دربی ۱۰۷ و راز شهریور؛ آمار واقعی استقلال و پرسپولیس چیست؟ / از ۶تایی تاریخی تا نهمین جدال

بررسی آرشیو مسابقات نشان می‌دهد آخرین دربی شهریور قبل از بازی امروز، ۵ شهریور ۱۳۹۹ برگزار شده است؛ مسابقه نیمه‌نهایی جام حذفی که پس از تساوی ۲ بر ۲ به ضربات پنالتی کشیده شد و استقلال صعود کرد. بنابراین استقلال و پرسپولیس پس از شش سال دوباره در شهریور به یکدیگر رسیده‌اند.

دو مسابقه‌ای که گاهی به اشتباه به فهرست شهریور اضافه می‌شوند، دربی‌های سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ هستند.

دربی فصل ۱۴۰۱-۱۴۰۰ که صفر-صفر شد در ۱۳ آذر ۱۴۰۰ برگزار شد، نه ۲۲ شهریور. همچنین پیروزی یک بر صفر پرسپولیس در دربی ۱۰۴ با پنالتی محمدحسین کنعانی‌زادگان در ۴ مهر ۱۴۰۳ رقم خورد، نه ۲۴ شهریور.

در عوض، دو تساوی بدون گل ۳ شهریور ۱۳۹۱ و ۱۵ شهریور ۱۳۹۲ باید به آمار اضافه شوند. منابع تاریخی هر دو مسابقه را با تاریخ و نتیجه صفر-صفر ثبت کرده‌اند.

هشت دربی واقعی شهریور چه نتایجی داشته‌اند؟

فهرست درست دربی‌های شهریوری پیش از شهرآورد ۱۰۷ چنین تصویری می‌سازد:

این توالی با آرشیو شهرآورد و گزارش ویژه منتشرشده پیش از دربی ۱۰۷ همخوان است. در مجموع، در وقت مسابقه دو برد برای پرسپولیس، یک برد برای استقلال و پنج تساوی ثبت شده است.

اگر پیروزی در ضربات پنالتی سال ۱۳۹۹ را نیز از منظر «تیم صعودکننده» برد استقلال حساب کنیم، آبی‌ها دو بار شهریور را با نتیجه نهایی دلخواه ترک کرده‌اند؛ اما در آمار استاندارد فوتبال، مسابقه ۲-۲ یک تساوی محسوب می‌شود و ضربات پنالتی نتیجه خود مسابقه را به برد تبدیل نمی‌کند.

شهریور با کابوس ۶ بر صفر استقلال شروع شد

اولین دربی شهریوری هنوز هم مشهورترین مسابقه این فهرست است.

روز ۱۶ شهریور ۱۳۵۲، پرسپولیس در دور رفت نخستین دوره جام تخت جمشید با نتیجه ۶ بر صفر تاج را شکست داد. همایون بهزادی سه گل زد، ایرج سلیمانی دو گل و حسین کلانی یک گل به ثمر رساند.

این مسابقه بیش از نیم‌قرن بعد همچنان یکطرفه‌ترین نتیجه ثبت‌شده در تاریخ شهرآورد است و برای هواداران پرسپولیس به مهم‌ترین نماد آماری دربی تبدیل شده است.

جالب اینکه شهریور برای پرسپولیس با چنین پیروزی عظیمی آغاز شد، اما پس از آن سرخ‌ها برای ثبت دومین برد خود در این ماه ۴۶ سال انتظار کشیدند.

دومین برد شهریوری پرسپولیس تازه در ۳۱ شهریور ۱۳۹۸ رقم خورد؛ زمانی که مهدی عبدی در دقیقه ۸۱ دروازه استقلال را باز کرد و تیم گابریل کالدرون یک بر صفر برنده شد.

بنابراین روایت «سه پیروزی متوالی پرسپولیس در دربی‌های شهریور» با آرشیو مسابقات همخوان نیست.

تنها برد ۹۰ دقیقه‌ای استقلال؛ روز درخشش مجیدی و جباری

استقلال نیز یکی از خاطره‌انگیزترین بردهای دوران پرویز مظلومی را در شهریور ثبت کرده است.

۲۵ شهریور ۱۳۹۰ آبی‌ها پرسپولیس حمید استیلی را دو بر صفر شکست دادند. فرهاد مجیدی گل اول را در نیمه نخست زد و مجتبی جباری در دقایق پایانی کار را تمام کرد. محمد نوری نیز یک ضربه پنالتی را برای پرسپولیس از دست داد.

این بازی تا امروز تنها برد استقلال در جریان یک دربی شهریوری بوده است.

برای مجیدی نیز مسابقه اهمیت تاریخی داشت؛ آخرین گل او در شهرآورد در همین بازی به ثمر رسید. بعد از آن، استقلال در سه دربی شهریوری بعدی حتی یک گل نزد.

عجیب‌ترین آمار شهریور؛ سه دربی متوالی صفر-صفر

اگر پیروزی ۶ بر صفر پرسپولیس نماد هیجان دربی‌های شهریوری باشد، سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ درست در نقطه مقابل آن قرار دارند.

۳ شهریور ۱۳۹۱ استقلال و پرسپولیس صفر-صفر کردند. ۱۵ شهریور ۱۳۹۲ دوباره هیچ توپی وارد دروازه‌ها نشد و ۲۶ شهریور ۱۳۹۵ نیز نتیجه تغییر نکرد: صفر-صفر.

یعنی سه دربی شهریوری پیاپی با مجموع ۲۷۰ دقیقه فوتبال و صفر گل به پایان رسید.

