شکایت گلگهر میتواند برد سپاهان را ۳ بر صفر کند؟ / پرونده جنجالی کسری طاهری و «قانون پُل» فیفا
کسری طاهری در نخستین حضور ثابت خود برای سپاهان، جمعهشب هر دو گل تیم محرم نویدکیا را مقابل گلگهر زد و ستاره پیروزی ۲ بر صفر طلاییپوشان بود. ساعتی بعد اما باشگاه سیرجانی همان بازیکن را مبنای یک اعتراض حقوقی قرار داد و شکایت رسمی خود را بابت نحوه حضور او در ترکیب سپاهان به ناظر مسابقه ارائه کرد.
اصل ماجرا به یک سؤال برمیگردد: آیا نساجی واقعاً طاهری را برای استفاده ورزشی از روبینکازان خرید، یا این باشگاه فقط حلقه میانی انتقال بازیکن به یک تیم دیگر بوده است؟
مسیر عجیب کسری طاهری؛ روبین کازان، نساجی، سپاهان
طاهری فصل گذشته به صورت قرضی از روبینکازان برای پیکان بازی میکرد. پس از پایان فصل به باشگاه روسی برگشت و چند تیم ایرانی، از جمله پرسپولیس، برای جذب او وارد مذاکره شدند.
در ۲۲ تیر، گزارش شد روبینکازان رضایتنامه این مهاجم جوان را برای نساجی صادر کرده است. در همان مقطع، تسنیم نوشت پرسپولیس ابتدا حدود ۷۰۰ هزار دلار پیشنهاد داده، اما نساجی برای گرفتن طاهری وارد معامله شده است. گزارش دیگری رقم انتقال روبینکازان به نساجی را حدود ۸۰۰ هزار دلار عنوان کرد؛ رقمی که البته جزئیات رسمی قرارداد آن بهصورت عمومی منتشر نشده است.
طاهری مدتی در تمرینات و مسابقات تدارکاتی نساجی نیز حضور داشت.
اما این حضور طولانی نشد.
سپاهان روز ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ بهطور رسمی اعلام کرد طاهری با قراردادی چهار ساله به این تیم پیوسته است. یعنی فاصله زمانی گزارششده میان انتقال او به نساجی و انتقال بعدی به سپاهان حدود پنج هفته بوده؛ بسیار کمتر از بازه ۱۶ هفتهای مورد اشاره در مقررات انتقال پُل.
همین فاصله کوتاه اکنون قلب شکایت گلگهر است.
قانون پُل فیفا دقیقاً چه میگوید؟
ماده 5bis مقررات وضعیت و انتقال بازیکنان فیفا، باشگاهها و بازیکنان را از مشارکت در «Bridge Transfer» منع میکند.
براساس این مقررات، اگر دو انتقال متوالی یک بازیکن، داخلی یا بینالمللی، در فاصله کمتر از ۱۶ هفته انجام شود، یک فرض حقوقی قابل رد ایجاد میشود که طرفهای درگیر در یک انتقال پُل مشارکت داشتهاند.
این نکته بسیار مهم است: قانون نمیگوید هر دو انتقالی که زیر ۱۶ هفته انجام شد حتماً تخلف است.
بلکه میگوید در چنین وضعیتی، اصل اولیه بر وجود انتقال پُل قرار میگیرد مگر اینکه طرفهای پرونده بتوانند خلاف آن را ثابت کنند. متن ماده 5bis همین سازوکار را پیشبینی کرده و تفسیر رسمی فیفا نیز میگوید انتقالهای کوتاهمدت باید از نظر هدف ورزشی واقعی بررسی شوند.
به همین دلیل حرف رسول باختر که میگوید «فرض را باید بر انتقال پُل گذاشت و قراردادها را بررسی کرد» با ساختار این ماده همخوانی دارد.
اصلاً «انتقال پُل» چیست؟
در سادهترین تعریف، فرض کنید بازیکنی از باشگاه A قرار است به باشگاه C برسد، اما به دلایل حقوقی، مالی یا مقرراتی، ابتدا برای مدت کوتاهی به باشگاه B منتقل شود و سپس از B به C برود.
