنامه از نیمه دوم سال هدفگذاری شده، اما رقم و زمان دقیق هنوز نهایی نشده است.
بنابراین تیتر دقیق خبر امروز این نیست که «کالابرگ همه مردم از مهر افزایش یافت»؛ بلکه این است که دولت افزایش کالابرگ اقشار کمدرآمد را برای نیمه دوم ۱۴۰۵ وارد مرحله نهایی کرده است.
اگر جلسات بودجه به تأمین منبع پایدار ختم شود، مهرماه میتواند آغاز یکی از مهمترین تغییرات طرح کالابرگ در سال جاری باشد؛ تغییری که ارزش واقعی آن نه فقط به عدد جدید، بلکه به این بستگی دارد که افزایش اعتبار تا چه اندازه بتواند از سرعت رشد قیمت مواد غذایی جلو بماند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
