قیمت دام زنده امروز ۳ شهریور ۱۴۰۵؛ گوسفند ارزان و گوساله گران شد | گوشت قرمز هم تغییر قیمت می‌دهد؟

قیمت دام زنده امروز سه‌شنبه ۳ شهریور ۱۴۰۵ با تغییراتی همراه شده است. طبق جدیدترین گزارش بازار که بر مبنای اطلاعات اتحادیه سراسری صنعت دامپروران کشور منتشر شده، قیمت گوسفند زنده کاهش و نرخ گوساله افزایش پیدا کرده است.

براساس این داده‌ها، بالاترین نرخ ثبت‌شده برای گوسفند زنده در استان‌های اصفهان و فارس است که هر کیلو ۶۳۵ هزار تومان قیمت دارد. در مقابل، قم، همدان و مرکزی با نرخ حدود ۶۳۰ هزار تومان پایین‌ترین قیمت گزارش‌شده را دارند.

در بازار گوساله، شرایط متفاوت است. همدان با قیمت کیلویی ۶۱۰ هزار تومان در بالاترین سطح قرار گرفته و یزد با ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان کمترین نرخ اعلام‌شده را دارد.

قیمت دام زنده امروز ۳ شهریور ۱۴۰۵

نکته قابل توجه این جدول، فاصله بسیار محدود قیمت میان استان‌ها در داده‌های امروز است. اختلاف کف و سقف گوسفند فقط پنج هزار تومان در هر کیلو و اختلاف گوساله تنها دو هزار و ۵۰۰ تومان است. این وضعیت می‌تواند نشانه نزدیکی بیشتر قیمت‌های معاملاتی در بازارهای منطقه‌ای باشد، هرچند وزن، نژاد، کیفیت دام، حجم معامله و هزینه حمل همچنان می‌توانند نرخ واقعی هر معامله را تغییر دهند.

چرا گوسفند ارزان شد اما گوساله گران؟

حرکت متفاوت قیمت دام سبک و سنگین لزوماً عجیب نیست. بازار گوسفند و گوساله اگرچه هر دو در نهایت بخشی از زنجیره گوشت قرمز هستند، اما عرضه، دوره پرورش، هزینه خوراک و تقاضای آنها یکسان نیست.

در بخش دام سبک، داده‌های عرضه برای ماه‌های آینده فعلاً فشار کمبود شدیدی را نشان نمی‌دهند. منصور پوریان، رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام، در روزهای اخیر اعلام کرده است که میزان دام کشتاری از تقاضای موجود بیشتر است و به همین دلیل احتمال ثبات یا حتی کاهش قیمت در بعضی روزها وجود دارد.

طبق این برآورد، نیاز ماهانه کشور به دام سبک حدود ۹۰۰ هزار رأس است، در حالی که میزان دام کشتاری در پاییز می‌تواند به حدود یک میلیون و ۲۵۰ هزار تا یک میلیون و ۳۰۰ هزار رأس برسد. اگر این عرضه واقعاً وارد بازار شود و مانعی در زنجیره توزیع ایجاد نشود، دست‌کم از سمت کمبود فیزیکی دام فشار فوری برای افزایش شدید قیمت گوسفند دیده نمی‌شود.

بازار گوساله اما می‌تواند تحت تأثیر ترکیب متفاوت عرضه و هزینه پرواربندی رفتار دیگری داشته باشد. طولانی‌تر بودن دوره پرورش دام سنگین و میزان خوراک مورد نیاز باعث می‌شود تغییر هزینه نهاده‌ها در این بخش اهمیت ویژه‌ای پیدا کند.

یک نکته مهم درباره قیمت‌های دام زنده

در بررسی بازار باید به تفاوت میان منابع نیز توجه کرد.

برای مثال، شورای تأمین‌کنندگان دام در گزارشی که اول شهریور منتشر شد، قیمت گوسفند زنده را بسته به منطقه حدود ۶۴۰ تا ۶۷۰ هزار تومان و گوساله را حدود ۵۱۰ تا ۵۲۰ هزار تومان اعلام کرده بود.

در مقابل، گزارش روز ۳ شهریور منتسب به اتحادیه سراسری صنعت دامپروران، برای گوساله نرخ‌های بیش از ۶۰۷ هزار تومان را ذکر می‌کند.

این اختلاف نشان می‌دهد اعداد منتشرشده برای دام زنده را نباید مانند یک «نرخ رسمی واحد کشوری» در نظر گرفت. نوع دام، سن و وزن، نژاد، دام پرواری یا کشتاری، محل تحویل، عمده یا خرد بودن معامله و حتی روش جمع‌آوری اطلاعات می‌تواند قیمت گزارش‌شده را تغییر دهد.

به همین دلیل، ارقام روزانه بیشتر تصویری از وضعیت بازار ارائه می‌کنند و ممکن است قیمت واقعی یک معامله در دامداری یا میدان دام با آنها متفاوت باشد.

کاهش قیمت گوسفند یعنی گوشت ارزان می‌شود؟

این مهم‌ترین سؤال مصرف‌کنندگان است و پاسخ آن لزوماً «بله» نیست.