اگر باشگاه B در عمل فقط یک واسطه صوری باشد و از ابتدا هدف اصلی رساندن بازیکن از A به C بوده باشد، مسئله انتقال پُل مطرح میشود.
فیفا در تفسیر مقررات تأکید کرده که یکی از نشانههای معمول چنین پروندهای این است که بازیکن مدت بسیار کوتاهی در باشگاه میانی میماند و آن باشگاه منفعت ورزشی واقعی از حضور او نمیبرد. هدف مقررات نیز جلوگیری از استفاده از یک باشگاه واسطه برای دور زدن مقررات یا تضییع حقوق اشخاص و باشگاههای دیگر است.
اما یک اصلاح مهم در روایتهای رایج لازم است:
کسب درآمد از انتقال بازیکن بهخودیخود ممنوع نیست.
خریدوفروش بازیکن و کسب سود بخشی عادی از اقتصاد فوتبال است. مسئله زمانی ایجاد میشود که باشگاه واسطه صرفاً برای دور زدن مقررات، حق رشد، مکانیزم همبستگی، مقررات مالی یا حقوق شخص ثالث وارد زنجیره شده باشد.
چرا پرونده طاهری مشکوک به نظر میرسد؟
چند عامل میتواند شک گلگهر را تقویت کند.
نخست، فاصله بسیار کوتاه دو انتقال است. طبق گزارشهای موجود، طاهری در تیرماه از روبینکازان به نساجی رفت و ۲۵ مرداد بازیکن سپاهان شد. این فاصله بهوضوح داخل پنجره ۱۶ هفتهای قرار میگیرد.
دوم، از همان روزهای نخست انتقال به نساجی، رسانهها درباره انتقال مجدد او به پرسپولیس یا تیم دیگری گزارش میدادند. پرسپولیس حتی برای رفع ابهام حقوقی از فدراسیون فوتبال استعلام کرده بود و در نهایت به دلیل ریسک پرونده و اختلاف مالی با نساجی از جذب طاهری عقب نشست.
سوم، طاهری پیش از شروع رسمی فصل از نساجی جدا شد و برای این تیم در لیگ برتر مسابقه رسمی انجام نداد؛ هرچند در تمرینات و بازیهای تدارکاتی نساجی حضور داشت.
همه این موارد میتواند برای شاکی سؤالبرانگیز باشد، اما هیچکدام به تنهایی اثباتکننده تخلف نیست.
دفاع سپاهان و نساجی چه میتواند باشد؟
اینجاست که پرونده وارد بخش پیچیده خود میشود.
اگر نساجی بتواند نشان دهد هنگام خرید طاهری قصد واقعی برای استفاده ورزشی از او داشته، وضعیت به سود این باشگاه و سپاهان تغییر میکند.
حضور بازیکن در تمرینات و دیدارهای تدارکاتی نساجی میتواند یکی از قرائن دفاعی باشد. همچنین ممکن است شرایط بعداً تغییر کرده باشد؛ برای مثال پیشنهاد سپاهان پس از جذب بازیکن ارائه شده یا تصمیم فنی کادر نساجی درباره آینده او تغییر کرده باشد.
قراردادها در این نقطه تعیینکننده میشوند.
رسول باختر نیز به همین دلیل تأکید کرده باید قرارداد طاهری با نساجی و سپاهان، مبالغ پرداختی، شروط، زمان مذاکرات و سایر بندها کنار یکدیگر قرار بگیرند.
سؤال محوری این است:
در لحظهای که نساجی طاهری را از روبینکازان خرید، آیا برنامه واقعی این باشگاه استفاده از او بود یا از ابتدا انتقال بعدی طراحی شده بود؟
پاسخ این سؤال را نمیتوان فقط با فاصله زمانی انتقالها داد.
سابقه فیفا؛ دو باشگاه فرانسوی دقیقاً به خاطر انتقال پُل مجازات شدند
پرونده مشابه رسمی در فیفا وجود دارد.
در سال ۲۰۲۱، کمیته انضباطی فیفا باشگاههای پاریس افسی و آنژه را به دلیل انتقال پُل جریمه کرد. بازیکن مورد نظر تنها حدود شش هفته بعد از ثبت قرارداد با پاریس افسی به آنژه منتقل شده بود.
