رضا عطاران وارد «مار سفید» شد؛ قصه واقعی در لسآنجلس دهه ۸۰ با تیمی از بزرگان سینما
خبر پیوستن رضا عطاران به «مار سفید» امروز پنجشنبه ۵ شهریور ۱۴۰۵ رسماً منتشر شد. این فیلم را اشکان شاپوری بر اساس فیلمنامهای از خودش کارگردانی میکند و در تازهترین خبر، علی شاهحاتمی بهعنوان تهیهکننده پروژه معرفی شده است.
تا این مرحله علاوه بر عطاران، حضور علیرضا زریندست در مقام مدیر فیلمبرداری، عبدالله اسکندری بهعنوان طراح چهرهپردازی، محسن فرجاللهی در جایگاه مجری طرح و مدیر جلوههای بصری و مهدی یوردخانی بهعنوان مدیر روابط عمومی و بینالملل قطعی شده است.
اسامی دیگر بازیگران قرار است همزمان با ادامه پیشتولید اعلام شوند.
رضا عطاران در «مار سفید» چه نقشی بازی میکند؟
این شاید مهمترین سؤال بعد از انتشار خبر امروز باشد، اما پاسخ آن هنوز اعلام نشده است.
سازندگان فعلاً تنها حضور عطاران را قطعی کردهاند و هیچ اطلاعات رسمی درباره نام شخصیت، سن او در داستان، موقعیتش در ماجرای واقعی یا حتی ژانر دقیق فیلم ارائه نشده است. بنابراین نمیتوان از حالا گفت «مار سفید» یک کمدی با محوریت عطاران خواهد بود.
اتفاقاً ویژگیهای اعلامشده فیلم میتواند احتمال تجربهای متفاوت را مطرح کند.
داستان در اواخر دهه ۱۹۸۰ در لسآنجلس اتفاق میافتد و بر اساس یک ماجرای واقعی نوشته شده است. همین دو اطلاعات محدود نشان میدهند بازسازی یک دوره تاریخی مشخص، طراحی دقیق چهره و لباس و فضاسازی شهری باید در ساختار تصویری فیلم اهمیت زیادی داشته باشد.
در چنین فضایی حضور عطاران لزوماً به معنای حرکت پروژه به سمت کمدی نیست. او اگرچه طی سالهای اخیر یکی از مهمترین چهرههای آثار پرفروش کمدی بوده، در کارنامهاش نقشهای جدی و متفاوت نیز داشته است.
همین ابهام میتواند یکی از جذابیتهای اصلی «مار سفید» تا زمان انتشار اطلاعات بعدی باشد.
چرا انتخاب علیرضا زریندست برای این فیلم مهم است؟
قرار دادن قصه در لسآنجلس اواخر دهه هشتاد میلادی، مسئولیت سنگینی را روی دوش بخش تصویری فیلم میگذارد.
علیرضا زریندست از فیلمبرداران باسابقه سینمای ایران است و کارنامه او آثاری مانند «بایسیکلران»، «پری»، «آتشبس»، «فرزند خاک»، «مزارشریف» و «متروپل» را شامل میشود. فعالیت حرفهای او در سینما نیز از اواخر دهه ۱۳۴۰ آغاز شده است.
حضور چنین مدیر فیلمبرداری باتجربهای در پروژهای که باید یک شهر آمریکایی در حدود چهار دهه قبل را به تصویر بکشد، انتخاب قابل توجهی است.
البته هنوز معلوم نیست فیلمبرداری «مار سفید» دقیقاً در چه کشور یا شهرهایی انجام خواهد شد. خبرهای منتشرشده میگویند داستان در لسآنجلس روایت میشود؛ این جمله را نباید با فیلمبرداری قطعی در لسآنجلس یکی دانست.
این تفاوت مهم است، زیرا در صورت فیلمبرداری در فضایی دیگر، طراحی صحنه، جلوههای بصری و فیلمبرداری باید بخش بزرگی از بازسازی جغرافیا و حالوهوای لسآنجلس دهه ۸۰ را برعهده بگیرند.
حضور عبدالله اسکندری چه سرنخی از «مار سفید» میدهد؟
نام دیگر قابل توجه در ترکیب عوامل، عبدالله اسکندری است.
او یکی از باسابقهترین چهرهپردازان سینمای ایران و رکورددار دریافت چندین سیمرغ در رشته چهرهپردازی است و در دهها پروژه تاریخی و سینمایی از جمله «مادر»، «ناصرالدینشاه آکتور سینما»، «روز واقعه» و مجموعه «مختارنامه» فعالیت داشته است.
وقتی قصهای در دهه ۱۹۸۰ میگذرد، گریم دیگر فقط به تغییر ظاهر یک بازیگر محدود نیست.
مدل مو، سبیل و ریش، رنگ پوست، افزایش یا کاهش سن شخصیتها و هماهنگی چهرهها با دوره زمانی داستان بخشی از فرآیند بازسازی تاریخی است. به همین دلیل حضور اسکندری میتواند نشان دهد سازندگان برای ظاهر شخصیتها و فضای دورهای فیلم برنامه جدیتری دارند.
در کنار آن، محسن فرجاللهی نیز همزمان مسئولیت مجری طرح و مدیریت جلوههای بصری را برعهده گرفته است؛ بخش دیگری که اگر فیلم نیازمند بازسازی گسترده لسآنجلس دهه هشتاد باشد، احتمالاً اهمیت ویژهای پیدا خواهد کرد.