قیمت دام زنده تنها یکی از اجزای قیمت نهایی گوشت در قصابی است. تمام وزن دام زنده به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود و پس از کشتار، وزن پوست، استخوان، احشا و سایر بخش‌ها از لاشه جدا خواهد شد.

در ادامه نیز هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی، توزیع و حاشیه سود حلقه‌های مختلف شبکه فروش به قیمت اضافه می‌شود.

بنابراین افت چند هزار تومانی قیمت هر کیلو دام زنده الزاماً همان روز با کاهش قیمت گوشت در مغازه همراه نمی‌شود.

تازه‌ترین رصد بازار مواد غذایی در ابتدای شهریور نشان می‌دهد هر کیلو راسته گوساله حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۰۰ هزار تومان و راسته گوسفندی حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تا یک میلیون و ۸۵۰ هزار تومان عرضه شده است.

فاصله قابل توجه میان قیمت دام زنده و گوشت مصرفی دقیقاً نتیجه همین زنجیره تبدیل و توزیع است.

چرا با وجود عرضه دام، گوشت هنوز گران است؟

ضعف تقاضا اکنون یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار مواد پروتئینی ایران است.

فعالان بازار کالاهای اساسی می‌گویند بعد از افزایش هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید، خانوارها مقدار خرید خود را بیشتر با درآمدشان تنظیم می‌کنند. رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی نیز اخیراً تأکید کرده کاهش قدرت خرید باعث افت تقاضا برای اقلام اساسی شده است.

این مسئله درباره گوشت قرمز با شدت بیشتری قابل مشاهده است؛ زیرا با رسیدن قیمت برخی قطعات به حدود ۱.۵ تا ۱.۸ میلیون تومان در هر کیلو، خرید چند کیلو گوشت می‌تواند سهم قابل توجهی از بودجه ماهانه یک خانوار را مصرف کند.

به همین دلیل حتی در شرایطی که هزینه تولید دام بالا باقی مانده، دامدار و شبکه توزیع با بازاری روبه‌رو هستند که ظرفیت پذیرش افزایش‌های شدید بعدی را ندارد.

نتیجه یک معادله پیچیده است: تولیدکننده از بالا بودن هزینه تولید ناراضی است و مصرف‌کننده نیز همین قیمت فعلی را گران می‌داند.

نهاده‌های دامی هنوز یک ریسک برای قیمت گوشت هستند

عامل دیگری که نمی‌توان نادیده گرفت، هزینه خوراک دام است.

ذرت، کنجاله سویا و سایر نهاده‌های خوراکی سهم مهمی در هزینه پرورش دام دارند. آخرین داده‌های بازار نهاده‌ها در مرداد نیز نشان می‌دهد قیمت این اقلام همچنان در سطوح بالایی قرار دارد؛ برای نمونه نرخ‌های منتشرشده برای ذرت و کنجاله سویا بیانگر هزینه قابل توجه تأمین خوراک است.

هرگونه اختلال در واردات، تخصیص ارز یا توزیع نهاده‌ها می‌تواند هزینه پرورش را بالا ببرد و بعد از یک فاصله زمانی خود را در قیمت دام نشان دهد.

به همین علت، فراوانی فعلی دام به تنهایی تضمین نمی‌کند که قیمت‌ها در ماه‌های آینده حتماً نزولی بمانند.

پیش‌بینی قیمت دام و گوشت در شهریور

با اطلاعات موجود، فعلاً سناریوی ثبات همراه با نوسانات محدود برای بازار دام سبک محتمل‌تر از جهش شدید به نظر می‌رسد.

میزان عرضه دام کشتاری نسبت به تقاضا بالا ارزیابی شده و رئیس شورای تأمین‌کنندگان دام نیز احتمال ثبات و حتی کاهش قیمت در برخی روزها را مطرح کرده است.

در طرف تقاضا نیز کاهش قدرت خرید مردم مانع مهمی برای رشد سریع قیمت‌هاست.

با این حال، بازار گوساله امروز سیگنال متفاوتی داده و افزایش نرخ آن نشان می‌دهد نمی‌توان یک نسخه واحد برای همه انواع دام نوشت. تغییر هزینه نهاده، حمل‌ونقل، وضعیت ارز و نحوه توزیع می‌تواند این تعادل را تغییر دهد.

پیام بازار دام زنده در ۳ شهریور ۱۴۰۵ فعلاً روشن است: گوسفند اندکی ارزان‌تر و گوساله گران‌تر گزارش شده، اما برای مصرف‌کننده مهم‌تر از نوسان روزانه دام، این است که آیا کاهش قیمت در مبدأ سرانجام به قصابی‌ها خواهد رسید یا خیر.

تا زمانی که قیمت گوشت گوسفندی در محدوده نزدیک به ۱.۸ میلیون تومان باقی بماند، کاهش چند هزار تومانی نرخ دام زنده بیش از آنکه در سفره خانوار احساس شود، یک تغییر در حلقه نخست زنجیره تولید خواهد بود.