فیفا پس از بررسی به این نتیجه رسید که باشگاهها نتوانستهاند فرض انتقال پُل را رد کنند و حضور بازیکن در باشگاه واسطه برای بازی فوتبال سازمانیافته طراحی نشده، بلکه هدف دور زدن مقررات مربوط به غرامت آموزشی بوده است.
مجازات هر دو باشگاه ۳۰ هزار فرانک سوئیس جریمه و بسته شدن پنجره نقلوانتقالات برای یک دوره ثبتنام بود.
این پرونده برای ماجرای سپاهان مهم است، چون نشان میدهد جنس مجازات Bridge Transfer معمولاً انضباطی و نقلوانتقالاتی است، نه لزوماً تغییر نتیجه مسابقه.
آیا برد سپاهان ۳ بر صفر به گلگهر داده میشود؟
این مهمترین سؤال هواداران دو تیم است.
براساس توضیح رسول باختر، پاسخ فعلاً خیر است.
او میگوید اگر انتقال پُل اثبات شود، ممکن است مجازاتهایی مانند جریمه مالی، محرومیت بازیکن و حتی بسته شدن پنجره نقلوانتقالاتی باشگاه اعمال شود، اما تخلف Bridge Transfer به خودی خود باعث نمیشود بازیکن برای مسابقه انجامشده «غیرمجاز» تلقی شود.
در نتیجه تغییر نتیجه ۲ بر صفر به سه بر صفر مجازات خودکار این تخلف نیست.
این تمایز حقوقی بسیار مهم است.
یک چیز «تخلف در فرآیند انتقال» است و چیز دیگر «استفاده از بازیکن غیرمجاز در مسابقه».
اگر طاهری در سازمان لیگ ثبت شده، کارت بازی معتبر داشته و در زمان مسابقه محروم یا فاقد شرایط بازی نبوده، اثبات تخلف احتمالی در نحوه انتقال الزاماً به معنای نامعتبر بودن حضور او در زمین نیست.
البته رأی نهایی به مقررات داخلی فدراسیون فوتبال، متن شکایت و تشخیص مرجع قضایی بستگی دارد؛ بنابراین تا صدور حکم نمیتوان نتیجه نهایی پرونده را قطعی دانست.
چرا شکایت گلگهر حساستر شد؟ چون طاهری هر دو گل را زد
اگر کسری طاهری یک بازیکن نیمکتنشین بود، شاید این پرونده تا این اندازه بازتاب پیدا نمیکرد.
اما او ستاره مطلق مسابقه بود.
سپاهان بعد از دو شکست متوالی برابر تراکتور و استقلال با فشار زیادی وارد بازی شد و طاهری در نیمه نخست دو بار دروازه گلگهر را باز کرد تا تیم محرم نویدکیا با نتیجه ۲ بر صفر برنده شود.
در واقع گلگهر از حضور بازیکنی شکایت کرده که مستقیماً نتیجه مسابقه را تعیین کرده است.
همین مسئله از نظر رسانهای انتظاراتی درباره «سه بر صفر شدن بازی» ایجاد کرده، اما مطابق توضیح حقوقی باختر، اهمیت فوتبالی طاهری در نتیجه مسابقه ماهیت مجازات Bridge Transfer را تغییر نمیدهد.
آیا ۱۶ هفته یعنی تخلف قطعی؟ خیر
این شاید مهمترین سوءبرداشت درباره قانون پُل باشد.
ماده فیفا نمیگوید:
«دو انتقال در ۱۶ هفته = تخلف قطعی.»
بلکه میگوید:
دو انتقال متوالی در ۱۶ هفته = ایجاد فرض انتقال پُل، مگر اینکه خلافش ثابت شود.
یعنی بار ارائه توضیح و مستندات برای طرفهای درگیر بسیار سنگینتر میشود.
سپاهان و نساجی باید بتوانند توجیه اقتصادی و مهمتر از آن منطق ورزشی مستقل دو انتقال را نشان دهند.
چرا نساجی بازیکنی با این هزینه را خرید؟
برنامه اولیه باشگاه برای او چه بود؟
چرا چند هفته بعد فروخته شد؟
مذاکرات سپاهان از چه تاریخی شروع شد؟
مبلغ پرداختی سپاهان به نساجی چقدر بود؟
آیا از ابتدا توافقی برای انتقال دوم وجود داشت؟
پاسخ همین سؤالها میتواند سرنوشت پرونده را مشخص کند.