«مار سفید» پروژهای است که ساختش به تعویق افتاد
این فیلم قرار نبود تازه در تابستان ۱۴۰۵ شکل بگیرد.
تنها چند روز قبل از اعلام حضور عطاران، گزارشهایی درباره وضعیت پروژه منتشر شده بود که نشان میداد «مار سفید» پیشتر برای ورود به مرحله تولید آماده میشده، اما آغاز ساخت آن به دلیل شرایط ناشی از جنگ به تعویق افتاده است.
در همان گزارش اعلام شد اشکان شاپوری پس از پایان فعالیتش بهعنوان داور جشنواره بینالمللی فیلم عشق، پروژه را وارد مرحله جدیتر تولید خواهد کرد.
معرفی رضا عطاران و چهار عضو اصلی گروه فنی حالا نشان میدهد پیشتولید دوباره سرعت گرفته است.
با این حال هنوز تاریخ مشخصی برای کلید خوردن فیلمبرداری اعلام نشده و سازندگان فقط گفتهاند دیگر بازیگران و عوامل بهزودی معرفی خواهند شد.
اشکان شاپوری کیست و پیش از «مار سفید» چه ساخته؟
شاپوری پیش از این فیلم سینمایی «قصه پری» را نوشته و کارگردانی کرده است.
گزارشهای سینمایی منتشرشده درباره این اثر از دریافت جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره بینالمللی فیلم آتن و جایزه بهترین کارگردانی جشنواره فیلم میلان خبر میدهند. «قصه پری» در رویدادهای دیگری از جمله جشنوارههای هالیوود لسآنجلس و Route 66 نیز حضور داشته است.
در هفته جاری نیز اعلام شد شاپوری به عضویت هیئت داوران جشنواره بینالمللی فیلم عشق درآمده است.
بنابراین «مار سفید» برای او پروژهای است که پس از دورهای از حضور فیلم قبلیاش در جشنوارههای خارجی ساخته میشود؛ این بار با بازیگری که ظرفیت جذب مخاطب عمومی در سینمای ایران را هم دارد.
چرا حضور رضا عطاران میتواند مسیر فیلم را تغییر دهد؟
نام عطاران در سینمای ایران فقط یک انتخاب بازیگری نیست؛ از منظر بازار نیز اهمیت دارد.
در سالهای اخیر فیلمهای کمدی متعددی با حضور او در میان آثار پرفروش قرار گرفتهاند و برای نمونه «صددام» با بازی عطاران یکی از فیلمهای شاخص گیشه سال ۱۴۰۴ بود. گزارشهای سینمایی همان دوره نیز او را در کنار پژمان جمشیدی از چهرههای اثرگذار بر گیشه معرفی کردند.
همزمان در مرداد امسال رئیس سیمافیلم نیز تأیید کرد مذاکرات برای همکاری دوباره با عطاران و احتمال بازگشت او به تلویزیون همچنان ادامه دارد.
حالا «مار سفید» پروژه تازهای است که نام او را به یک فیلم با مشخصات متفاوت پیوند میدهد.
اگر نقش عطاران در این فیلم از قالبهای کمدی متعارف فاصله داشته باشد، خود این تغییر میتواند یکی از مهمترین ابزارهای تبلیغاتی پروژه باشد. اما تا اعلام جزئیات شخصیت او، چنین موضوعی صرفاً یک احتمال است و نه اطلاعات تأییدشده.
بزرگترین سؤال «مار سفید»: لسآنجلس دهه ۸۰ چگونه ساخته میشود؟
آنچه در مرحله فعلی بیش از همه کنجکاوی ایجاد میکند، خود جهان فیلم است.
بازسازی لسآنجلس اواخر دهه ۱۹۸۰ نیازمند خودروهای متناسب با دوره، طراحی خیابانها و تابلوها، لباس، معماری، نورپردازی و جزئیات فراوان دیگری است. اگر روایت بر اساس یک داستان واقعی هم باشد، انتظار مخاطب برای باورپذیری این بازسازی بالاتر میرود.
ترکیب زریندست، اسکندری و یک مدیر جلوههای بصری اختصاصی میتواند در همین چارچوب معنا پیدا کند.
اما مهمترین اطلاعات همچنان منتشر نشدهاند: داستان واقعی مربوط به چه کسی است؟ رضا عطاران چه شخصیتی را بازی میکند؟ دیگر بازیگران چه کسانی هستند؟ فیلم کجا فیلمبرداری میشود و چه زمانی مقابل دوربین میرود؟
پاسخ این پرسشها تعیین خواهد کرد «مار سفید» واقعاً با چه ابعادی ساخته میشود.
فعلاً یک چیز روشن است: پروژهای که مدتی به تعویق افتاده بود، با اعلام حضور یکی از شناختهشدهترین بازیگران سینمای ایران و چند چهره باسابقه پشت دوربین، دوباره وارد کانون توجه شده است.
«مار سفید» هنوز کلید نخورده، اما ترکیب رضا عطاران، اشکان شاپوری، علیرضا زریندست، عبدالله اسکندری و علی شاهحاتمی کافی است تا معرفی بازیگران بعدی آن به یکی از خبرهای قابل پیگیری سینمای ایران در هفتههای آینده تبدیل شود.