این آمار شاید بیش از هر چیز ماهیت شهرآورد را توضیح دهد. بازی‌ای که در برخی دوره‌ها می‌تواند شش گل داشته باشد و در دوره‌ای دیگر، سه مسابقه متوالی حتی یک گل هم تولید نکند.

بنابراین سابقه شهریور الزاماً نوید یک بازی پرگل را نمی‌دهد.

دربی ۱۳۹۹؛ چهار گل و اولین شهرآورد بدون تماشاگر

آخرین دربی شهریوری تا قبل از امروز نیز یکی از متفاوت‌ترین شهرآوردهای تاریخ بود.

پنجم شهریور ۱۳۹۹ دو تیم در نیمه‌نهایی جام حذفی و در دوران شیوع کرونا بدون حضور تماشاگران به میدان رفتند. استقلال با گل مهدی قائدی جلو افتاد، پرسپولیس توسط بشار رسن مساوی کرد، علی علیپور سرخ‌ها را پیش انداخت و محمد دانشگر در وقت اضافه بازی را ۲-۲ کرد.

مسابقه در نهایت به ضربات پنالتی رفت و استقلال صعود کرد.

این بازی پنجمین تساوی از هشت دربی شهریوری است، اما برای هواداران استقلال طبیعتاً بیشتر به‌عنوان یک پیروزی و صعود خاطره شده است.

همین تفاوت میان «نتیجه آماری» و «نتیجه نهایی حذفی» توضیح می‌دهد چرا در برخی گزارش‌ها تعداد بردهای استقلال در شهریور یک و در برخی دو ذکر می‌شود.

شهریور واقعاً ماه پرسپولیس است؟

از نظر تعداد برد در زمان مسابقه، بله؛ اما برتری آن‌قدر که برخی روایت‌ها نشان می‌دهند بزرگ نیست.

پرسپولیس در هشت مسابقه دو برد دارد و استقلال یک برد. پنج دیدار مساوی شده‌اند. گل‌ها نیز به دلیل همان نتیجه شش بر صفر سال ۱۳۵۲ به شکل محسوسی به سود سرخ‌هاست؛ پرسپولیس در این هشت بازی ۱۰ گل و استقلال پنج گل زده است.

اما نیمی از برتری گل پرسپولیس عملاً محصول همان یک مسابقه تاریخی است.

اگر ۶ بر صفر را کنار بگذاریم، مجموع هفت دربی دیگر شهریور ۵ بر ۵ می‌شود.

این آمار نشان می‌دهد برتری تاریخی پرسپولیس واقعی است، اما شهریور لزوماً ماه سلطه دائمی سرخ‌ها نبوده؛ بیشتر ماهی با یک نتیجه فوق‌العاده بزرگ، تعداد بسیار زیاد مساوی و تنها چند برد قطعی است.

دربی ۱۰۷ با تمام هشت مسابقه قبلی فرق دارد

شهرآورد امروز از چند جهت شرایط متفاوتی دارد.

پرسپولیس با ۹ گل زده بهترین خط حمله چهار هفته نخست لیگ را در اختیار دارد. استقلال در مقابل طی ۳۶۰ دقیقه هنوز گلی دریافت نکرده و تنها تیم بدون گل خورده مسابقات است. آبی‌ها خودشان نیز هفت گل زده‌اند.

در جدول پیش از هفته پنجم نیز استقلال ۱۰ امتیازی و پرسپولیس ۹ امتیازی بوده‌اند؛ یعنی تنها یک امتیاز میان دو تیم فاصله وجود دارد.

مهم‌تر از همه، بازی این بار در آزادی نیست.

سازمان لیگ مسابقه را برای ساعت ۱۹:۳۰ چهارشنبه ۱۱ شهریور در ورزشگاه نقش جهان اصفهان برنامه‌ریزی کرده و آخرین پیگیری‌ها نیز بر برگزاری بازی طبق همین برنامه تأکید دارد.

به این ترتیب شهریور بعد از شش سال دوباره صاحب یک دربی می‌شود؛ اما این بار کیلومترها دورتر از تهران.

نهمین دربی شهریوری چه رکوردی را تغییر می‌دهد؟

هر نتیجه‌ای که امروز ثبت شود، آمار این ماه را جابه‌جا خواهد کرد.

برد پرسپولیس تعداد پیروزی‌های شهریوری سرخ‌ها را به سه می‌رساند. برد استقلال، آمار پیروزی‌های ۹۰ دقیقه‌ای را ۲-۲ مساوی می‌کند و خاطره ۲ بر صفر سال ۱۳۹۰ را پس از ۱۵ سال تکرار خواهد کرد. تساوی نیز یعنی شش مسابقه از ۹ دربی شهریوری بدون برنده تمام شده‌اند؛ آماری که ماهیت محتاطانه این رویارویی را بیش از پیش برجسته می‌کند.

و یک سؤال جذاب‌تر نیز وجود دارد: آیا پس از سه صفر-صفر تاریخی و یک تساوی ۲-۲، این بار «بهترین خط حمله لیگ» می‌تواند نخستین گل فصل را وارد دروازه استقلال کند یا دیوار دفاعی آبی‌ها یک رکورد شهریوری تازه خواهد ساخت؟

شهریور در حافظه دربی با شش گل پرسپولیس آغاز شد، با گل‌های مجیدی و جباری پاسخ استقلال را دید و بعد برای سال‌ها به ماه صفر-صفرها تبدیل شد. حالا نهمین فصل این داستان در نقش جهان نوشته می‌شود؛ جایی که آمار گذشته اندکی سرخ است، اما فرم امروز دو تیم اجازه نمی‌دهد تاریخ به تنهایی نتیجه را پیش‌بینی کند.