پرسپولیس چرا قبلاً از این پرونده ترسیده بود؟
جالب اینجاست که بحث قانون پُل تازه بعد از بازی گلگهر مطرح نشده است.
پرسپولیس حدود یک ماه قبل دقیقاً با همین نگرانی روبهرو شده بود.
تسنیم پنجم مرداد گزارش داد مدیران پرسپولیس با توجه به فاصله کوتاه انتقال روبینکازان به نساجی، درباره جذب طاهری تردید حقوقی داشتند و برای کاهش ریسک پیشنهاد کرده بودند مبلغ رضایتنامهای پرداخت کنند که از مبلغ پرداختی نساجی به روبین بیشتر نباشد.
یک روز بعد نیز گزارش شد مشاوران حقوقی پرسپولیس درباره ریسک Bridge Transfer به باشگاه هشدار دادهاند و سرخپوشان در نهایت از انتقال طاهری صرفنظر کردهاند.
چند هفته بعد سپاهان همان بازیکن را خرید.
حالا همان ریسکی که پرسپولیس حاضر به پذیرش آن نشد، به پروندهای رسمی علیه سپاهان تبدیل شده است.
چه مجازاتی سپاهان را تهدید میکند؟
فعلاً هیچ مجازاتی قطعی نیست.
اول باید اصل تخلف ثابت شود.
اگر مرجع رسیدگی به این نتیجه برسد که انتقال واقعاً صوری و پُل بوده، دامنه مجازات میتواند با توجه به مقررات و نقش هر طرف متفاوت باشد.
سابقه فیفا نشان میدهد جریمه مالی و محرومیت از ثبت بازیکن در یک پنجره نقلوانتقالاتی از مجازاتهای واقعی چنین پروندهای هستند. ماده 5bis نیز اجازه اعمال مجازات علیه تمام طرفهای مشمول مقررات، از جمله باشگاه یا بازیکن دخیل در انتقال را میدهد.
اما اینکه در پرونده طاهری دقیقاً چه نهادی صلاحیت رسیدگی دارد و چه مجازاتی مطابق مقررات داخلی اعمال خواهد شد، نیازمند بررسی رسمی پرونده است.
جمعبندی؛ برد سپاهان فعلاً پابرجاست، پرونده حقوقی تازه شروع شده
آنچه در حال حاضر قطعی است این است که گلگهر پس از شکست ۲ بر صفر مقابل سپاهان شکایت خود بابت حضور کسری طاهری را به ناظر مسابقه ارائه کرده است و محور شکایت، انتقال سریع او از روبینکازان به نساجی و سپس سپاهان است.
فاصله گزارششده میان دو انتقال بسیار کمتر از ۱۶ هفته است و بنابراین پرونده واقعاً میتواند مشمول فرض قانونی Bridge Transfer شود.
اما فرض قانونی با اثبات تخلف تفاوت دارد.
قراردادها، مبالغ، زمان مذاکرات، انگیزه نساجی از خرید بازیکن و شواهد مربوط به استفاده ورزشی از طاهری باید بررسی شوند.
و مهمتر از همه برای هواداران سپاهان و گلگهر: براساس توضیح رسول باختر و نمونههای موجود در مقررات فیفا، اثبات انتقال پُل به خودی خود به معنای سه بر صفر شدن مسابقه نیست و طاهری نیز صرفاً به این دلیل بازیکن غیرمجاز مسابقه محسوب نمیشود.
بنابراین سپاهان فعلاً همان برنده ۲ بر صفر مسابقه است.
اما بازیکنی که با دو گل تیمش را از بحران بیرون کشید، حالا خودش مرکز پروندهای شده که ممکن است یکی از مهمترین پروندههای حقوقی فصل فوتبال ایران باشد؛ پروندهای که پاسخ نهایی آن نه در زمین نقش جهان، بلکه با باز کردن قراردادهای روبینکازان، نساجی و سپاهان روی میز کمیتههای حقوقی و انضباطی مشخص خواهد شد.